TIẾT 26
QUA ĐÈO NGANG
(Bà Huyện Thanh Quan)
I. Tìm hiểu chung:
1.Tác giả: Bà Huyện Thanh Quan (SGK)
- Tên thật là Nguyễn Thị Hinh sống ở thế kỷ XIX
- Quê ở làng Nghi Tàm (nay thuộc Tây Hồ, Hà Nội)
- Bà là người học rộng, tài cao. Hiện còn để lại 6 bài thơ Nôm Đường luật, trong đó có bài thơ Qua Đèo Ngang. (6 bài thơ gồm: Thăng Long thành hoài cổ; Chiều hôm nhớ nhà; Chùa Trấn Bắc; Cảnh chiều hôm; Đền Trấn Võ; Qua Đèo Ngang).

Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
- Phong cách thơ: Trang nhã, điêu luyện, mang nặng tâm sự hoài cổ.
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả: Bà Huyện Thanh Quan (SGK)
2. Tác phẩm:
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
a) Hoàn cảnh sáng tác
Trên đường vào kinh đô Phú Xuân nhậm chức “Cung trung giáo tập”.
Kinh Đô Phú Xuân
Quan sát bức tranh và nêu hiểu biết của em về địa danh Đèo Ngang?
Đèo Ngang
- Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn, phân cách địa giới 2 tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Bình.
- Là địa danh nổi tiếng trên đất nước ta.
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả: Bà Huyện Thanh Quan (SGK)
2. Tác phẩm:
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
a) Hoàn cảnh sáng tác: Trên đường vào kinh đô Phú Xuân nhậm chức “Cung trung giáo tập”.
b) Thể thơ:
Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Lom khom dưới núi, tiều vài chú
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
Dừng chân đứng lại, trời, non nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
- Bài thơ có 8 câu, mỗi câu 7 chữ.
- Gieo vần ở chữ cuối câu 1-2-4-6-8.
Vần: Tà, hoa , nhà , gia , ta .
Đối thường ở câu 3,4 và 5,6.
Đối
Đối
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả: Bà Huyện Thanh Quan (SGK)
2. Tác phẩm:
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
a) Hoàn cảnh sáng tác: Trên đường vào kinh đô Phú Xuân nhậm chức “Cung trung giáo tập”.
b) Thể thơ:Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Lom khom dưới núi, tiều vài chú
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
Dừng chân đứng lại, trời, non nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
c) Bố cục: 4 phần
2 câu đề
2 câu thực
2 câu luận
2 câu kết
- Đề: nêu vấn đề;
- Thực: nội dung vấn đề;
- Luận: bàn luận vấn đề;
- Kết: khái quát lại vấn đề.
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
Bước tới đèo ngang bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
? Em hóy d?c di?n c?m b�i tho?
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
“Bước tới đèo ngang bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.”
? C?nh tu?ng Dốo Ngang du?c miờu t? ? th?i di?m n�o trong ng�y?
? Búng x? t� g?i m?t khụng gian nhu th? n�o? Tỏc gi? b?c l? tõm tr?ng gỡ?
? Tỏc gi? s? d?ng bi?n phỏp ngh? thu?t n�o ? 2 cõu d??
- Điệp từ, liệt kê, điệp âm.
? Em hỡnh dung du?c c?nh tu?ng Dốo Ngang ? hai cõu d? nhu th? n�o?
 Cảnh hoang vu, buồn vắng lúc chiều tà.
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
? C?nh v?t v� con ngu?i ? Dốo Ngang du?c miờu t? qua nh?ng ?nh n�o?
2. Hai câu thực:
“Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
? Hóy ch? ra bi?n phỏp ngh? thu?t du?c dựng ? hai cõu n�y?
- Phép đối, đảo ngữ, từ láy gợi hình.
? Em c?m nh?n gỡ v? c?nh v?t v� con ngu?i noi dõy?
 Cảnh hoang sơ, heo hút, thấp thoáng có sự sống con người thưa thớt, vắng vẻ, gợi sự quạnh hiu.
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
? Em hi?u gỡ v? hai lo?i chim cu?c cu?c v� gia gia?
2. Hai câu thực:
3. Hai câu luận:
“Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
? Hai cõu lu?n tỏc gi? s? d?ng bi?n phỏp ngh? thu?t n�o?
- Phép đối, nhân hoá, chơi chữ thật tài tình, độc đáo.
? Tõm tr?ng c?a tỏc gi? du?c b?c l? ? hai cõu lu?n l� tõm tr?ng gỡ?
 Tâm trạng hoài cổ, nặng trĩu nỗi niềm thương nhớ, ngậm ngùi, tiếc nuối về những vàng son của triều đại đã qua.
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
? En cú nh?n xột gỡ v? c?nh v� ngu?i trong 2 cõu k?t?
2. Hai câu thực:
3. Hai câu luận:
4. Hai câu Kết:
“Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
? Em hi?u th? n�o l� m?nh tỡnh riờng ta v?i ta?
? Hai cõu k?t tỏc gi? s? d?ng ngh? thu?t n�o? Ngh? thu?t dú th? hi?n tõm tr?ng gỡ c?a tỏc gi??
- Hình ảnh đối lập, đại từ.
 Diễn tả tâm rạng cô đơn, không người chia sẻ, nỗi buồn như ngưng đọng lại.
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Hai câu đề:
2. Hai câu thực:
3. Hai câu luận:
4. Hai câu Kết:
5. Tổng kết:
a. Nghệ thuật:
b. Nội dung:
* Ghi nhớ: (SGK)
Tiết 28: Văn bản: QUA ĐÈO NGANG
1. Hai câu đề:
2. Hai câu thực:
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc – hiểu văn bản:
SƠ ĐỒ TƯ DUY
Cảnh Đèo Ngang ngày nay
- Nắm nội dung bài học. Hoàn thành các bài tập.
Soạn bài: Bạn đến chơi nhà
Tìm hiểu về tác giả
Tìm hiểu xuất xứ, thể thơ, phương thức biểu đạt, bố cục.
- Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
(Đọc chú thích và trả lời các câu hỏi phần Đọc - hiểu văn bản).
Hướng dẫn tự học