Lưu biệt khi xuất dương
(Xuân dương lưu biệt)
Phan Bội Châu
Câu 5- 6


Phiên âm
Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế,
Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si.
Dịch nghĩa
Non sông đã chết, sống chỉ nhục,
Thánh hiền đã vắng thì có đọc sách cũng ngu thôi!
Dịch thơ
Non sông đã chết, sống thêm nhục,
Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài !


Hai câu luận :ý thức về lẽ vinh nhục gắn với sự tồn vong của đất nước, dân tộc.

Câu 5 :
Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế
(Non sông đã chết, sống thêm nhục,)
- Tình cảnh đất nước: "non sông đã chết"
→ Đất nước mất chủ quyền nhân dân,nô lệ lầm than →Sống nhục
→ Ý thức về lẽ vinh nhục gắn với sự tồn vong của đất nước, dân tộc.



- Nghệ thuật đối : Non sông - chết < > sống thêm nhục
→ Cảm nhận thấm thía, sâu sắc nỗi nhục mất nước .Khẳng định ý chí gang thép là không cam chịu đời nô lệ.

⇒





Hai câu luận :ý thức về lẽ vinh nhục gắn với sự tồn vong của đất nước, dân tộc.

Câu 6 :
Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si.
(Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài !)

Thực tại nền học vấn: “hiền thánh còn đâu”
- Hiền thánh → tư tưởng Nho giáo lỗi thời không cứu được đất nước ,nhân dân.
→ Sách vở đạo Nho → đã mất
→ Nhà vua → bù nhìn tượng gỗ
- Câu cảm thán: thể hiện nhận thức về một chân lý mới sách vở thánh hiền chẳng giúp ích được gì trong hoàn cảnh nước mất nhà tan.
⇒ Tư tưởng mới mẻ táo bạo và có ý nghĩa tiên phong với thời đại
⇒ Thúc giục kêu gọi con người lên đường đấu tranh





Kết luận:





⇒ Tóm lại hai câu thơ thể hiện quan niệm mới mẻ táo bạo của Phan Bội Châu. Nhân vật trữ tình ở đây đã thể hiện khí phách ngang tài táo bạo quyết liệt của một nhà cách mạng tiên phong cho thời đại mới
Cảm ơn cô và các bạn đã lắng nghe
_____

_____

_____