Tiết
146,147,
148:
Những
ngôi sao

- Lê xôi
Minh Khuêxa

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.Hoàn cảnh sống và chiến đấu
2. Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong
III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

 Lê Minh Khuê sinh năm 1949,
quê ở Thanh Hoá.
 Thuộc thế hệ nhà văn thời kỳ
chống Mỹ.
 Là thanh niên xung phong trên
tuyến đường Trường Sơn.

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Trước
1975

Viết về cuộc sống chiến đấu
của TNXP, bộ đội trên đường
Trường Sơn.

Sau
1975

Viết về những chuyển biến
xã hội và con người trên tinh
thần đổi mới

Sở trường: Viết truyện ngắn với
ngòi bút miêu tả tâm lí phụ nữ tinh
tế, đặc sắc.

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Hoàn cảnh sáng tác
 Thời điểm kháng chiến chống
Mĩ đang diễn ra ác liệt
 Lê Minh Khuê là phóng viên
chiến trường, có dịp gặp gỡ các
thanh niên xung phong

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Tình huống truyện
TH1: Khi PĐ đi phá bom 
Bộc lộ tinh thần trách nhiệm,
lòng dũng cảm
TH2: Chi tiết cơn mưa đá 
Bộc lộ tâm hồn trong sáng,
hồn nhiên, lạc quan, yêu đời

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Ngôi kể: ngôi thứ nhất
 Chân thực, gần gũi
 Hiện thực khốc liệt
 Thế giới nội tâm

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Bố cục
Phần 1: Từ đầu...
ngôi sao trên mũ
 Hoàn cảnh sống
và làm việc của tổ
trinh sát mặt đường

Phần 2: Tiếp... tự
bịa ra nữa
 Một lần phá bom
Nho bị thương, cả
tổ chăm sóc

Phần 3: Phần còn lại
 Sau phút hiểm
nguy, niềm vui của
cả tổ với cơn mưa
bất chợt

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Ý nghĩa nhan đề
+ NNSXX chỉ những ngôi sao tỏa sáng lấp lánh trên bầu trời đêm.
Đó chính là biểu tượng cho vẻ đẹp vĩnh hằng của vũ trụ.
+ Đặt trong nội dung câu chuyện, NNSXX trở thành hình ảnh ẩn dụ
chỉ những cô gái TNXP nơi núi rừng Trường Sơn xa xôi. Họ như
những ngôi sao lặng lẽ tỏa sáng cho thế hệ trẻ noi theo. Họ chính
là biểu tượng về phẩm chất cách mạng, tâm hồn trong sáng, hồn
nhiên, lạc quan, đầy trẻ trung, mơ mộng.
- NNSXX còn giúp thể hiện chủ đề tác phẩm. Đây là một nhan đề
mang nét đặc trưng của văn học thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu
nước.

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Tóm tắt
HOẠT ĐỘNG NHÓM
Các nhóm có 8p để đọc và
tóm tắt lại tác phẩm
(hình thức tùy chọn và
thuyết trình trước lớp)

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Tóm tắt

1

Ba Nữ thanh niên xung phong (Định và Nho, chị Thao) đã làm thành một
tổ trinh sát mặt đường tại một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn

2

Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải
sang lắp do bom địch gây ra, đánh dấu vị trí của các trái bom chưa nổ và
phá bom

3

4

Tuy vậy, họ vẫn lạc quan yêu đời, có những giây phút thanh thản, mơ
mộng và họ rất yêu thương nhau trong tình đồng đội, dù mỗi người một
cá tính
Phương Định, nhân vật kể chuyện và là nhân vật chính, là cô gái hay mơ
mộng, luôn nhớ về những kỷ niệm với gia đình và thành phố quê hương.
Đoạn cuối chuyện tập trung tả tâm trạng Phương Định trong một lần phá
bom và Nho bị thương

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu

Hoàn cảnh sống
 Sống trong một cái hang, dưới chân
cao điểm, giữa một vùng trọng điểm
trên đường Trường Sơn
 Con đường bị đánh lở loét, hai bên
đường không có lá xanh, thân cây bị
tước khô cháy, đất bốc khói, không khí
bàng hoàng, máy bay ầm ì xa dần

 Nguy hiểm, ác liệt, khó khăn

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu

Công việc
 Chạy lên cao điểm giữa ban
ngày, phơi mình giữa vùng
trọng điểm
 Đo khối lượng đất đá, đến
bom chưa nổ, khi cần thì
phá bom
 Khó khăn, gian khổ, đối mặt với
cái chết, đòi hỏi sự dũng cảm và
tinh thần trách nhiệm cao

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu

Ở trên tuyến đường Trường Sơn
Nơi tập trung bom đạn, sự
nguy hiểm và ác liệt
Nguy hiểm, gần với cái chết
Cần sự dũng cảm, bình tĩnh,
chính xác

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

a. Vẻ đẹp chung
Lòng yêu nước, lí tưởng sống cao đẹp

 Họ là những cô gái tuổi đời
rất trẻ, mười tám đôi mươi
 Không ngần ngại hi sinh tuổi
trẻ, ước mơ, mạng sống cống
hiến cho đất nước

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

a. Vẻ đẹp chung
Tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm

Tinh thần trách nhiệm
Luôn sẵn
sàng ra
chiến
trường

Quên mình
vì công việc

Lòng dũng cảm
Bình tĩnh,
tự tin chiến
thắng nỗi
sợ cá nhân

Kể về công
việc với
giọng điệu
bình thản

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung
phong

a. Vẻ đẹp chung

Tinh thần đồng đội gắn bó thân thiết

 Quan tâm, lo lắng, chăm sóc cho nhau
 Thân thiết như chị em ruột
 Sát cánh bên nhau trong chiến đấu

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

a. Vẻ đẹp chung

Tâm hồn
trong
sáng,
hồn
nhiên,
yêu đời

Vẽ chân dung ngộ nghĩnh
Nữ tính, thích làm đẹp
Cơn mưa đá ở cuối truyện

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

a. Vẻ đẹp chung
Lòng yêu
nước, lí
tưởng sống
cao đẹp

Lòng dũng
cảm, tinh
thần trách
nhiệm cao

Tinh thần
gắn bó, yêu
thương
đồng đội

Tâm hồn
trong sáng,
hồn nhiên,
yêu đời

 Lòng yêu nước, là vẻ đẹp đại diện, tiêu biểu cho chủ nghĩa anh
hùng Cách mạng Việt Nam trong thời kì chống Mĩ cứu nước

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Nho

Thao

Phương
Định

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Nho

 …nhẹ nhàng và mát mẻ như một que kem trắng.
Cái gối trên tay Nho nhỏ nhắn, màu trắng. Nho thêu những bông
hoa cầu
thả và loè loẹt. Những đường viền to như dây thừng. Có ai chê,
Nho phớt tỉnh, ta cứ đưa trên mũi kim như không có gì xảy ra

 Em út, thích ăn kẹo và may vá, đáng yêu như
một que kem, hay tắm ngoài suối, mặc dù bị
thương nhưng vẫn cứng cỏi và bản lĩnh
 Hồn nhiên, đáng yêu, dũng cảm

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Thao

Còn chị Thao thì muốn làm y sĩ. Chồng chị sẽ là một anh bộ
đội đeo quân hàm đại uý, hay đi xa và có râu quai nón. Chị
không thích sống cạnh chồng hàng ngày, vì như thế, tình yêu
sẽ chóng vô vị.
Chị Thao móc bánh bích qui trong túi, thong thả nhai. Những
khi biết rằng cái sắp tới sẽ không êm ả thì chị tỏ ra bình tĩnh
đến phát bực. Nhưng thấy máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại,
mặt tái mét, áo lót của chị cái nào cũng thêu chỉ màu. Chị lại
hay tỉa đôi lông mày của mình, tỉa nhỏ như cái tăm. Nhưng
trong công việc, ai cũng gờm chị: cương quyết, táo bạo.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Thao

- Hành động: bình tĩnh trước thử thách, dứt
khoát trong công việc
- Tính cách: can đảm, thích hát, thích làm
duyên, sợ máu và vắt
 Chị cả, đảm đang trong công việc, mềm yếu
trong tình cảm.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Phươ
ng
Định

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Phươ
ng
Định

Hãy làm rõ vẻ đẹp của nhân vật Phương Định
qua các tiêu chí:
- Xuất thân
- Ngoại hình
- Tính cách, sở thích
- Trong công việc (1 lần phá bom)
- Trong MQH với đồng đội
...................................

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Phươ
ng
Định

- Xuất thân: là con gái Hà Nội
- Ngoại hình:
+ Là một cô gái khá
+ Hai bím tóc dày, khá mềm
+ Một cái cổ cao, kiêu hãnh
+ Một đôi mắt “trông xa xăm”

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Phươ
ng
Định

- Tính cách, sở thích:
+ Thích nhìn mình trong gương, rất điệu
+ Thích hát, thích ngắm mưa đá, hay ngồi
mơ màng
 Lời tự kể của nhân vật, là người tự tin, ý
thức được vẻ đẹp, tính cách của bản thân
 Bản thân là người mơ mộng, lãn mạng,
hồn nhiên

TRƯỚC CƠN MƯA ĐÁ
Nhưng mưa đá. Lúc đầu tôi không biết.
Nhưng rồi có tiếng lanh canh gõ trên nóc
hang. Có cái gì vô cùng sắc xé không khí
ra từng mảnh vụn. Gió, và tôi thấy đau,
ướt cả má.
- Mưa đá! Cha mẹ ơi! Mưa đá!
Tôi chạy vào bỏ trên bàn tay đang xoè ra
của Nho mấy viên đá nhỏ. Lại chạy ra, vui
thích cuống cuồng. Những niềm vui con trẻ
của tôi lại nở tung ra, say sưa, tràn đầy…

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh

Phươ
ng
Định

• Vắng lặng đến phát sợ. Cây còn lại xơ xác.
• Đất nóng. Khói đen vật vờ từng cụm
trong không trung 
• Lưỡi xẻng chạm vào quả bom, tiếng
động sắc đến gai người, cứa vào da thịt
• Vỏ quả bom nóng…dấu hiệu chẳng lành

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Phươ
ng
Định

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
+ Tâm trạng
• Tôi không sợ nữa
• Tôi sẽ không đi khom
• Tôi rùng mình, thấy mình làm quá chậm
• Tim tôi cũng đập không rõ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Phươ
ng
Định

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
+ Tâm trạng
+ Hành động
• Tôi đến gần quả bom
• Tôi dùng xẻng đào....
• Chờ tiếng bom nổ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

Phươ
ng
Định

- Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh
Miêu tả tinh tế, cụ
+ Tâm trạng
thể, chi tiết, tạo cảm
giác hồi hộp
+ Hành động
 Dũng cảm, can đảm, tự trọng, khéo léo,
nghiêm túc trong công việc

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

- Trong MQH với đồng đội

Phươ
ng
Định

+ Thấu hiểu và gắn bó với chị Thao, Nho như
chị em gái
+ Lo lắng, chăm sóc khi Nho bị thương
+ Luôn nghĩ những người đẹp nhất là những
người mặc quân phục, có ngôi sao trên mũ
 Gắn bó, tình cảm, yêu thương đồng đội

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

Chị Thao, Phương Định và Nho là
những cô gái bình dị, có cá tính và vô
cùng đáng yêu. Tổ quốc cần, họ sẵn
sàng đón nhận những nguy hiểm. Và
cuộc sống ác liệt nơi chiến trường đã
biến họ thành những anh hùng

Hình
ảnh ba
cô gái
thanh
niên
xung
phong

III

TỔNG KẾT
1

NỘI DUNG
 Hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam yêu nước, dũng
cảm, gan dạ, sẵn sàng hi sinh tuổi trẻ và sinh mạng để bảo
vệ Tổ quốc

2

NGHỆ THUẬT
 Lựa chọn ngôi kể phù hợp
 Nghệ thuật xây dựng nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật
 Ngôn ngữ tinh tế, nhịp điệu dồn dập gợi không khí chiến
trường

Truyện Những ngôi sao xa xôi được
viết vào năm nào?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
A
B
C
D

1971
1972
1976
1977

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Truyện được kể theo ngôi
thứ mấy?

A

Thứ ba.

B

Thứ hai.

C

Thứ nhất.

D

Không có ngôi kể.

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Lê Minh Khuê sinh năm bao nhiêu?
Quê ở đâu?

A

1930, Nghệ An.

B

1949, Thanh Hóa.

C

1928, An Giang.

D

1948, Cao Bằng.

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Cụm từ nào được dùng để miêu
tả đôi mắt của Phương Định?

A

Dài, màu nâu, hay nheo lại như chói sáng.

B

Dài, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.

C

To tròn, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.

D

Dài, màu đen láy, hay nheo lại như chói nắng.

5

Với Phương Định, ai là những
người đẹp nhất?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

Những anh bộ đội

B

Những người ruột thịt

C

Những con người Hà Nội

D

Những người bạn từ thưở ấu thơ

6

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Thích thêu thùa và tỉa nhỏ lông mày
là đặc điểm của ai?

A

Nho.

B

Chị Thao

C

Phương Định.

D

Người mẹ.

7

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Đặc điểm nào sau đây đúng với
nhân vật Nho?

A

Thích bịa lời hát.

B

Thích ăn bích quy.

C

Thích ăn kẹo.

D

Thích bó gối mơ màng.

8

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Theo lời kể của Phương Định, ai là "kẻ không
thích đùa" trong truyện "Những ngôi sao xa
xôi" của Lê Minh Khuê?

A

Những tên giặc lái người Mĩ

B

Thần Chết.

C

Những người lái xe

D

Đại đội trưởng

9

Phương Định nhớ về điều gì trước tiên sau cơn
mưa đá?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

Bà bán kem.

B

Người mẹ.

C

Những ngọn điện trên quảng trường.

D

Hoa trong công viên.