Chào mừng các thày cô giáo
Giáo viên:
Đến dự tiết học Ngữ văn lớp 6
NGỮ VĂN 6
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TIẾT 29: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Đọc 2 ví dụ sau và trả lời câu hỏi:
(1) Tuyết/ rơi.
(2) Tuyết trắng/ rơi đầy trên đường.
1. Xác định CN, VN trong 2 VD trên.
2. So sánh hai câu sau để nhận biết tác dụng của việc mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
I. Hình thành kiến thức mới.
1. Mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
1. (1) Tuyết/ rơi. Thành phần chính của câu chỉ là một từ;
CN VN
(2) Tuyết trắng/ rơi đầy trên đường. Thành phần chính của câu là một cụm từ
CN VN
* Giống: Mỗi VD đều là 1 cụm C-V.
* Khác:
+ Chủ ngữ tuyết trắng cụ thể hơn tuyết vì có thông tin về đặc điểm màu sắc của tuyết. (Cụm DT)
+ Vị ngữ rơi đầy trên đường cụ thể hơn rơi vì có thông tin về mức độ và địa điểm rơi của tuyết. (Cụm ĐT)
-> Thành phần chính của câu có thể là một từ hoặc cụm từ.
→ Khi thành phần chính là cụm từ thì ý nghĩa cụ thể, rõ ràng hơn.
Đọc 2 ví dụ sau và trả lời câu hỏi:
(1) Tuyết/ rơi.
(2) Tuyết trắng/ rơi đầy trên đường.
1. Xác định CN, VN trong 2 VD trên.
2. So sánh hai câu sau để nhận biết tác dụng của việc mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
I. Hình thành kiến thức mới.
2. Cụm danh từ.

- Có danh từ
- Thường làm chủ ngữ
- Cấu tạo đơn giản
- Cấu tạo phức tạp
- Ý nghĩa đầy đủ hơn
- Ý nghĩa chung chung, đơn giản
So sánh danh từ và cụm danh từ:
Tuyết / Tuyết rơi
DT CDT


Học sinh/
DT
Những học sinh chăm ngoan ấy
CDT
CHO CÁC CỤM DANH TỪ SAU

- Một bông hoa đẹp ấy
- Tất cả những học sinh chăm ngoan ấy
- Cái bàn gỗ này
Làng ấy
Xếp các cụm danh từ này vào mô hình cụm danh từ

Bổ sung ý nghĩa về số và lượng
Nêu lên đặc điểm của sự vật.
Xác định vị trí của sự vật trong không gian và thời gian.
b. Mô hình cấu tạo của cụm danh từ: 3 phần.
Danh từ
một
bông hoa
đẹp
ấy
tất cả những
học sinh
chăm ngoan
ấy
cái bàn
gỗ
này
làng
ấy
=> Không phải lúc nào cấu tạo của cụm danh từ cũng có đủ 3 phần
Đọc 2 ví dụ sau và trả lời câu hỏi:
(1) Tuyết/ rơi.
(2) Tuyết trắng/ rơi đầy trên đường.
1. Xác định CN, VN trong 2 VD trên.
2. So sánh hai câu sau để nhận biết tác dụng của việc mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
Hình thành kiến thức mới.
1. Mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
2. Cụm danh từ.
II. Luyện tập

a. Khách qua đường, lời chào hàng của em
II. LUYỆN TẬP
b. Tất cả các ngọn nến, những ngôi sao trên trời
Bài 1: Cụm danh từ và xếp vào mô hình
Bổ sung ý nghĩa về số và lượng
Nêu lên đặc điểm của sự vật.
Xác định vị trí của sự vật trong không gian và thời gian.
b. Mô hình cấu tạo của cụm danh từ: 3 phần.
Danh từ
Khách
qua đường
Lời
ngọn nến
trên trời
chào hàng của em
Tất cả, các
ngôi sao
Những
VD: Tất cả những que diêm còn lại trong bao
II. LUYỆN TẬP
- Những que diêm cháy sáng lấp lánh
- Một que diêm bị ngấm nước
- Rất nhiều que diêm trong hộp diêm ấy
Bài 2: Tìm và tạo ra 3 cụm danh từ
que diêm
DT

II. LUYỆN TẬP
a. – Em bé vẫn lang thang trên đường. (Chủ ngữ là danh từ em bé).
- Em bé đáng thương, bụng đói rét vẫn lang thang trên đường. (Chủ ngữ là cụm danh từ em bé đáng thương, bụng đói rét).

Bài 3: So sánh và nhận xét
b. – Em gái đang dò dẫm trong đêm tối. (Chủ ngữ là danh từ em gái).
- Một em gái nhỏ đầu trần, chân đi đất, đang dò dẫm trong đêm tối. (Chủ ngữ là cụm danh từ một em gái nhỏ đầu trần, chân đi đất).
Chủ ngữ là cụm danh từ giúp câu cung cấp nhiều thông tin hơn, thái độ thương cảm, xót xa của người kể chuyện với cảnh ngộ đáng thương, khốn khổ của cô bé bán diêm.

II. LUYỆN TẬP
a. Gió vẫn thổi rít vào trong nhà

Bài 4: Mở rộng chủ ngữ thành cụm danh từ
b. Lửa tỏa ra hơi nóng dịu dàng

- Mở rộng chủ ngữ thành cụm danh từ: Ngọn lửa hồng.
Gió
CN
- Mở rộng chủ ngữ thành cụm danh từ: Những cơn gió lạnh.
Lửa
CN
Bài tập 5
Hãy tưởng tượng và viết đoạn văn ngắn (7 -10 câu) về cảnh cô bé bán diêm gặp lại người bà trên thiên đường trong đó có ít nhất một câu mà chủ ngữ là cụm danh từ (gạch chân xác định cụm danh từ).
Gợi ý:
- Yêu cầu về nội dung: miêu tả khung cảnh hai bà cháu gặp nhau, miêu tả ngoại hình, hành động, lời nói của hai bà cháu.
- Yêu cầu về kĩ năng:
+ Dung lượng: 7 -10 câu.
+ Có ít nhất 1 câu mà chủ ngữ là cụm danh từ (gạch chân cụm danh từ)
II. LUYỆN TẬP
Cô bé tỉnh dậy trong tiếng nhạc du dương. Cô ngơ ngác không biết mình đang ở đâu. Rồi như sực nhớ ra điều gì, cô bé cất tiếng gọi: Bà ơi! Bà ơi! Một bà lão tóc bạc phơ, ánh mắt hiền từ xuất hiện mỉm cười: “Bà đây, cháu yêu của bà!’’. Cô bé ôm chầm lấy bà, cảm giác thật ấm áp làm sao! Cô nói: ‘Bà đừng rời bỏ cháu mà đi nữa nhé!’’. Bà ôm cô bé vào lòng, nhẹ vuốt mái tóc của cô.

Bài 5: Viết đoạn văn
HƯỚNG DẨN VỀ NHÀ
- Hãy tìm đọc một số câu chuyện cổ tích, viết ra một vài câu có cụm danh từ làm chủ ngữ.
- Chia sẻ sản phẩm đến cả lớp và cô giáo vào tiết học sau.
- Chuẩn bị tiết học tiếp theo: Văn bản Gió lạnh đầu mùa