Bài 6

NGƯỜI Ở BẾN SÔNG CHÂU
SƯƠNG NGUYỆT MINH

Bài 6

NGƯỜI Ở BẾN SÔNG CHÂU
SƯƠNG NGUYỆT MINH
KHỞI ĐỘNG
Em đã từng đọc, xem hoặc nghe kể về một tấm gương người nữ
chiến sĩ bản lĩnh, nhân hậu trong chiến tranh, hoặc đã từng gặp
người nữ thương binh nào sau chiến tranh hay chưa? Hãy nhớ và kể
lại chuyện về nhân vật đó.

I

TÌM HIỂU CHUNG

Bảng KWLH
K
W
L
Điều em đã biết về tác giả và Điều em muốn biết về tác giả và Điều em đã học được về
truyện: Người ở bến sông truyện Người ở bến sông Châu? truyện qua việc chuẩn bị
Châu?
câu hỏi ?

H
Em sẽ tiếp tục nghiên cứu về
truyện Người ở bến sông
Châu theo cách nào?

....................................................... .......................................................... .................................................... .......................................................
...............................................
...................................................
............................................
.......................................................
 
 
 
..................................

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả

Sương Nguyệt Minh tên khai sinh là Nguyễn
Ngọc Sơn sinh năm 1958. Quê ở xã Yên Mỹ,
huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình
Từng là một người lính. Ông viết văn bằng sự trải
nghiệm và thể nghiệm của một con người đi ra từ cuộc
chiến.
- Phong cách sáng tác:
+ Phong cách lịch lãm, tài hoa, tinh tế trên mỗi
trang văn của tác giả.
+ Cảm xúc dồn nén, chân thực, xúc động qua
những mảnh đời, những thân phận éo le, ngang
trái, những tình cảm trớ trêu, nghiệt ngã sau trận
chiến

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác phẩm
- Truyện ngắn Người ở bến sông
Châu được nhà văn Sương Nguyệt
Minh sáng tác năm 1997.
- Truyện ngắn đã được chuyển thể
thành phim có tên “Người trở về”
- Tóm tắt truyện

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1. Các sự kiện chính

Các phần
Sự kiện chính
P1: từ đầu đến “dì -Dì Mây về làng đúng ngày chú San – người yêu
ngồi như tượng”
cũ lấy vợ
P2: từ “Sáng” đến -Dì Mây ra sống ở lều cỏ bên bến sông Châu, phụ
“Sóng nước lao xao
giúp ông chèo đò
P3: từ “Làng xây trạm -Dì Mây trở lại với nghề y tá, làm việc ở trạm xá
xá mới.” đến “con xã; cô Thanh vợ chú San đẻ khó, suýt chết, dì Mây
đường về bến”

đỡ đẻ, cứu sống cả hai mẹ con.

P4: từ “Tháng Ba lại -Thím Ba chết vì vướng bom bi, dì Mây nhận nuôi
về.” đến hết

thằng Cún con thím Ba; dì Mây gặp lại chú Quang

Các sự kiện tạo thành cốt truyện chủ yếu được sắp
xếp theo trật tự thời gian, có xen kẽ một vài đoạn hồi
tưởng dược liên kết chặt chẽ, mạch lạc để làm nổi
bật chủ đề của truyện

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
Ông, bố,
mẹ, Mai

2.Nhân vật trung tâm và mối quan
hệ giữa các nhân vật

Chú San,
cô Thanh

Dì Mây

Chú
Quang

Thím Ba,
thằng Cún

Sơ đồ dựa trên 2 trục: trục dọc thể hiện mối quan hệ gia
đình, ruột thịt; trục ngang thể hiện quan hệ tình yêu, tình
nghĩa, tình đồng đội. Từ đó thể hiện rõ tính cách kiên
cường, phẩm chất tốt đẹp của người nữ thương binh.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
3. Hình tượng nhân vật dì Mây

Phiếu bài tập 2.b

Các yếu tố cần tìm hiểu
-Không gian

a.Tình huống: Dì Mây
khoác ba lô về làng cũng
là ngày cưới của chú Sanngười yêu cũ

- Tại sao dì Mây ra sống ở lều cỏ?
- Chi tiết mái tóc của dì Mây trước đây và
bây giờ có ý nghĩa gì?
-  Tâm trạng của dì Mây
-

Nhận xét việc dì Mây phụ ông chèo đò

-

Sự thay đổi dần về ngoại hình và tâm
trạng của dì Mây.

Tìm các chi tiết và nhận xét
về tính cách nhân vật

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
3. Hình tượng nhân vật dì Mây

Phiếu bài tập 2.a

Các phương diện tìm hiểu

-Tâm trạng của dì Mây
b. Sự kiện dì Mây ra sống
ở lều cỏ bên bến sông
Châu, phụ giúp ông chèo
đò

+ Khi trở về, gặp bố ở bến sông
+ Khi thấy chú San cưới vợ
+ Khi nói chuyện với chú San
- Quyết định của dì Mây như thế
nào? Nhận xét về quyết định ấy.
- Nhận xét về tính cách và phẩm
chất nhân vật

Tìm các chi tiết và nhận xét về
tính cách nhân vật

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
3. Hình tượng nhân vật dì Mây
Nhóm 1,2: Xây dựng kịch bản – diễn
xuất ( thiên hướng nghệ thuật)
c. Dì Mây trở lại với nghề
y tá, làm việc ở trạm xá
xã, dì Mây đỡ đẻ cho cô
Thanh

Nhóm 3,4: Nhận xét và rút ra các
phẩm chất của nhân vật dì Mây
( thiên hướng bình luận)

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
3. Hình tượng nhân vật dì Mây

THẢO LUẬN THEO CÁC CÂU HỎI:
1.Số phận của thím Ba và thằng Cún gợi cho em suy

d. Sự kiện 4. Thím Ba chết

nghĩ gì về hậu quả của chiến tranh?

vì vướng bom bi, dì Mây

2.Nhận xét về quyết định của dì Mây khi nhận nuôi

nhận nuôi thằng Cún con

thằng Cún?

thím Ba; dì Mây gặp lại
chú

Quang

–

người

thương binh năm xưa

3.Sự xuất hiện của nhân vật chú Quang và hồi ức ở
Trường Sơn giúp em hiểu thêm điều gì nữa ở nhân vật
dì Mây.
4.Đoạn văn miêu tả sông Châu ở cuối truyện và sự thay
đổi trong tiếng ru của dì Mây thể hiện ý nghĩa gì?

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
3. Hình tượng nhân vật dì Mây

Nhận xét chung về nhân vật dì Mây: chiến tranh đã lấy đi của dì tuổi
trẻ, nhan sắc và cả tình yêu, thân thể bị thương tật, ra khỏi cuộc chiến
còn gặp tình huống trớ trêu éo le song với bản lĩnh phi thường, với
tấm lòng nhân hậu cao cả và sự hi sinh thầm lặng, dì Mây đã vượt lên
để thực sự sống có ích cho cuộc đời.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
4. Đặc sắc nghệ thuật
Đặc sắc nghệ thuật
Bút pháp miêu tả

Không gian và thời gian.
Nhận xét về điểm nhìn trần thuật
và người kể chuyện trong văn bản
Tìm hiểu ý nghĩa của những hình
ảnh dòng sông, con đò, cây cầu
xuất hiện trong truyện

III

TỔNG KẾT

Nghệ thuật

Nội dung

• Truyện ngắn hiện đại với cách kể chuyện linh hoạt,
tình huống kịch tính, hấp dẫn, nghệ thuật miêu tả
cảnh và tâm lí tinh tế, nhiều hình ảnh có nghĩa biểu
tượng, ẩn dụ, giàu cảm xúc…

• Truyện kể về số phận éo le và ca ngợi về sự hi
sinh thầm lặng, bản lĩnh phi thường, phẩm chất
tốt đẹp của người nữ thương binh- dì Mây cả
trong và sau chiến tranh .

III

TỔNG KẾT

Viết đoạn văn 5-6 câu nêu cảm nhận về một
hình tượng trong truyện : hình tượng cây cầu,
dòng sông, con đò, mái tóc dì Mây…

IV VẬN DỤNG, LIÊN HỆ

-

Viết một kết thúc khác của truyện ngắn :
Người ở bến sông Châu

-

Vấn đề đặt ra trong truyện ngắn còn có ý
nghĩa trong cuộc sống hôm nay?

Em muốn sống trong
đất nước ở 2 bức
tranh bên trái hay bên
phải? Tại sao?

Vẽ sơ đồ tư duy khái quát lại nội dung
và nghệ thuật của bài thơ

Hướng
dẫn tự
học

+ Tìm đọc thêm các tác phẩm của
Sương Nguyệt Minh
+ Xem phim : Người trở về
Tưởng tượng mình là nhân vật chú
Quang trong truyện ngắn, diễn tả dòng
cảm nghĩ về nhân vật dì Mây.

Soạn bài “…”

TẠM BIỆT CÁC EM