KHỞI ĐỘNG
-Theo em, chúng ta có nên nuôi nhốt các loài động vật hoang dã hay
không? Vì sao?

Văn bản 1 : BỒNG CHANH ĐỎ

I.Tìm hiểu chung
1/Tác giả

I.Tìm hiểu chung

2/ Tác phẩm
Xuất xứ
- Trích Bồng chanh đỏ (1973): Truyện kể về kỉ niệm tuổi thơ của chú bé Hoài
và anh trai tên Hiền. Cả hai anh em đều là những người rất mê tìm hiểu về
thế giới các loài chim. Khi phát hiện ở đầm sen của làng có một đôi vợ chồng
bồng chanh đỏ sinh sống, Hiền và Hoài thường xuyên ngắm nhìn vẻ đẹp của
loài chim này. Một ngày nọ, anh Hiền rủ Hoài đi bắt đôi bồng chanh đỏ
nhưng sau khi bắt được một con, anh lại trả nó về tổ với con còn lại. Trước
khi lên đường nhập ngũ, anh Hiền quyết định trả tự do cho tất cả các chú
chim mà anh đã nuôi. Truyện kết thúc với lá thư Hoài viết gửi anh Hiền, kể
chuyện đôi bồng chanh đỏ đã quay trở về với tổ cũ ở đầm sen.

II,Suy ngẫm và phản hồi

2.1.Đề tài và nội dung bao quát của văn bản
• Đề tài: Chú chim bồng chanh đỏ
• Nội dung bao quát: Tác giả muốn nói về giống chim bồng chanh đỏ qua
sự trải nghiệm của hai anh em Hoài miêu tả về dáng vẻ tuyệt đẹp của
chúng.Qua trải nghiệm đi tìm và bắt chim bồng chanh đỏ, ta biết thêm
về môi trường sống, làm tổ và sở thích ở một đôi với nhau của chúng.
Qua đó ta cũng thấy được sự yêu thích của hai anh em Hoài với loài
chim bồng chanh đỏ nhưng cũng không vì sở thích cá nhân nuôi nhốt
một loài chim đẹp mà chỉ ngắm, vuốt ve và thả đi.

2.2.Các chi tiết miêu tả hành động,
tình cảm, suy nghĩ của nhân vật
Hoài

-Các thời điểm:
+ Khi vợ chồng bồng chanh đỏ mới đến ở đầm nước
+ Khi đi bắt chim bồng chanh đỏ với anh Hiền trong đêm.
+ Khi ra đầm nước một mình sau sự kiện anh Hiền trả chim bồng chanh
về tổ cũ.
Từ những chi tiết đó, em có nhận xét gì
về sự chuyển biến trong tình cảm và
nhận thức của nhân vật Hoài?

Hoàn cảnh

Chi tiết miêu tả nhân vật Hoài
Hành động
Tình cảm

Khi vợ chồng bồng
Ngày nào cũng ra
Say mê vẻ đẹp của
chanh đỏ mới đến ở đầm nước ngắm nhìn. bồng chanh đỏ.
đầm nước.
Khi đi bắt chim bồng - Sẵn sàng lội xuống - Hồi hộp, lo lắng khi
chanh đỏ vói anh
bùn.
tham gia bắt chim.
Hiền trong đêm
- Thò tay vào tổ bắt - Tức giận anh Hiền vì
chim.
thả chim bồng chanh
- Vuốt ve chú chim
về lại tổ.
khi bắt được nó.
Khi ra đầm nước một Lén anh Hiền đi bắt - Hào hứng với kế
mình sau sự kiện anh chim bồng chanh một hoạch riêng (đi bắt
Hiền trả chim bồng mình.
chim một mình để
chanh về tổ cũ.
khoe với lũ bạn).
- Thương chim bồng
chanh vì phải sơ tán
khỏi tổ.

Suy nghĩ

Bồng chanh đỏ là
giống chim quý.

Nhận xét
(về sự chuyển biến
của Hoài)

- Về mặt nhận thức:
Chú bé Hoài đã
chuyển từ mong
muốn sở hữu giống
Đi bắt chim quý để chim quý hiếm đến
được sở hữu chúng. việc tôn trọng cuộc
sống tự do của vợ
chồng bồng chanh
đỏ.
- Về mặt tình cảm:
Chú bé Hoài chuyển
Có thể quay trở lại
bắt chim bồng chanh từ tình yêu ích kỉ đối
với chim bồng chanh
đỏ.
sang tình cảm vị tha,
lo lắng, biết cầu mong
điều tốt đẹp cho gia
đình bồng chanh đỏ.

2.3.Cách nhìn cuộc sống, con
người của nhà văn
Phân tích một số điểm giống và khác nhau (trong suy nghĩ, tình cảm, hành
động) của Hiền và Hoài. Qua việc miêu tả hai nhân vật này, nhà văn thể
hiện cách nhìn cuộc sống, con người như thế nào?

2.3.Cách nhìn cuộc sống, con
người của nhà văn

 
Giống nhau Trong suy nghĩ

Khác nhau

Hiền
Hoài
đều mong muốn được nuôi một cặp chim bồng chanh đỏ

Trong hành động

đều muốn qua chỗ tổ chim bồng chanh đỏ để nhìn thấy đôi
chim

Trong tình cảm
Trong suy nghĩ

đều rất yêu thích, vuốt ve đôi chim trên tay rất trìu mến
suy nghĩ về các con của chim vì muốn nuôi cặp chim bồng
bồng chanh, dù có yêu thích chanh đỏ nên chỉ mong
nhưng không lỡ phá vỡ gia
muốn được nuôi cặp chim.
đình nhà nó

Trong hành động

muốn thả đôi chim về với chỗ muốn giữ đôi chim để nuôi
cũ để cho chúng nuôi con

Trong tình cảm

suy nghĩ về tình cảm gia đình quá say mê không nghĩ gì
của chim bồng chanh đỏ

=> Qua việc miêu tả hai nhân vật, nhà văn thể hiện
cách nhìn cuộc sống, con người vô cùng phong
phú và đa dạng. Chỉ qua những miêu tả ta thấy về
tình yêu gia đình và luôn mong muốn giữ gìn một
gia đình trọn vẹn. Chấp nhận từ bỏ những thứ hào
nhoáng nếu nó không thuộc về mình.

2.4. Ý nghĩa của một số chi tiết tiêu biểu
trong
truyện.
Chi tiết tiêu biểu
Ý nghĩa, tác dụng
Anh Hiền trả lại chim bồng chanh vào tổ sau khi bắt
được.

- Thể hiện tính cách chín chắn của nhân vật, nhận thức
được sự sai trái của hành động bắt chim.
- Chi tiết gây nên thái độ chống đối ngầm của Hoài, thúc
đẩy sự kiện Hoài một mình đi bắt chim bồng chanh.

Anh Hiền ngăn Hoài bắt lại chim bồng chanh lần hai.

- Chi tiết cho thấy lòng nhân hậu, biết nhận sai của chú
bé Hoài.
- Chi tiết hóa giải mâu thuẫn giữa hai anh em Hiền –
Hoài.

Hoài thầm trò chuyện cùng với chim bồng chanh sau khi - Chi tiết thể hiện tình yêu thương của Hoài dành cho
biết chúng phải bỏ tổ mà đi.
loài chim bồng chanh.
- Chi tiết cũng chứa đựng niềm hi vọng. Hi vọng chim
bồng chanh về lại tổ cũ với cuộc sống ấm êm để hai anh
em không còn ân hận vì trót phá tổ của chúng.

2.5.Chủ đề
Chủ đề của truyện: Tình cảm của anh em Hoài
với loài chim bồng chanh đỏ

VẬN DỤNG
Lời nhắn nhủ của chú bé Hoài dành cho vợ chồng bồng chanh đỏ ở cuối truyện gợi cho
em suy nghĩ gì về cách ứng xử của con người với loài vật? Viết khoảng năm câu để trả lời
câu hỏi này