CHƯƠNG II: CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHỦ NGHĨA GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 - 1939)


BÀI 11: TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC TƯ BẢN GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 - 1939)

Cung điện Versailles
Phòng gương trong cung điện Versailles
HỘI NGHỊ VÉCXAI
Kí kết hiệp ước Versailles
Thủ tướng David Lloyd George của Vương quốc Anh, Vittorio Orlando của Ý, Thủ tướng Georges Clemenceau của Pháp, và Tổng thống Woodrow Wilson củaHoa Kỳ.
V.I.LÊNIN bình luận một cách châm biếm về cái gọi là Hòa hội Vecxai “Chúng đã cãi cọ nhau từ năm tháng nay, chúng không còn kiềm chế được mình và bầy thú dữ đó cắn cấu nhau loạn xạ đến nỗi chỉ còn lại cái đuôi”
HÒA ƯỚC OASINHTƠN (1921 - 1922)
SỰ THAY ĐỔI BẢN ĐỒ CHÍNH TRỊ CHÂU ÂU THEO HỆ THỐNG VÉCXAI – OASINHTƠN
Áo - Hung
ĐQ Nga
Liên Xô
Áo
Tiệp khắc
Hunggari
Nam Tư
Rumani
Xecbi
Rumani
ĐQ Đức
Đức
Ba Lan
Extônia
Latvia
Litva
Đông Phổ
Phần Lan
ĐQ Thổ
Thổ Nhỉ kì
CÁC NƯỚC THẮNG TRẬN VÀ BẠI TRẬN.
Bại trận (Đức)
Bồi thường chiến phí (132 tỉ Mác)
- Bị mất tất cả thuộc địa.
- Hạn chế quân đội
- Vua Vimhem II bị toà án quốc tế xử tội
- Trả lại hai vùng Andat và Loren cho Pháp.
Đức mất:
1/8 diện tích đất đai
1/12 dân số
1/3 mỏ sắt
1/3 mỏ than
2/5 sản lượng gang
1/3 sản lượng thép…
Thắng trận: Anh, Pháp, Mỹ, I-ta-li-a, Nhật Bản
Được nhiều thuộc địa.
Được tiền bồi thường chiến phí (Pháp 52%, Anh 22%, Italia 10%, Bỉ 8%)
Riêng Pháp được lấy lại hai vùng giàu tài nguyên nhất.
Hội nghị Versailles đưa nước Đức lên máy chém
“Hôm nay tại Nhà Kính ở Versailles một Hòa ước đáng hổ thẹn đã được ký kết. Không bao giờ tha thứ cho nó! Chính tại nơi này, vào năm 1871 huy hoàng, Đế quốc Đức ra đời trong mọi niềm vinh quang của mình, hôm nay danh dự của nước Đức đã bị chôn xuống mả. Không bao giờ tha thứ cho nó! Sẽ có sự báo thù cho nỗi nhục năm 1919”. (Báo Deutsche Zeitung)
Mâu thuẫn các nước đế quốc gay gắt
*Nguyên soái Phốc- nguyên Tổng tư lệnh quân Đồng minh ở châu Âu đã nói: “Đây không phải là hòa bình. Đây là cuộc lưu chiến trong 20 năm”
*Uyliam Bulit, cộng tác viên đắc lực của Uyn-xton khẳng định: “Hội nghị hòa bình chỉ làm được một việc là chuẩn bị những xung đột quốc tế trong tương lai...”

Nguyễn ái Quốc và bản yêu sách gửi hội nghị Vecxai
Ngày thứ năm đen tối của phố Uôn
Tháng 3/1929, Ec-be Hu-vơ nhận chức tổng thống thứ 31 của nước Mĩ đã từng nói: “chúng ta sẽ nhanh chóng xóa bỏ đói nghèo, tương lai mỗi gia đình sẽ có một chiếc xe hơi trong gara, cứ mở nồi ra là sẽ có một con gà”
Ngày 23/10/1929, thời báo Niu Ooc Hoa Kì đã đăng tải bài nói chuyện của Thống đốc Ngân hàng Hoa Kì : “tình trạng nước Mĩ về cơ bản vẫn ổn”.
Ngày thứ năm đen tối của phố Uôn
Vậy mà cuộc khủng hoảng kinh tế sớm nhất đã xuất hiện đầu tiên ở nước Mĩ
Ngày 24/10/1929 (tức ngày thứ năm) việc giao dịch cổ phiếu gần như bệnh viện người điên bị phóng hỏa:
Mọi người xô đẩy, kêu la, hò hét những tiếng: “Cổ phiếu vô tuyến điện” ầm ầm trong sở giao dịch.
Nội trong ngày, cổ phiếu bán đổ bán tháo : 130.000 cổ phiếu – Tín hiệu nổ ra đại khủng hoảng kinh tế suy thoái.
Ngày thứ năm đen tối của phố Uôn
Vậy mà cuộc khủng hoảng kinh tế sớm nhất đã xuất hiện đầu tiên ở nước Mĩ
Ngày 29/10/1929 (tức ngày thứ ba) hiện tượng bán chạy cổ phiếu. Trong nhà giao dịch nêm kín người tưởng như nước cũng không thể rò rỉ ra ngoài, mà mọi người vẫn chen lấn để vào.
Nội trong ngày, cổ phiếu bán đổ bán tháo : 160.000 cổ phiếu
Cổ phiếu nguyên giá trị: 48 đô la Mĩ, bây giờ chỉ còn bán được 1 đô la Mĩ. Những cổ phiếu chẳng khác gì mớ giấy lộn, không thể chịu đựng được nữa, họ ném bỏ chúng.
Ngày thứ năm đen tối của phố Uôn
Vậy mà cuộc khủng hoảng kinh tế sớm nhất đã xuất hiện đầu tiên ở nước Mĩ
Đến tháng 11/1929, toàn bộ giá trị cổ phiếu của Sở giao dịch Niu Ooc giảm xuống 50 %, tổn thất lên tới 450 tỉ đô la Mĩ. Thị trường cổ phiếu hoàn toàn tan tác. Hàng loạt ngân hàng đua nhau sụp đổ.Những tin tức về nhảy lầu, treo cổ, tự sát bằng bếp ga cứ tới tấp được thông báo.
10-1929 khủng hoảng kinh tế nổ ra ở Mĩ, công nhân thất nghiệp tràn ra các đường phố.
Năm 1932, khủng hoảng đạt đến đỉnh cao. Lan sang toàn thế giới tư bản
Công nhân thất nghiệp, biểu tình khắp nơi lên đến hàng vạn người.
Bà mẹ 32 tuổi có 7 đứa con lếch thếch sống ở California năm 1936. Gương mặt u sầu của bà trở thành tác phẩm ảnh báo chí kinh điển của thế giới trong thế kỷ 20. 
Sự trầm trọng của khủng hoảng
Thất nghiệp:
Năm 1932: (đơn vị: triệu người)







Tháng 3/1933: ở Mĩ- 17 triệu người ( 4 công nhân có 1 người thất nghiệp)
Sự trầm trọng của khủng hoảng
Nền sản xuất bị tàn phá nghiêm trọng:
Ở Mĩ:
Tiêu hủy: 1 triệu tấn lương thực, 260 nghìn toa xe cà phê, trên 280 toa xe đường sắt, 25 nghìn tấn thịt.
Báo chí Mĩ công khai tuyên truyền dùng ngũ cốc làm nhiên liệu: “Hiện nay trong điều kiện giá ngũ cốc giảm xuống, các gia đình và công sở hãy lợi dụng ngũ cốc làm nhiêu liệu sẽ rẻ hơn dùng than”.
Giáo dục: không đủ tiền phát lương, các thầy giáo chỉ còn biết “ăn theo phân phối tại các nhà học sinh”

Sự trầm trọng của khủng hoảng
Nền sản xuất bị tàn phá nghiêm trọng:

Từ 1929-1933: khoảng 290.000 xí nghiệp phá sản (Anh, Pháp, Đức, Mĩ).Ở các khu công xưởng là cảnh trầm lắng, yên lặng như chết.

Khối phát xít
Khối tư bản
Chủ nghĩa phát xít
Khủng hoảng kinh tế
1929-1933
Nguy cơ chiến tranh
SỰ PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA TƯ BẢN TRONG NHỮNG NĂM 1918-1939
1918
1924
1929
1939
Khủng hoảng 1920-1921
Khủng hoảng 1929-1933
Ổn định tạm thời
CỦNG CỐ
Câu 1: Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, các nước tư bản đã tổ chức những hội nghị nào?
A. Hội nghị Vecxai.
B. Hội nghị Oasinhtơn.
C. Hội nghị ngoại trưởng 4 nước.
D. Cả A và B đúng.
CỦNG CỐ
Câu 2: Mục đích của Hòa ước Vecxai – Oasinhtơn là:
A. Xác lập sự nô dịch đối với các nước bại trận.
B. Phân chia quyền lợi cho các nước thắng trận.
C. Cả A và B đúng.
D. Cả A và B sai.
Câu 3. Trật tự thế giới sau chiến tranh thế giới thứ nhất đã:
a/. Giải quyết những mâu thuẫn giữa các nước tư bản
b/. Xác lập mối quan hệ hòa bình, ổn định trên thế giới
c/. Giải quyết những vấn đề cơ bản về dân tộc và thuộc địa
d/. Làm nảy sinh những bất đồng do mâu thuẫn giữa các nước tư bản về vấn đề quyền lợi
CỦNG CỐ
Câu 4: Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 diễn ra đầu tiên ở:
A. Anh
B. Pháp
C. Mĩ.
D. Nga