Chào mừng
các em
Lớp ….
Kiểm tra bài cũ
Hãy nêu cấu tạo của bài văn miêu tả cây cối.
Bài văn miêu tả cây cối thường có ba phần:
Mở bài: Tả hoặc giới thiệu bao quát về cây.
2. Thân bài: Tả từng bộ phận của cây hoặc tả từng thời kì phát triển của cây.
3. Kết bài: Nêu ích lợi của cây, ấn tượng đặc biệt hoặc
tình cảm của người tả với cây.
Luyện tập quan sát cây cối

Tập làm văn
1. Đọc lại ba bài văn tả cây cối mới học (Sầu riêng, Bãi ngô, Cây gạo) và nhận xét:
a) Tác giả mỗi bài văn quan sát cây theo trình tự như thế nào?
b) Các tác giả quan sát cây bằng những giác quan nào?
c) Chỉ ra những hình ảnh so sánh, nhân hóa mà em thích. Theo em, các hình ảnh so sánh và nhân hóa này có tác dụng gì?
d) Trong ba bài văn trên, bài văn nào miêu tả một loài cây, bài văn nào tả một cái cây cụ thể?
e) Theo em, miêu tả một loài cây có điểm gì giống và khác với miêu tả một cây cụ thể?
a) Tác giả mỗi bài văn theo như thế nào?
b) Các tác giả quan sát cây bằng những nào?
c) Chỉ ra những mà em thích. Theo em, các hình ảnh so sánh và nhân hóa này
quan sát cây
trình tự
giác quan
hình ảnh so sánh, nhân hóa
có tác dụng gì?
1. Đọc lại ba bài văn tả cây cối mới học (Sầu riêng, Bãi ngô, Cây gạo) và nhận xét:
Sầu riêng​
   Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam. Hương vị nó hết sức đặc biệt, mùi thơm đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí. Còn hàng chục mét mới tới nơi để sầu riêng, hương đã ngào ngạt xông vào cánh mũi. Sầu riêng thơm mùi của mít chín quyện với hương bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn. Hương vị quyến rũ đến kì lạ.
   Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm. Gió đưa hương thơm ngát như hương cau, hương bưởi tỏa khắp khu vườn. Hoa đậu từng chùm, màu trắng ngà. Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhụy, li ti giữa những cánh hoa. Mỗi cuống hoa ra một trái. Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dưới cành trông giống những tổ kiến. Mùa trái rộ vào tháng tư, tháng năm ta.
  Đứng ngắm cây sầu riêng, tôi cứ nghĩ mãi về cái
dáng cây kì lạ này. Thân nó khẳng khiu, cao vút,
cành ngang thẳng đuột, thiếu cái dáng cong, dáng nghiêng, chiều quằn, chiều lượn của cây xoài, cây nhãn. Lá nhỏ xanh vàng, hơi khép lại, tưởng như lá héo. Vậy mà khi trái chín, hương tỏa ngạt ngào, vị ngọt đến đam mê.
Mai Văn Tạo
a) Tác giả mỗi bài văn theo như thế nào?
b) Các tác giả quan sát cây bằng những nào?
c) Chỉ ra những mà em thích. Theo em, các hình ảnh so sánh và nhân hóa này
quan sát cây
trình tự
giác quan
hình ảnh so sánh, nhân hóa
có tác dụng gì?
1. Đọc lại ba bài văn tả cây cối mới học (Sầu riêng, Bãi ngô, Cây gạo) và nhận xét:
Sầu riêng (trang 34 sgk)
a) Trình tự quan sát
b) Những giác quan
c) Những hình ảnh so sánh, nhân hóa
hoa, trái, dáng, thân, cành, lá.
Thị giác (mắt)
Khứu giác (mũi)
hương thơm của trái sầu riêng.
Vị giác (lưỡi)
vị ngọt của trái sầu riêng
So sánh
- Hoa sầu riêng ngan ngát như hương cau, hương bưởi.
- Cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen con.
- Trái lủng lẳng dưới cành trông như tổ kiến.
Quan sát từng bộ phận của cây
BÃI NGÔ
      Bãi ngô quê em ngày càng xanh tốt. Mới dạo nào cây ngô còn lấm tấm như mạ non. Thế mà chỉ ít lâu sau, ngô đã thành cây rung rung trước gió và ánh nắng. Những lá ngô rộng dài, trổ mạnh mẽ, nõn nà.
     Trên ngọn, một thứ búp như kết bằng nhung và phấn vươn lên. Những đàn bướm trắng, bướm vàng bay đến, thoáng đỗ rồi bay đi. Núp trong cuống lá, những búp ngô non nhú lên và lớn dần. Mình có nhiều khía vàng vàng và những sợi tơ hung hung bọc trong làn áo mỏng óng ánh.
    Trời nắng chang chang, tiếng tu hú gần xa ran ran. Hoa ngô xơ xác như cỏ may. Lá ngô quắt lại rủ xuống. Những bắp ngô đã mập và chắc, chỉ còn chờ tay người đến bẻ mang về.
Nguyên Hồng
Bãi ngô (trang 30, 31 sgk)
a) Trình tự quan sát
b) Những giác quan
c) Những hình ảnh so sánh, nhân hóa
Quan sát từng thời kì phát triển của cây
cây, lá, búp, hoa, bắp ngô, bướm trắng, bướm vàng.
Thị giác (mắt)
Thính giác (tai)
nghe tiếng tu hú.
+ Cây ngô lúc nhỏ lấm tấm như mạ non.
+ Hoa ngô xơ xác như cỏ may.
+ Búp như kết bằng nhung và phấn.
So sánh
Nhân hóa
+ Búp ngô non núp trong cuống lá.
+ Bắp ngô chờ tay người đến bẻ.
Cây gạo
Cây gạo già mỗi năm lại trở lại tuổi xuân, cành nặng trĩu những hoa đỏ mọng và đầy tiếng chim hót. Chỉ cần một làn gió nhẹ hay một đôi chim mới đến là có ngay mấy bông gạo lìa cành. Những bông hoa rơi từ trên cao, đài hoa nặng chúi xuống, những cánh hoa đỏ rực quay tít như chong chóng nom thật đẹp.
Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành, làm tiêu cho những con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ.
Ngày tháng đi thật chậm mà cũng thật nhanh. Những bông hoa đỏ ngày nào đã trở thành những quả gạo múp míp, hai đầu thon vút như con thoi. Sợi bông trong quả đầy dần, căng lên; những mảnh vỏ tách ra cho các múi bông nở đều, chín như nồi cơm chín đội vung mà cười, trắng lóa. Cây gạo như treo rung rinh hàng ngàn nồi cơm gạo mới.
Theo Vũ Tú Nam
a) Trình tự quan sát
b) Những giác quan
c) Những hình ảnh so sánh, nhân hóa
Quan sát từng thời kì phát triển của cây
cây, cành, hoa, quả, chim chóc.
Thị giác (mắt)
Thính giác (tai)
tiếng chim hót.
+ Cánh hoa gạo đỏ rực quay tít như chong chóng.
+ Cây như treo rung rinh hàng ngàn nồi cơm gạo mới.
+ Quả hai đầu thon vút như con thoi.
So sánh
Nhân hóa
+ Các múi bông gạo nở đều, chín như nồi cơm chín đội vung mà cười, …
+ Cây gạo trở về với dáng vẻ trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành.
Cây gạo (trang 32 sgk)
+ Cây gạo già mỗi năm trở lại tuổi xuân.
* Trình tự quan sát: ta có thể quan sát từng bộ phận của cây hoặc quan sát từng thời kì phát triển của cây.
* Khi quan sát một cái cây để tả, ta có thể kết hợp các giác quan để quan sát.
* Khi quan sát ta kết hợp sử dụng các hình ảnh so sánh, nhân hóa.
KẾT LUẬN
Khi quan sát cây cối:
d) Trong ba bài văn trên, bài văn nào miêu tả , bài văn nào ?
một loài cây
tả một cái cây cụ thể
Tả một loài cây: Sầu riêng, Bãi ngô.
Tả một cây cụ thể: Cây gạo.
Khác:
Tả cả loài cây cần chú ý đến các đặc điểm phân biệt loài cây này với các loài cây khác .
Tả một cái cây cụ thể phải chú ý đến đặc điểm riêng của cây đó.
e) Theo em, miêu tả có điểm gì và với miêu tả ?
một loài cây
một cây cụ thể
giống
khác
Giống:
Đều quan sát kĩ, tả kĩ, …
Sử dụng mọi giác quan tả các bộ phận của cây, …
Dùng các biện pháp so sánh, nhân hoá
Bộc lộ tình cảm của người miêu tả, …
* Trình tự quan sát: ta có thể quan sát từng bộ phận của cây hoặc quan sát từng thời kì phát triển của cây.
* Khi quan sát một cái cây để tả, ta có thể kết hợp các giác quan để quan sát.
* Khi quan sát ta kết hợp sử dụng các hình ảnh so sánh, nhân hóa.
* Tả một loài cây chú ý đặc điểm phân biệt giữa loài cây này và loài cây khác.
* Tả một cái cây cụ thể chú ý đặc điểm riêng biệt của cây đó – đặc điểm làm nó khác biệt với các cây cùng loài.
Lưu ý khi quan sát cây
2. Quan sát mà em thích trong và những gì em quan sát được.

a.Trình tự quan sát của em có hợp lí không?
b.Em đã quan sát bằng những giác quan nào?
c.Các cây em quan sát có gì khác với những cây khác cùng loài?
Chú ý kiểm tra xem:
một cây
khu vực trường em
(hoặc nơi em ở)
ghi lại
* Trình tự quan sát: ta có thể quan sát từng bộ phận của cây hoặc quan sát từng thời kì phát triển của cây.
* Khi quan sát cây để tả, ta có thể kết hợp các giác quan để quan sát.
* Khi quan sát ta kết hợp sử dụng các hình ảnh so sánh, nhân hóa.
* Tả một loài cây chú ý đặc điểm phân biệt giữa loài cây này và loài cây khác.
* Tả một cái cây cụ thể chú ý đặc điểm riêng biệt của cây đó – đặc điểm làm nó khác biệt với các cây cùng loài.
Lưu ý khi quan sát cây
2. Quan sát một cây mà em thích trong khu vực trường em (hoặc nơi em ở) và ghi lại những gì em quan sát được.

a.Trình tự quan sát của em có hợp lí không?
b.Em đã quan sát bằng những giác quan nào?
c.Các cây em quan sát có gì khác với những cây khác cùng loài?
Chú ý kiểm tra xem:
- Cây phượng cao lớn, nở hoa rực rỡ cả một góc trời trông như chiếc ô đỏ.
-Thân cây to, một vòng tay em ôm không xuể, được chia ra thành hai nhánh lớn, đứng sừng sững.
-Tán cây xòe rộng, trên mỗi nhánh , hoa kết từng chùm dày đặc.
Một số kết quả quan sát



- TLV: quan sát 1cây rồi làm bài 2 vào vở TV học trực tuyến;
Toán : chuẩn bị bài so sánh hai phân số cùng mẫu số.
LTVC: chuẩn bị bài Chủ ngữ trong câu kể Ai thế nào?




DẶN DÒ