GV: Phan Văn Phong
TIẾT 94. NGỮ VĂN 9
PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
1

Kiểm tra bài cũ
-Văn bản “ Bàn về đọc sách” thuộc kiểu
văn bản nào?
-Thế nào là văn nghị luận?

VĂN NGHỊ LUẬN
Phép

Phép

Phép

lập luận
giải thích

lập luận
chứng minh

phân tích và
tổng hợp

2-Cho biết bố cục một bài văn nghị luận?
a-Mở bài:Nêu vấn đề có ý nghĩa đối với đời sống.
b-Thân bài:Trình bày nội dung chủ yếu của vấn
đề.
c-Kết bài:Nêu kết luận nhằm khẳng định tư
tưởng, thái độ ,quan điểm của bài.
Mỗi đoạn văn trong văn bản nghị luận thường
được trình bày theo phép lập luận nào?
- Phép phân tích và tổng hợp.

Tiết 94

TIẾT 95: PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

TUẦN 20

I.Tìm hiểu về phép phân tích và tổng hợp

II. Luyện tập

1. Tìm hiểu ví dụ ( Sgk)
2. Nhận xét :
- Phép phân tích: Là cách trình bày từng bộ
phận, từng phương diện vấn đề.
- Phép tổng hợp: là rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích.
-Vai trò của phép phân tích và tổng hợp:
+ Phép lập luận phân tích giúp ta hiểu vấn đề
một cách cụ thể , chi tiết qua nhiều khía cạnh,
nhiều góc độ trên nhiều mặt khác nhau.
+ Phép lập luận tổng hợp rút ra cái chung từ
những vấn đề đã phân tích.

3. Kết luận: Ghi nhớ ( Sgk)
• Bài tập 4

Vai trò của phân tích trong lập luận.
- Rất cần thiết trong lập luận, vì có qua sự phân tích lợi, hạiđúng ,sai ,thì các kết luận rút ra mới có sức thuyết phục

Bài tập 1:
- Học vấn không phải là của cá nhân mà là của
nhân loại Thành quả của nhân loại Sách
lưu truyền lại Sách là kho tàng quí báu cất
giữ di sản tinh thần nhân loại Tiến lên từ
văn hoá, học thuật phải lấy thành quả nhân
loại làm điểm xuất phát Xoá bỏ sẽ trở thành
kẻ đi giật lùi, lạc hậu.

* Bài tập 2 +3
+ Nêu cách chọn sách đọc.

-Do sách nhiều, - Do sức người có hạn
- Sách có loại chuyên môn có loại
thường thức, chúng liên quan nhau
+ Phân tích tầm quan trọng của việc đọc
sách.
Đọc ít mà kĩ còn hơn đọc nhiều mà qua
loa
-Không đọc thì không có điểm xuất phát.
-Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp
cận tri thức.
-Đọc không chọn lọc thì không có hiệu quả.

 

Tiết: 94

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I. Pheùp laäp luaän phaân tích vaø toång hôïp:

VĂN BẢN
TRANG PHỤC
Không kể trên đường tuần tra, nơi rừng rậm hay suối sâu,…phải cởi
giày ra đi chân đất, thông thường trong doanh trại hay nơi công cộng, có lẽ
không ai mặc quần áo chỉnh tề mà lại đi chân đất, hoặc đi giày có bít tất
đầy đủ nhưng phanh hết cúc áo, lộ cả da thịt ra trước mặt mọi người.
Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần đúng.
Cô gái một mình trong hang sâu chắc không váy xoè váy ngắn, không mắt
xanh môi đỏ, không tô đỏ chót móng chân móng tay. Anh thanh niên đi tát
nước hay câu cá ngoài cánh đồng vắng chắc không chải đầu mượt bằng
sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp … Trang phục không có pháp luật nào
can thiệp, nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hoá xã
hội. Đi đám cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm
bùn. Đi dự đám tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang
oang.
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng phải
phù hợp với hoàn cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng
hay toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến đâu, sang đến đâu mà không phù hợp thì
cũng chỉ làm trò cười cho thiên hạ, làm mình tự xấu đi mà thôi. Xưa nay,
cái đẹp bao giờ cũng đi với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi trường.
Người có văn hoá, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào cộng
đồng như thế, không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con
người phải có trình độ, có hiểu biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái
khen tôi chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không khen tôi có bộ óc thông minh thì
tôi chẳng có gì đáng hãnh diện”. Chí lí thay!
Thế mới biết, trang phục hợp văn hoá, hợp đạo đức, hợp môi trường
mới là trang phục đẹp.
(Theo Băng Sơn, Giao tiếp đời thường)

MỞ BÀI
(Đoạn 1)

THÂN BÀI
(Đoạn 2,3)

KẾT BÀI
(Đoạn 4)

VĂN BẢN: TRANG PHỤC
Đoạn văn 1: Mở bài
Không kể trên đường tuần tra, nơi rừng rậm hay suối
sâu,...phải cởi giày ra đi chân đất, thông thường trong doanh
trại hay nơi công cộng, có lẽ không ai mặc áo quần chỉnh tề mà
lại đi chân đất, hoặc đi giày có bít tất đầy đủ nhưng phanh hết
cúc áo, lộ cả da thịt trước mặt mọi người.

I. Phép phân tích và tổng hợp.
Ví dụ: Văn bản “ Trang phục”/ SGK-9
Vấn đề: Bàn về trang phục ăn mặc như thế
nào là đẹp.
MB: Nêu 2 hiện tượng ăn mặc rất phi lí:
- Mặc quần áo chỉnh tề + đi chân đất
- Đi giày, bít tất + phanh cúc áo
Thiếu chỉnh tề, không đồng bộ, trái với quy tắc
chung trong trang phục

 Giới thiệu vấn đề: ăn mặc như thế nào là đẹp.

Tiết: 94
HỢP

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

- ÔÛ ñoaïn môû ñaàu, baøi vieát neâu ra moät loaït daãn
chöùng veà caùch aên maëc ñeå ruùt ra nhaän xeùt gì?

* Nhaän xeùt veà vaán ñeà “aên maëc chænh teà” cuï theå ñoù laø
söï ñoàng boä, haøi hoøa giöõa quaàn aùo vôùi giaøy, taát … trong
trang phuïc cuûa con ngöôøi.

VĂN BẢN
* Đoạn văn 2,3: Thân bài

TRANG PHỤC

Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần đúng. Cô
gái một mình trong hang sâu chắc không váy xoè váy ngắn, không mắt xanh
môi đỏ, không tô đỏ chót móng chân móng tay. Anh thanh niên đi tát nước
hay câu cá ngoài cánh đồng vắng chắc không chải đầu mượt bằng sáp thơm,
áo sơ-mi là phẳng tắp … Trang phục không có pháp luật nào can thiệp,
nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hoá xã hội. Đi đám
cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự
đám tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng phải phù
hợp với hoàn cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng hay
toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến đâu, sang đến đâu mà không phù hợp thì cũng
chỉ làm trò cười cho thiên hạ, làm mình tự xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp
bao giờ cũng đi với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi trường. Người có văn
hoá, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào cộng đồng như thế,
không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con người phải có trình
độ, có hiểu biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo
đẹp mà không khen tôi có bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì đáng hãnh
diện”. Chí lí thay

Tiết: 94
HỢP

- Hai luaän ñieåm
chính trong vaên
baûn laø gì?

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

 Thöù nhaát laø trang phuïc phaûi phuø
hôïp vôùi hoaøn caûnh töùc laø tuaân thuû
nhöõng “qui taéc ngaàm” mang tính vaên
hoùa xaõ hoäi.
Thöù hai laø trang phuïc phaûi phuø hôïp
vôùi ñaïo ñöùc töùc laø giaûn dò vaø haøi hoøa
vôùi moâi tröôøng soáng xung quanh.

VĂN BẢN
* Đoạn văn 2,3: Thân bài

TRANG PHỤC

Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần đúng.
Cô gái một mình trong hang sâu chắc không váy xoè váy ngắn, không mắt
xanh môi đỏ, không tô đỏ chót móng chân móng tay. Anh thanh niên đi tát
nước hay câu cá ngoài cánh đồng vắng chắc không chải đầu mượt bằng sáp
thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp … Trang phục không có pháp luật nào can thiệp,
nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hoá xã hội. Đi đám
cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự
đám tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng phải phù
hợp với hoàn cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng hay
toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến đâu, sang đến đâu mà không phù hợp thì cũng
chỉ làm trò cười cho thiên hạ, làm mình tự xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp
bao giờ cũng đi với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi trường. Người có văn
hoá, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào cộng đồng như thế,
không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con người phải có trình
độ, có hiểu biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo
đẹp mà không khen tôi có bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì đáng hãnh
diện”. Chí lí thay !

HOẠT ĐỘNG NHÓM

NHÓM 1,2,3: Đoạn văn 2
Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ
nhiều phần đúng. Cô gái một mình trong hang sâu chắc
không váy xoè váy ngắn, không mắt xanh môi đỏ, không tô
đỏ chót móng chân móng tay. Anh thanh niên đi tát nước hay
câu cá ngoài cánh đồng vắng chắc không chải đầu mượt
bằng sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp … Trang phục không
có pháp luật nào can thiệp, nhưng có những quy tắc ngầm
phải tuân thủ, đó là văn hoá xã hội. Đi đám cưới không thể lôi
thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự đám
tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.
Muốn làm sáng tỏ luận điểm chính ở đoạn 2, tác giả
đưa ra lí lẽ, dẫn chứng gì và lập luận ra sao?

HOẠT ĐỘNG NHÓM
NHÓM 4,5,6: Đoạn văn 3
Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng
phải phù hợp với hoàncảnh riêng của mình và hoàn cảnhchung
nơi công cộng hay toàn xã hội. Dù mặc đẹp đến đâu,sang đến
đâu mà không phù hợp thì cũng chỉ làm trò cười cho thiên hạ,
làm mình tự xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp bao giờ cũng đi
Với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi trường. Người có văn
hoá, biết ứng xử chính là người biết tựhoà mình vào cộng đồng
như thế, không kểhình thức còn phải đi vớinội dung, tức là con
người phải có trình độ, có hiểu biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu
có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không khen tôi có
bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì đáng hãnh diện”.
Chí lí thay !
Muốn làm sáng tỏ luận điểm chính của đoạn 3, tác giả
đã đưa ra lí lẽ, dẫn chứng gì và lập luận ra sao?

Tiết: 94
HỢP

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

- Ñeå xaùc laäp hai luaän ñieåm treân, taùc giaû ñaõ duøng
pheùp laäp luaän naøo?
* Ñeå xaùc laäp hai luaän ñieåm treân taùc giaû ñaõ söû duïng
pheùp laäp luaän phaân tích.

TB:
Luận điểm 1: Ăn cho mình, mặc cho người.

Luận điểm 2: Y phục xứng kỳ đức

- Luận điểm” ăn cho mình, mặc cho
người” được dẫn chứng như thế nào?

- Cô gái một mình
trong hang sâu chắc
không váy xoè váy
ngắn, không mắt
xanh môi đỏ, không
tô đỏ chót móng
chân móng tay.

- Anh thanh niên đi
tát nước hay đi câu
cá ngoài đồng vắng
chắc không chải
đầu mượt bằng sáp
thơm, áo sơ-mi
phẳng tắp.

- Đi đám cưới
không thể lôi
thôi lếch
thếch, mặt
nhọ nhem,
chân tay lấm
bùn.

- Đi dự đám
tang
không
được mặc
áo loè loẹt,
cười nói
oang oang.

NHÓM 1,2,3: Đoạn văn 2

Dẫn chứng:
Luận điểm:

- Cô gái một mình trong hang sâu chắc
không váy xoè váy ngắn, không mắt
xanh môi đỏ, không tô đỏ chót móng
chân móng tay.
Anh thanh niên đi tát nước hay câu cá
ngoài cánh đồng vắng chắc không chải
đầu mượt bằng sáp thơm, áo sơ-mi là
phẳng tắp.

Ăn cho
mình,
mặc cho
người

Đi đám cưới không thể lôi thôi lếch thếch,
mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn.
- Đi dự đám tang không được mặc áo
quần lòe loẹt, nói cười oang oang.

Lí lẽ

-Trang phục không có pháp luật nào can
thiệp, nhưng có những quy tắc ngầm phải
tuân thủ, đó là văn hoá xã hội.

Phép lập luận chứng minh + từ phủ định, giả thiết.

Luận điểm 1: Ăn cho mình, mặc cho người.
Tách ra từng trường hợp cho thấy trang phục có
quy tắc ngầm : phải phù hợp với môi trường, công
việc, hoàn cảnh.  PHÂN TÍCH

Tiết: 94
HỢP

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

-Pheùp phaân tích ñöôïc theå hieän nhö theá naøo trong
luaän ñieåm thöù hai?
*Caâu chuû ñeà: Ngöôøi xöa ñaõ daïy: “Y phuïc xöùng kì ñöùc”.
*Daãn chöùng 1: Duø maëc ñeïp ñeán ñaâu ……… xaáu ñi maø thoâi.
Luaän
ñieåm
2

* Daãn chöùng 2: Xöa nay, caùi ñeïp ……… moâi tröôøng.
* Nhaän xeùt: Caùc phaân tích laøm roõ cho nhaän ñònh
cuûa taùc giaû laø: “ AÊn maëc ra sao cuõng phaûi phuø hôïp
vôùi hoaøn caûnh rieâng cuûa mình vaø hoaøn caûnh chung
nôi coâng coäng hay toaøn xaõ hoäi”.

NHÓM 4,5,6: Đoạn văn 3:

Lí lẽ
Luận
điểm:
Y phục
xứng
kì
đức

Lí lẽ

Ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với
hoàn cảnh riêng của mình và hoàn cảnh
chung nơi công cộng hay toàn xã hội.
Dù mặc đẹp đến đâu, sang đến đâu mà
không phù hợp thì cũng chỉ làm trò cười
cho thiên hạ, làm mình tự xấu đi mà thôi.
Xưa nay, cái đẹp bao giờ cũng đi với cái
giản dị, nhất là phù hợp với môi trường.

Lí lẽ

Người có văn hoá, biết ứng xử chính là
người biết tự hoà mình vào cộng đồng
Như thế, không kể hình thức còn phải đi
Với nội dung tức là con người phải có trình
độ, có hiểu biết.

Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái khen tôi
Dẫn chứng
chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không khen tôi
có bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì
đáng hãnh diện”.
Phép lập luận giải thích + so sánh, đối chiếu

Luận điểm 2: Y phục xứng kỳ đức
Mở rộng: Điều kiện qui định cái đẹp của trang
phục:
- Không phù hợp  làm trò cười..., xấu đi.
-Giản dị, phù hợp, hài hoà với môi trường  Đẹp.
 Phân tích bằng lí lẽ

VĂN BẢN
Đoạn 4 : Kết bài

TRANG PHỤC

Thế mới biết, trang phục hợp văn hóa, hợp đạo
đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp.
Câu: “ Thế…đẹp”
Thâu tóm các ý trong từng dẫn chứng cụ thể đã nêu
 TỔNG HỢP về qui tắc ăn mặc

Khái quát, chốt lại vấn đề, rút ra cái chung từ
những điều phân tích trên.
- Vị trí: Cuối đoạn văn, cuối một phần văn bản,
cuối văn bản.

Tiết: 94
HỢP

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

- Ñeå choát laïi vaán ñeà, taùc giaû ñaõ duøng pheùp laäp luaän naøo? Pheùp
laäp luaän naøy thöôøng ñöùng ôû vò trí naøo trong vaên baûn?
* Ñeå choát laïi vaán ñeà taùc giaû duøng pheùp laäp luaän toång hôïp
baèng moät keát luaän ôû cuoái vaên baûn: “ Theá môùi bieát, trang phuïc
hôïp vaên hoùa, hôïp ñaïo ñöùc, hôïp moâi tröôøng môùi laø trang phuïc
ñeïp.”

KB: Chốt vấn đề:
Thế mới biết, trang phục hợp văn hoá, hợp đạo đức,
hợp môi trường mới là trang phục đẹp
Vấn đề được rút ra từ những điều đã phân tích
 Phép tổng hợp
Vị trí: Thường đứng cuối văn bản, là kết luận của
một phần hay toàn bộ văn bản

2. Nhận xét :
- Phép phân tích: Là cách trình bày
từng bộ phận, từng phương diện vấn
đề.
- Phép tổng hợp: là rút ra cái chung
từ những điều đã phân tích.

TUẦN 20

TIẾT 95: PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I.Tìm hiểu về phép phân tích và tổng hợp
1. Tìm hiểu ví dụ ( Sgk)
2. Nhận xét :
- Phép phân tích: Là cách trình bày từng bộ
phận, từng phương diện vấn đề.
- Phép tổng hợp: là rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích.

Tiết: 94
HỢP

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

- Neâu vai troø cuûa pheùp laäp luaän phaân tích toång hôïp trong
văn bản trên ?

 Pheùp laäp luaän phaân tích giuùp ta hieåu saâu saéc
caùc khía caïnh khaùc nhau cuûa trang phuïc ñoái vôùi
töøng ngöôøi, trong töøng hoaøn caûnh cuï theå.
 Pheùp laäp luaän toång hôïp giuùp cho ta hieåu yù
nghóa vaên hoùa vaø ñaïo ñöùc cuûa caùch aên maëc, nghóa
laø khoâng theå aên maëc moät caùch tuøy tieän, caåu thaû
nhö moät soá ngöôøi laàm töôûng raèng ñoù laø sôû thích
vaø “quyeàn baát khaû xaâm phaïm” cuûa mình.

Vai trò của phép phân tích và tổng hợp như thế
nào?

Vai trò của phép phân tích và tổng hợp:
+ Phép lập luận phân tích giúp ta hiểu vấn đề một
cách cụ thể , chi tiết qua nhiều khía cạnh, nhiều góc
độ trên nhiều mặt khác nhau.
+ Phép lập luận tổng hợp rút ra cái chung từ những
vấn đề đã phân tích.
-

TUẦN 20

TIẾT 95: PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I.Tìm hiểu về phép phân tích và tổng hợp
1. Tìm hiểu ví dụ ( Sgk)
2. Nhận xét :
- Phép phân tích: Là cách trình bày từng bộ
phận, từng phương diện vấn đề.
- Phép tổng hợp: là rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích.
-Vai trò của phép phân tích và tổng hợp:
+ Phép lập luận phân tích giúp ta hiểu vấn đề
một cách cụ thể , chi tiết qua nhiều khía cạnh,
nhiều góc độ trên nhiều mặt khác nhau.
+ Phép lập luận tổng hợp rút ra cái chung từ
những vấn đề đã phân tích.

3. Kết luận: Ghi nhớ ( Sgk)

Tiết: 94
HỢP

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

I. Pheùp laäp luaän phaân tích vaø toång hôïp:
GHI NHÔÙ (SGK)

- Phân tích là phép lập luận trình bày từng bộ
phận,phương diện của một vấn đề để nhằm chỉ
ra nội dung của sự vật, hiện tượng.
Để phân tích nội dung của sự vật, hiện tượng,
người ta có thể vận dụng các biện pháp nêu
giả thiết, so sánh, đối chiếu, … và cả phép lập
luận giải thích,chứng minh.
- Tổng hợp là phép lập luận rút ra cái
chung từ những điều đã phân tích.
Không có phân tích thì không có tổng hợp.
Lập luận tổng hợp thường đặt ở cuối đoạn
hay cuối bài, ở phần kết luận của một
phần hoặc toàn bộ văn bản.

II-Luyện tập:

1- Phân tích để làm sáng tỏ luận
điểm :”Học vấn không chỉ là chuyện
đọc sách nhưng đọc sách vẫn là một
con đường quan trọng của học vấn”.
2- Phân tích những lí do phải chọn sách để
đọc.
3- Phân tích tầm quan trọng của cách đọc
sách.
4- Vai trò của phân tích trong lập luận.

BÀI TẬP 1
Chu Quang Tiềm đã phân tích như thế nào để làm sáng
tỏ luận điểm: “Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách,
nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của
học vấn”?
Đoạn văn: “Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là
một con đường quan trọng của học vấn. Bởi vì học vấn không chỉ là việc cá
nhân, mà là việc của toàn nhân loại. Mỗi loại học vấn đến giai đoạn hôm nay
đều là thành quả của toàn nhân loại nhờ biết phân công, cố gắng tích luỹ ngày
đêm mà có. Các thành quả đó sở dĩ không bị vùi lấp đi, đều là do sách vở ghi
chép, lưu truyền lại. Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần nhân
loại, cũng có thể nói đó là những cột mốc trên con đường tiến hoá học thuật
của nhân loại. Nếu chúng ta mong tiến lên từ văn hoá, học thuật của giai đoạn
này, thì nhất định phải lấy thành quả nhân loại đã đạt được trong quá khứ làm
điểm xuất phát. Nếu xoá bỏ hết các thành quả nhân loại đã đạt được trong quá
khứ, thì chưa biết chừng chúng ta đã lùi điểm xuất phát về đến mấy trăm năm,
thậm chí là mấy nghìn năm trước. Lúc đó, dù có tiến lên cũng chỉ là đi giật lùi,
làm kẻ lạc hậu.”

* Luận điểm:
- Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con
đường quan trọng của học vấn.

* Các luận cứ:
- Học vấn là của nhân loại.
- Học vấn của nhân loại là do sách lưu
truyền lại.
- Sách là kho tàng quý báu tích luỹ mọi thành
tựu mà loài người đã tìm được qua từng thời
đại.
- Nếu chúng ta mong muốn tiến lên từ văn
hoá thì phải lấy thành quả đã đạt được trong
quá khứ làm điểm xuất phát.
- Nếu chúng ta xoá bỏ hết các thành quả
nhân loại đã đạt được trong quá khứ thì
chúng ta đã lùi điểm xuất phát đến mấy
nghìn năm.

Tác giả nêu ra
luận điểm cơ bản
làm tiền đề cho
lập luận

dùng giả thiết
để phân tích
làm sáng rõ cho
luận điểm.

II. Luyện tập
BT 1/10: Cách phân tích của Chu Quang Tiềm trong văn
bản “ Bàn về đọc sách”

Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn
-Học vấn là việc của toàn nhân loại.
-Học vấn của nhân loại do sách vở ghi chép, lưu truyền.
-Sách là kho tàng quý báu của di sản tinh thần nhân loại.
-Nếu xoá bỏ thành quả nhân loại...lùi về điểm xuất phát.
Phân tích mối quan hệ chặt chẽ giữa học vấn – nhân
loại – sách
Vận dụng biện pháp: Nêu giả thiết (“nếu ...thì...”)

Bài tập 1:
- Học vấn không phải là của cá nhân mà là
của nhân loại Thành quả của nhân loại
Sách lưu truyền lại Sách là kho tàng quí
báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại Tiến
lên từ văn hoá, học thuật phải lấy thành quả
nhân loại làm điểm xuất phát Xoá bỏ sẽ trở
thành kẻ đi giật lùi, lạc hậu.

TUẦN 20

TIẾT 95: PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I.Tìm hiểu về phép phân tích và tổng hợp
1. Tìm hiểu ví dụ ( Sgk)
2. Nhận xét :
- Phép phân tích: Là cách trình bày từng bộ
phận, từng phương diện vấn đề.
- Phép tổng hợp: là rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích.
-Vai trò của phép phân tích và tổng hợp:
+ Phép lập luận phân tích giúp ta hiểu vấn đề
một cách cụ thể , chi tiết qua nhiều khía cạnh,
nhiều góc độ trên nhiều mặt khác nhau.
+ Phép lập luận tổng hợp rút ra cái chung từ
những vấn đề đã phân tích.

3. Kết luận: Ghi nhớ ( Sgk)

II. Luyện tập
Bài tập 1:
- Học vấn không phải là của cá nhân mà là của
nhân loại Thành quả của nhân loại Sách
lưu truyền lại Sách là kho tàng quí báu cất
giữ di sản tinh thần nhân loại Tiến lên từ
văn hoá, học thuật phải lấy thành quả nhân
loại làm điểm xuất phát Xoá bỏ sẽ trở thành
kẻ đi giật lùi, lạc hậu.

Bài tập 2:

Lí do phải chọn sách để đọc

Sách nhiều khiến người
ta không chuyên sâu,
đọc sách theo kiểu liếc
qua, tuy rất nhiều nhưng
đọng lại thì rất ít. Từ đó
nảy sinh thói hư danh,
nông cạn.

Sách nhiều dễ khiến người
đọc lạc hướng. Đọc tham
nhiều mà không vụ thực
chất thì sẽ lãng phí thời gian
và sức lực bởi những cuốn
sách vô bổ, bỏ lỡ những
cuốn sách quan trọng, cơ
bản.

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Từ những lí do phải chọn sách
trên, em hãy viết phần tổng hợp
cho vấn đề đã nêu?

BT 2: Tác giả phân tích lí do chọn sách để đọc:
-Sách nhiều: người đọc dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt
sống”, không chuyên sâu.
-Sách nhiều: người đọc khó chọn lựa, dễ lạc hướng
gây lãng phí thời gian sức lực với những cuốn
sách thiếu lựa chọn.
Tổng hợp :
- Không cần đọc nhiều, chỉ cần chọn sách cho tinh và
đọc cho kĩ.
-Kết hợp đọc rộng và đọc sâu ( sách thường thức +
sách chuyên môn).

Tiết: 94
HỢP

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG

II. Luyeän taäp:
Baøi taäp 3: Phaân tích taàm quan troïng cuûa caùch ñoïc
saùch.
- Khoâng ñoïc thì khoâng coù ñieåm xuaát phaùt cao.
- Ñoïc sách laø con ñöôøng ngaén nhaát ñeå tieáp cận
tri thöùc.
- Ñoïc ít maø kyõ quan troïng hôn nhieàu maø qua
loa, khoâng ích lôïi gì.
- Ñoïc khoâng choïn loïc thì khoâng coù hieäu quaû.

* Bài tập 2
+ Nêu cách chọn sách đọc.
- Do sách nhiều, - Do sức người có hạn
- Sách có loại chuyên môn có loại thường thức, chúng liên
quan nhau.
* Bài tập 3
+ Phân tích tầm quan trọng của việc đọc sách.
Đọc ít mà kĩ còn hơn đọc nhiều mà qua loa
- Không đọc thì không có điểm xuất phát.
- Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp cận tri thức.
- Đọc không chọn lọc thì không có hiệu quả.

TUẦN 20

TIẾT 95: PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I.Tìm hiểu về phép phân tích và tổng hợp
1. Tìm hiểu ví dụ ( Sgk)
2. Nhận xét :
- Phép phân tích: Là cách trình bày từng bộ
phận, từng phương diện vấn đề.
- Phép tổng hợp: là rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích.
-Vai trò của phép phân tích và tổng hợp:
+ Phép lập luận phân tích giúp ta hiểu vấn đề
một cách cụ thể , chi tiết qua nhiều khía cạnh,
nhiều góc độ trên nhiều mặt khác nhau.
+ Phép lập luận tổng hợp rút ra cái chung từ
những vấn đề đã phân tích.

3. Kết luận: Ghi nhớ ( Sgk)

II. Luyện tập
Bài tập 1:
- Học vấn không phải là của cá nhân mà là của
nhân loại Thành quả của nhân loại Sách
lưu truyền lại Sách là kho tàng quí báu cất
giữ di sản tinh thần nhân loại Tiến lên từ
văn hoá, học thuật phải lấy thành quả nhân
loại làm điểm xuất phát Xoá bỏ sẽ trở thành
kẻ đi giật lùi, lạc hậu.

* Bài tập 2 +3
+ Nêu cách chọn sách đọc.

-Do sách nhiều, - Do sức người có hạn
- Sách có loại chuyên môn có loại
thường thức, chúng liên quan nhau
+ Phân tích tầm quan trọng của việc đọc
sách.
Đọc ít mà kĩ còn hơn đọc nhiều mà qua
loa
-Không đọc thì không có điểm xuất phát.
-Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp
cận tri thức.
-Đọc không chọn lọc thì không có hiệu quả.

 

• Bài tập 4
Vai trò của phân tích trong lập luận.
Vai trò của phân tích trong lập luận.
- Rất cần thiết trong lập luận, vì có qua sự
phân tích (lợi - hại; đúng – sai), thì các kết
luận rút ra mới có sức thuyết phục

TIẾT 95: PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

TUẦN 20

I.Tìm hiểu về phép phân tích và tổng hợp

II. Luyện tập

1. Tìm hiểu ví dụ ( Sgk)
2. Nhận xét :
- Phép phân tích: Là cách trình bày từng bộ
phận, từng phương diện vấn đề.
- Phép tổng hợp: là rút ra cái chung từ những
điều đã phân tích.
-Vai trò của phép phân tích và tổng hợp:
+ Phép lập luận phân tích giúp ta hiểu vấn đề
một cách cụ thể , chi tiết qua nhiều khía cạnh,
nhiều góc độ trên nhiều mặt khác nhau.
+ Phép lập luận tổng hợp rút ra cái chung từ
những vấn đề đã phân tích.

3. Kết luận: Ghi nhớ ( Sgk)
• Bài tập 4

Vai trò của phân tích trong lập luận.
- Rất cần thiết trong lập luận, vì có qua sự phân tích lợi-hại, đúng
- sai ,thì các kết luận rút ra mới có sức thuyết phục

Bài tập 1:
- Học vấn không phải là của cá nhân mà là của
nhân loại Thành quả của nhân loại Sách
lưu truyền lại Sách là kho tàng quí báu cất
giữ di sản tinh thần nhân loại Tiến lên từ
văn hoá, học thuật phải lấy thành quả nhân
loại làm điểm xuất phát Xoá bỏ sẽ trở thành
kẻ đi giật lùi, lạc hậu.

* Bài tập 2 +3
+ Nêu cách chọn sách đọc.

-Do sách nhiều, - Do sức người có hạn
- Sách có loại chuyên môn có loại
thường thức, chúng liên quan nhau
+ Phân tích tầm quan trọng của việc đọc
sách.
Đọc ít mà kĩ còn hơn đọc nhiều mà qua
loa
-Không đọc thì không có điểm xuất phát.
-Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp
cận tri thức.
-Đọc không chọn lọc thì không có hiệu quả.