GIÁO ÁN
Môn Ngữ Văn

TỪ ĐỒNG NGHĨA


Tiết 35
TỪ ĐỒNG NGHĨA

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,
Xa trông dòng thác trước sông này.
Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,
Tưởng dải ngân hà tuột khỏi mây.
(Tương Như)
Thế nào là từ đồng nghĩa?
Rọi : chiếu ánh sáng vào một vật nào đó.
Trông: dùng mắt nhìn để nhận biết .
Nghĩa giống nhau
Trông, ngắm, liếc
Rọi, chiếu, soi
Nghĩa gần giống nhau
Từ đồng nghĩa

Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau”.
Thế nào là từ đồng nghĩa?
Khái niệm
a - Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,
Xa trông dòng thác trước sông này
Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước
Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây
( Xa ngắm thác núi Lư)
b - Trông cho chân cứng đá mềm
Trời yên, bể lặng mới yên tấm lòng
( Ca dao )
c - Mẹ dặn em : “ Con nhớ trông em cho cẩn thận nhé”!
- Nghĩa của từ “Trông”:

Mong.
Coi sóc, giữ gìn cho yên ổn.
Nhìn để nhận biết.
Ví dụ :


Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau”.
Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.
Thế nào là từ đồng nghĩa?
Khái niệm
Trò chơi
Đi tìm ẩn số
Rủ nhau xuống bể mò cua
Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.
(Trần Tuấn Khải).
II. Các loại từ đồng nghĩa
Chim xanh ăn trái xoài xanh,
Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.
(Ca dao).
quả, trái: Là bộ phận của cây
do bầu nhụy phát triển thành.
quả
(Cách gọi ở miền Bắc)
Từ toàn dân.
Từ đồng nghĩa hoàn toàn
Nghia gi?ng nhau
Khụng phõn bi?t s?c thỏi
trỏi
(Cỏch g?i ? mi?n Nam)
T? d?a phuong.
Ví dụ 1
Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng.

So sánh nghĩa của từ
Ví dụ 2
Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay.

(Truyện cổ Cu-ba)








hi sinh, bỏ mạng
( chÕt )
hi sinh
Chết vì nghĩa vụ, lí tu?ng
cao d?p (sắc thái kính trọng )
bỏ mạng
Chết vô ích (s?c thỏi
khinh bỉ, gi?u c?t)
Sắc thái nghĩa khác nhau
Từ đồng nghĩa
không hoàn toàn
Các loại từ đồng nghĩa
III. Sử dụng từ đồng nghĩa
Trái – quả: thay thế được cho nhau
Hi sinh – Bỏ mạng: không thể thay thế vì sắc thái nghĩa khác nhau

Sắc thái bình thường, còn gặp lại
CHIA TAY
CHIA LY
III. Sử dụng từ đồng nghĩa
Không phải bao giờ các từ đồng nghĩa cũng có thể thay thế cho nhau.

Cần cân nhắc để chọn trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc thái biểu cảm.
BT: Chọn từ thích hợp điền vào các câu sau :
1. Thế hệ mai sau sẽ được hưởng thành tích/ thành quả của công cuộc đổi mới hôm nay.

2. Trường ta đã lập nhiều thành tích / thành quả để chào mừng ngày Quốc khánh 2/9.

3. Bọn địch ngoan cường / ngoan cố chống cự đã bị quân ta tiêu diệt.

4. Ông đã ngoan cường / ngoan cố giữ vững khí tiết cách mạng.

TIÊU ĐỀ
Làm bài tập
Soạn bài mới
Vẽ sơ đồ tư duy
Cảm ơn các thầy cô đã chú ý lắng nghe !