LỚP
12
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT
HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
LÀM VĂN
NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Giúp học sinh
Tìm hiểu ví dụ
Lập dàn ý
Nghị luận về một hiện tượng đời sống xã hội là bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, có thể là những việc đáng khen, cũng có thể là những việc đáng chê trách, hoặc là những vấn đề cần phải bàn bạc hoặc suy nghĩ lại.
Nghị luận về một hiện tượng đời sống
Nghị luận về một hiện tượng đời sống
Để làm sáng tỏ vấn đề đó, người viết thường vận dụng các thao tác: giải thích, chứng minh, bình luận, so sánh, phân tích, bác bỏ,… để chỉ ra chỗ đúng (chỗ sai), nguyên nhân của hiện tượng đó, đồng thời bày tỏ thái độ của người viết về hiện tượng đó.
Trình bày suy nghĩ của anh, chị về nhân vật chính trong câu chuyện Chuyện cổ tích mang tên Nguyễn Hữu Ân
Đề 1:
Trình bày suy nghĩ của anh, chị về hiện tượng nghiện In-tơ-nét trong nhiều bạn trẻ hiện nay.
Đề 2:
Trình bày suy nghĩ của anh, chị về hiện tượng gian lận trong thi cử của một số sinh viên, học sinh hiện nay.
Đề 3:
(Xem lại bài Nghị luận về một tư tưởng đạo lí)
Tìm hiểu đề
(Theo Tạ Minh Phương, báo điện tử nguoiduongthoi.com.vn)
Hãy bày tỏ ý kiến về hiện tượng nêu trong bài viết sau:
Nếu coi thời gian một ngày là chiếc bánh tròn trịa, bạn sẽ chia chiếc bánh cho bố mẹ, cho công việc, cho gia đình bao nhiêu và dành cho mình bao nhiêu phần?
Trong khi không ít các bạn trẻ hiện nay đang lãng phí chiếc bánh của mình vào những trò chơi vô bổ thì chàng thanh niên trẻ tiêu biểu Thành phố Hồ Chí Minh 2007 Nguyễn Hữu Ân lại dành hết chiếc bánh thời gian của mình cho những người bệnh ung thư giai đoạn cuối. Một câu chuyện lạ lùng…
Ví dụ
Mở bài
(Xem lại bài Nghị luận về một tư tưởng đạo lí)
Thân bài:
*Bình luận:
Dẫn chứng: Chuyện cổ tích Nguyễn Hữu Ân đã thể hiện một tấm gương về lòng hiếu thảo, vị tha và đức hi sinh của thanh niên ngày nay.
Thân bài:
*Bình luận:
Nguyên nhân:
Xuất phát từ truyền thống tốt đẹp lâu đời của dân tộc: Yêu thương, giúp đỡ những người gặp cảnh khó khăn, ốm đau bệnh tật.
Tấm lòng nhân hậu của
Nguyễn Hữu Ân.
Thân bài:
*Bình luận:
Bên cạnh đó vẫn còn một số người có lối sống ích kỉ, vô tâm rất đáng phê phán đã lãng phí chiếc bánh thời gian của mình vào những trò chơi vô bổ.
Thân bài:
Thân bài:
Bằng việc làm của mình, Nguyễn Hữu Ân đã cụ thể hóa đạo lí Thương người như thể thương thân, là một tấm gương tốt cho các thế hệ thanh niên, học sinh trong xã hội hiện tại.
Kết bài:
Bày tỏ suy nghĩ riêng của người viết (khâm phục, học tập theo tấm gương tốt đó).
Tìm hiểu đề, tìm ý.
Lập dàn ý.
Dựa vào dàn ý triển khai các ý và hoàn thành bài văn.
Kiểm tra và sửa chữa
Đề bài:
Tìm hiểu đề và lập dàn ý cho đề bài sau: Anh, chị có suy nghĩ gì về hiện tượng Nghiện In-tơ-net của một số thanh niên, học sinh ngày nay.
Gợi ý làm bài:
Thao tác: Giải thích, chứng minh, bình luận.
Vấn đề cần giải quyết: Hiện tượng nghiện In-tơ-nét của một số thanh niên, học sinh ngày nay.
Phạm vi dẫn chứng: Tự do.
Gợi ý làm bài:
Giới thiệu, dẫn vào vấn đề nghị luận
Giải thích: In-tơ-nét là gì? Tác dụng và tác hại?
Bình luận:
Bình: Khẳng định nghiện In-tơ-nét là một
hiện tượng chưa đúng cần khắc phục.
Nguyên nhân: Do nhận thức chưa đúng về In-tơ-nét và thiếu sự quan tâm,
giám sát của gia đình.
Giới thiệu, dẫn vào vấn đề nghị luận
Giải thích: In-tơ-nét là gì? Tác dụng và tác hại?
Bình luận:
Luận: Phải biết tận dụng những tác dụng của In-tơ-net trong học tập và làm việc để phát triển cá nhân và đất nước.
Gợi ý làm bài:
Khẳng định vai trò quan trọng của In-tơ-nét trong đời sống và sự phát triển của nước nhà. Dẫn chứng.
Phê phán những người lạm dụng In-tơ-nét trong việc vui chơi, giải trí làm hao tốn thời gian, tiền bạc và sức khỏe.
Nêu suy nghĩ của bản thân: Xác định phương hướng và biện pháp khắc phục hiện tượng nghiện In-tơ-nét.
Gợi ý làm bài:
Bài tập về nhà
Trình bày suy nghĩ của anh, chị về hiện tượng Vô cảm trong một số thanh niên, học sinh ngày nay.
Viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến của anh, chị về vấn đề: Làm thế nào để giảm thiểu tai nạn giao thông?
Bài tập về nhà
Khẳng định vai trò quan trọng của In-tơ-nét trong đời sống và sự phát triển của nước nhà. Dẫn chứng.
Phê phán những người lạm dụng In-tơ-nét trong việc vui chơi, giải trí làm hao tốn thời gian, tiền bạc và sức khỏe.
Nêu suy nghĩ của bản thân: Xác định phương hướng và biện pháp khắc phục hiện tượng nghiện In-tơ-nét.
Gợi ý làm bài:
Khái niệm:
Nghị luận về một hiện tượng đời sống xã hội là bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, có thể là những việc đáng khen, cũng có thể là những việc đáng chê trách, hoặc là những vấn đề cần phải bàn bạc hoặc suy nghĩ lại.
Để làm sáng tỏ vấn đề đó, người viết thường vận dụng các thao tác: giải thích, chứng minh, bình luận, so sánh, phân tích, bác bỏ,… để chỉ ra chỗ đúng (chỗ sai), nguyên nhân của hiện tượng đó,
đồng thời bày tỏ thái độ của người viết về hiện tượng đó.
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
Tìm hiểu đề
(Xem lại bài Nghị luận về một tư tưởng đạo lí)
Lập dàn ý
Mở bài
Giới thiệu vấn đề (Theo cách diễn dịch, qui nạp, phản đề,… tùy vào khả năng)
Nêu luận đề: Trình bày ý kiến về người thanh niên Nguyễn Hữu Ân và những việc làm có ý nghĩa của anh.
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
II. TÌM HIỂU ĐỀ, LẬP DÀN Ý
Tìm hiểu đề
Lập dàn ý
Mở bài
Thân bài:
Nêu ngắn gọn ý nghĩa hình ảnh chiếc bánh thời gian trong câu chuyện.
Tóm tắt tính cách và những việc làm của Nguyễn Hữu Ân (Chú ý đoạn thứ hai trong câu chuyện).
*Bình luận:
Bình: đó là những việc làm phi thường giữa đời thường, rất đáng quí và đáng trân trọng.
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
II. TÌM HIỂU ĐỀ, LẬP DÀN Ý
Tìm hiểu đề
Lập dàn ý
Mở bài
Thân bài:
*Bình luận:
Bình
Luận:
Nêu nguyên nhân của tấm lòng nhân ái của Nguyễn Hữu ân.
Phê phán một số người có lối sống ích kỉ, vô tâm rất đáng đã lãng phí chiếc bánh thời gian của mình vào những trò chơi vô bổ.
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
II. TÌM HIỂU ĐỀ, LẬP DÀN Ý
Tìm hiểu đề
Lập dàn ý
Mở bài
Thân bài:
Bày tỏ suy nghĩ riêng của người viết (khâm phục, học tập theo tấm gương tốt đó).
Kết bài:
Nội dung
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
II. TÌM HIỂU ĐỀ, LẬP DÀN Ý
III. CÁCH LÀM BÀI
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
II. TÌM HIỂU ĐỀ, LẬP DÀN Ý
III. CÁCH LÀM BÀI
Nội dung
Giới thiệu vấn đề đề bài đặt ra. Nêu rõ hiện tượng cần bàn luận, trích dẫn ý kiến hay nhận định đưa vào phần mở bài.
Bình luận mở rộng vấn đề: Phân tích những mặt đúng của hiện tượng và phê phán những biểu hiện sai (có dẫn chứng minh họa). Chỉ ra nguyên nhân và kết quả của các hiện tượng đó.
Bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề bàn luận.
Nêu ý nghĩa, rút ra bài học nhận thức và hành động về hiện tượng đó.
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
II. TÌM HIỂU ĐỀ, LẬP DÀN Ý
III. CÁCH LÀM BÀI
Nội dung
Diễn đạt cần chuẩn xác, mạch lạc, có thể sử dụng yếu tố biểu cảm.
Quy trình làm một bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống gồm bốn bước sau:
Tìm hiểu đề, tìm ý.
Hình thức
Lập dàn ý.
Dựa vào dàn ý triển khai các ý và hoàn thành bài văn.
Kiểm tra và sửa chữa
Đề bài:
Tìm hiểu đề và lập dàn ý cho đề bài sau: Anh, chị có suy nghĩ gì về hiện tượng Nghiện In-tơ-net của một số thanh niên, học sinh ngày nay.
Gợi ý làm bài:
Tìm hiểu đề
Lập dàn ý
I. KHÁI NIỆM NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
II. TÌM HIỂU ĐỀ, LẬP DÀN Ý
III. CÁCH LÀM BÀI
IV. LUYỆN TẬP