NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
Em hãy trả lời câu hỏi sau:
Hãy kể tên một số nhân vật anh hùng dân tộc mà
em biết? Trong những nhân vật đó em thích nhất
nhân vật nào? Vì sao?

KHỞI ĐỘNG
Em hãy thực hiệu yêu cầu sau:
Hãy sử dụng điện thoại truy cập
nhanh tính năng tìm kiếm bằng hình
ảnh (Google Lens) quét lên bức ảnh
được trình chiếu để xác định tên của
danh tướng sau đây.

Một số anh hùng
dân tộc

Quang Trung
Hai Bà Trưng

Hồ Chí Minh
Trần Hưng Đạo

Bài 1: Câu chuyện của lịch sử
Văn bản 2

QUANG TRUNG ĐẠI
PHÁ QUÂN THANH

NỘI DUNG
BÀI HỌC
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Nhân vật vua Quang Trung –
Nguyễn Huệ
2. Nhân vật vua Lê Chiêu Thống
3. Đặc trưng của thể loại

2. Tác phẩm

III. Tổng kết

3. Bố cục và sự kiện lịch sử

1. Nội dung
2. Nghệ thuật

Hoạt động 1. ĐỌC
VĂN BẢN

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả

Em hãy làm việc nhóm và trả lời các câu hỏi sau:
• Trình bày hiểu biết của em về nhóm tác giả Ngô gia
văn phái và tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí?
• Bối cảnh lịch sử để diễn ra trận đánh lịch sử của
Quang Trung – Nguyễn Huệ?

1. Tác giả
Em hãy làm việc nhóm và thực hiện yêu cầu sau:
• HS (đại diện nhóm) sử dụng AI Chatbot, nhập lệnh:
"Hãy tóm tắt ngắn gọn bối cảnh lịch sử dẫn đến việc
Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế và tiến quân ra Bắc
năm 1788 trong 3 gạch đầu dòng". HS dùng kết quả AI
đối chiếu SGK để có bài thuyết trình súc tích nhất.

1. Tác giả

• Là một nhóm tác giả thuộc dòng
họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai,
Hà Nội ngày nay
• Là một dòng họ lớn có truyền
thống nghiên cứu và sáng tác văn
chương với những tên tuổi tiêu
biểu như: Ngô Thì Ức, Ngô Thì Sĩ,
Ngô Thì Nhậm, Ngô Thì Chí, Ngô
Thì Du, Ngô Thì Hương…

2. Tác phẩm
• Hoàng Lê nhất thống chí là cuốn tiểu thuyết lịch sử, viết
bằng chữ Hán theo lối chương hồi gồm 17 hồi.
• Ghi chép lại những sự kiện lịch sử có thực, ở giai đoạn
thế kỉ XVIII đến những năm đầu thế kỉ XIX, tập trung
phơi bày sự thối nát dẫn đến sự sụp đổ tất yếu của tập
đoàn phong kiến Lê – Trịnh.
Ca ngợi cuộc khởi nghĩa Tây Sơn do người anh
hùng áo vải Nguyễn Huệ lãnh đạo.

3. Bối cảnh lịch sử
• Ngày 25/11 năm Mậu Thân (22/12/1788) Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế
lấy hiệu Quang Trung, chỉ huy quân tiến ra Bắc tuyển thêm quân.
• Vua Quang Trung chia quân làm 5 đạo tiến ra Bắc, đạo quân do Quang
Trung chỉ huy tiến thẳng vào Thăng Long. Ông đã chỉ huy quân lính đánh
tan quân Thanh.

Hoạt động 2. KHÁM PHÁ
VĂN BẢN

I. Bố cục tác phẩm và sự kiện lịch sử
Em hãy thảo luận theo nhóm và trả lời các câu hỏi:
• Trình bày bố cục đoạn trích và
nội dung từng phần?
• Có những sự kiện lịch sử nào
được nhắc đến trong bài?

1. Bố cục

Phần 1: Từ đầu đến

Được tin quân Thanh chiếm Thăng

“ngày 25 tháng Chạp

Long, Nguyễn Huệ lên ngôi vua thân

năm Mậu Thân 1788”

chinh đi dẹp giặc.

Phần 2: Tiếp theo đến

Chiến thắng thần tốc của quân Tây

“tiến binh đến Thăng

Sơn với tài thao lược của vua Quang

Long rồi kéo vào thành”

Trung
Sự đại bại của quân tướng nhà Thanh

Phần 3: Còn lại

và tình trạng thảm hại của vua tôi Lê
Chiêu Thống

2. Sự kiện lịch sử
Quân Thanh thảm hại,
Đêm 30 Tết bao vây

Tôn Sĩ Nghị và Lê Chiêu

tiêu diệt đồn Hà Hồi

Thống tháo chạy

1

2

3

Ngày 25 tháng Chạp năm Mậu

Đêm mùng 5 Tết

Thân Nguyễn Huệ lên ngôi

quân ta tấn công và

hoàng đế lấy hiệu là Quang

hạ đồn Ngọc Hồi

Trung chỉ huy quân tiến ra Bắc
tiêu diệt quân Thanh

4

II. Nhân vật vua Quang Trung – Nguyễn Huệ
Làm việc nhóm và trả lời các câu hỏi sau:
• Khi nghe tin quân Thanh xâm lược nước ta thái độ
và hành động của Bắc Bình Vương ra sao? Điều đó
cho thấy điều gì ở nhân vật này?
• Hình tượng của Vua Quang Trung trong đoạn trích
cho em cảm nhận gì? Người viết thể hiện cả hứng
như thế nào đối với vị anh hùng dân tộc này?

1. Khi nghe tin
quân Thanh xâm
lược nước ta

Bắc Bình Vương

Tuyển quân lính ở

giận lắm, họp

Lên ngôi hoàng

Trưng cầu ý

Nghệ An, duyệt

tướng sĩ, định

đế tiến quân ra

kiến của người

binh, an ủi quân

thân chinh cầm

Bắc dẹp giặc

hiền tài

lính vạch ra kế

quân đi ngay

hoạch đánh giặc

Trí tuệ sáng suốt,
nhạy bén

Hành động
mạnh mẽ dứt
khoát, tự tin

Điều binh khiển
tướng tài tình, sử

Ý chí tự hào, tự tôn

dụng chiến thuật

dân tộc và tinh thần

hợp lí, độc đáo trong

quyết chiến quyết

kế sách đánh giặc

thắng

2. Cảm hứng của
người viết

Phần 2
Phần 1

Quang Trung - người anh hùng trong chiến trận:

Vua Quang Trung:

• Tầm nhìn chiến lược

• Chính trực, thẳng thắn

• Ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc

• Hành động quyết đoán,

• Dùng binh biến hóa, bất ngờ

sáng suốt nhạy bén.

 Đóng vai trò quyết định trong chiến thắng thần
tốc đại phá quân Thanh.

• Giọng điệu ngợi ca khi nói về trí tuệ, chiến lược của vua Quang Trung.
• Nguồn cảm hứng của tác giả: yêu nước, tự hào dân tộc.
• Ngô gia văn phái đã tái hiện lịch sử bằng cái nhìn khách quan, trung thực.
Qua ngòi bút của tác giả
• Vua Lê trở nên hết sức hèn hạ, nhu nhược
• Hoàng đế Quang Trung hiện ra với những phẩm chất của một anh
hùng dân tộc.

III. Nhân vật vua Lê Chiêu Thống
Em hãy trả lời các câu hỏi sau:
• Nhân vật Lê Chiêu Thống hiện lên với những chi
tiết nào?
• Tác giả đã thể hiện thái độ như thế nào đối với
nhân vật này?
• Đặt trong sự so sánh giữa hai nhân vật vua Quang
Trung và Lê Chiêu Thống có tác dụng thế nào trong
việc thể hiện chủ đề đoạn trích?

III. Nhân vật vua Lê Chiêu Thống
Em hãy thực hiện yêu cầu sau:
• Các nhóm HS sử dụng bảng tính điện tử (Google
Sheets) hoặc bảng biểu trên Word để tạo lập
nhanh bảng so sánh đối lập giữa Vua Quang
Trung và Lê Chiêu Thống theo 3 tiêu chí:
Phẩm chất cá nhân - Hành động quân sự - Thái độ
tác giả.

Vội cùng bọn thân tín đưa Thái Hậu ra ngoài
Chạy bán sống bán chết
1. Lê Chiêu
Thống

Cướp thuyền dân
Mấy ngày không ăn đuổi kịp Tôn Sĩ Nghị
Vua tôi nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt

Thể hiện sự hèn nhát, vì lợi ích riêng của dòng họ mà đem vận
mệnh dân tộc đặt vào tay kẻ thù xâm lược.

Hành động “rước voi giày mả tổ” khiến Lê Chiêu Thống mất tư cách của bậc
quân vương. Thể hiện thái độ phê phán một cách nghiêm khắc của tác giả
đối với nhân vật này.

2. Sự đối lập giữa Vua Quang Trung và Lê Chiêu Thống
Vua Quang Trung
• Oai phong mạnh mẽ
• Giàu tinh thần tự tôn dân tộc
• Xông pha trận mạc làm quân sĩ kính phục
• Tạo niềm tin quyết chiến quyết thắng
Quân Tây Sơn
• Dũng mãnh trên dưới một lòng
• Chiến đấu xả thân vì nghiệp lớn
• Sức mạnh vô địch chiến thắng vang dội

Lê Chiêu Thống
• Kẻ hèn nhát
• Vì sự sống của bản thân mà sẵn
sàng bán nước

Quân Thanh
• Thua cuộc nhục nhã
• Giẫm đạp lên nhau chạy trốn

Với quan điểm lịch sử đúng đắn và niềm tự hào dân tộc, các tác giả đã ngợi ca
người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ với chiến công thần tốc đại phá quân Thanh
đồng thời phê phán tố cáo những kẻ bán nước và cướp nước.

IV. Đặc trưng thể loại

Em hãy trả lời câu hỏi sau:
Những yếu tố đặc trưng nào của truyện lịch sử đã
được sử dụng? Em có nhận xét gì về nghệ thuật kể
chuyện lịch sử của tác giả?

IV. Đặc trưng thể loại
Bối cảnh

Tái hiện lại
các sự kiện,
lịch sử cụ
thể, có thật

Nhân vật

Cốt truyện

• Hệ thống nhân

• Được xây dựng

vật phong phú

trên các sự kiện

• Chủ yếu là

có thật

Ngôn ngữ

Phù hợp với
thời đại, vị
thế xã hội và

vua, chúa và

• Có sự tái tạo, hư

tính cách

các vị tướng

cấu của tác giả

nhân vật

V. TỔNG KẾT

Em hãy trả lời câu hỏi sau:
Trình bày những thành công về nội dung và
nghệ thuật của văn bản.

Nội dung

• Cốt truyện được xây dựng trên cơ sở
các sự kiện

• Tác giả đã ghi lại lịch sử hào
hùng của dân tộc ta
• Tái hiện chân thực hình ảnh
o Anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ

• Ngôn ngữ và nhân vật phù hợp với
thời đại được miêu tả
• Nghệ thuật kể chuyện: Lối văn
trần thuật đặc sắc

o Sự thảm hại của quân tướng
nhà Thanh
o Số phận bi đát của vua tôi Lê
Chiêu Thống

Nghệ thuật

LUYỆN TẬP
Nhiệm vụ 1:
GV tải file Phiếu bài tập (Word) lên Zalo
nhóm lớp. HS tải file về máy, tô vàng đáp
án mình chọn và gửi lại nhóm, hoặc điền
trực tiếp vào Forsm khảo sát do GV lập
sẵn để chấm điểm tự động.

Quét mã QR hoặc truy cập link

https://forms.gle/VJwuV4Vw1qGYKu3t5

LUYỆN TẬP
Nhiệm vụ 2:
Luyện tập theo văn bản
Hãy viết đoạn văn ngắn khoảng 7 - 9 câu
cảm nhận về một chi tiết em ấn tượng nhất
trong Quang Trung đại phá quân Thanh.

VẬN DỤNG
Em hãy trả lời câu hỏi sau:
Phân tích hình tượng vua Quang Trung
trong Quang Trung đại phá quân Thanh

VẬN DỤNG
Em thực hiện yêu cầu sau:
HS nhập lệnh vào AI Chatbot: "Hãy cung cấp thêm 2 dẫn
chứng từ các nguồn sử liệu khác (như Đại Nam thực lục
hoặc thư từ đương thời) miêu tả sức mạnh quân sự của
Nguyễn Huệ để tôi làm phong phú thêm bài phân tích".
HS chọn lọc thông tin từ AI đưa vào bài làm.

Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và nhân
vật Nguyễn Huệ
Lên ngôi vua
Hoàn cảnh lịch sử
Dẫn quân ra Bắc
Nguyễn Huệ biết nghe

Gợi ý
phân

Thân bài

Nghe lời kẻ hiền

lời kẻ hiền và quyết
đoán

tích

Vừa đi vừa tuyển

Cho quân ta

quân

ăn Tết sớm

Nguyễn Huệ “lão

Kết bài

Bắt giặc do
thám, bao vây

luyện, dũng mãnh, có

Trận “rồng lửa” ở

Lùa voi xéo

tài cầm quân

Khương Thượng

quân Thanh

Khẳng định lại tài năng, lòng yêu nước của anh
hùng dân tộc Nguyễn Huệ

đồn Ngọc Hồi

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập bài học:
Quang Trung đại phá
quân Thanh

Soạn văn bản 3:
Ta đi tới

BÀI HỌC KẾT THÚC, CẢM ƠN
CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE!