Trường THCS Nguyễn Viết Xuân
Chào mừng quí Thầy Cô
đến dự giờ môn Ngữ văn
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh về dự giờ Chào mừng quý thầy cô và các các em học sinh về dự gờ.
Giáo viên giảng : Đặng Thị Thanh Điệp
Nghe lời đoạn nhạc, em cho biết nội dung đoạn nhạc nói về điều gì ?
Tình cảm gia đình
Tình cảm gia đình nhất là tình mẫu tử, Em hãy kể tên một vài
văn bản trong chương trình ngữ văn lớp 9 đã học và tự học nói về
tình mẹ ?
Văn bản nói về tình mẫu tử:
+ Khúc hát ru những em bé lờn trên lưng mẹ ( Nguyễn Khoa Điềm )
+ Con cò ( Chế Lan Viên )
Ở các lớp trước:
Cổng trường mở ra ( Lí Lan ),
Mẹ tôi ( E. A-mi-xi ), Trong lòng mẹ ( Nguyên Hồng )
MÂY VÀ SÓNG R. Ta-go
Tiết 131+132
Văn bản
I.Tìm hiểu chung:


1.Tác giả:
Em hãy nêu hiểu biết của em về tác giả ?
- Ra-bin-đra-nat Ta-go (1861 – 1941 ) là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
- Nhà văn đầu tiên của Châu Á được nhận giải thưởng Nô-ben về văn học ( 1913 )
Một người gặp nhiều điều không may trong cuộc sống gia đình (trong 6 năm
mất 5 người thân: vợ, con gái thứ 2, cha và anh, con trai đầu)
 Ảnh hưởng đến đề tài trong thơ.
Thơ của ông thể hiện tinh thần dân tộc và dân chủ sâu sắc, tinh thần nhân văn
và chất trữ tình triết lý.
Bình: Mây và sóng là là tặng vật vô giá của Ta-Go dành cho tuổi thơ được
viết từ lòng yêu trẻ và cả nỗi đau buồn vì mất đứa con thân yêu.
Hãy nêu xuất xứ bài thơ Mây và sóng ?
2.Tác phẩm:
- Xuất bản năm 1909. là một bài thơ văn xuôi nhưng vẫn có âm điệu nhịp nhàng.
Bài thơ viết bằng tiếng Ben gan
Bài thơ được dịch ra Tiếng Anh.
MÂY VÀ SÓNG R. Ta-go
I.Tìm hiểu chung:


1.Tác giả:
- Ra-bin-đra-nat Ta-go (1861 – 1941 ) là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
- Nhà văn đầu tiên của Châu Á được nhận giải thưởng Nô-ben về văn học ( 1913 )
2.Tác phẩm:
- Xuất bản năm 1909. là một bài thơ văn xuôi nhưng vẫn có âm điệu nhịp nhàng.
Bài thơ viết bằng tiếng Ben gan
? Hãy cho biết phương thức biểu của bài thơ ? Chỉ rõ PTBĐ chính ?
- Phương thức biểu đạt : BC + TS + MT
Bài thơ gồm có mấy phần ? Giả sử không có phần thứ hai thì ý nghĩa của bài thơ có trọn vẹn, hoàn chỉnh không ?
- Bố cục : 2 phần
+ Từ đấu -> “bầu trời xanh thẳm”: Em bé với mây.
+ Còn lại: Em bé với sóng.
Thảo luận: Hãy chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa 2 phần của bài thơ? Phân tích tác dụng của nó ?
=> Điểm giống: Trừ cụm từ “Mẹ ơi” ở đầu bài thơ, trình tự tường thuật của 2 phần đều giống nhau:
- Thuật lại lời rủ rê.
- Thuật lại lời từ chối & lí do từ chối.
- Nêu lên trò chơi do em bé sáng tạo.
Qua lí do từ chối, đã hé lộ tình thương yêu mẹ của em bé; song qua việc sáng tạo trò chơi bất ngờ, thú vị, tình thương yêu mẹ mới trở nên nổi bật.
Trình tự giống nhau song ý & lời không hề trùng lặp. Mây & sóng đều là những cảnh vật tự nhiên hấp dẫn khác nhau. Sự hấp dẫn của trò chơi ở những người sống “trên mây” và sống “trong sóng” cũng khác nhau. Hình ảnh mẹ, tấm lòng mẹ chỉ xuất hiện gián tiếp qua lời con, song ở phần 2 rõ nét hơn, da diết hơn.
Những tác phẩm nổi tiếng của Ta - go.
MÂY VÀ SÓNG R. Ta-go
I.Tìm hiểu chung:
II. Đọc - hiểu văn bản
1.1. Lời rủ rê của những người trên mây, trong sóng.
Những người trên mây, trên sóng đã nói gì với em bé , đã mời em bé như thế nào ?

1. Nội dung
2 lời mời gọi
Của những người sống trên mây
Của những người sống trong sóng
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”.
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.

MÂY VÀ SÓNG R. Ta-go
I.Tìm hiểu chung:
II. Đọc - hiểu văn bản
1.1. Lời rủ rê của những người trên mây, trong sóng.
Những người trên mây, trên sóng đã nói gì với em bé , đã mời em bé như thế nào ?

1. Nội dung
- Mây: “Bọn tớ chơi từ khi thức dạy ... vầng trăng bạc”.
- Sóng: “Bọn tớ ca hát từ sáng sớm ... nơi nào”.
2 lời mời gọi
Của những người sống trên mây
Của những người sống trong sóng
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”.
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì khi đưa ra nhưng lời mời gọi của Mây và Sóng ?
Lời mời gọi của những người sống trên mây, trên sóng có sức thu hút hay không?
-> Điệp ngữ, liệt kê, ẩn dụ.
-> Hình ảnh thiên nhiên lớn lao thơ mộng , lung linh kì ảo
=> Là tiếng gọi của thế giới kỳ diệu, đầy hấp dẫn và quyến rũ thú vị đối với trẻ thơ
MÂY VÀ SÓNG R. Ta-go
I.Tìm hiểu chung:
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Lời rủ rê của những người trên mây, trong sóng.
? Đối với tuổi thơ , lời mời gọi của thế giới kì diệu bí ẩn có tác động gì không ?
- Mây: “Bọn tớ chơi từ khi thức dạy ... vầng trăng bạc”.
- Sóng: “Bọn tớ ca hát từ sáng sớm ... nơi nào”.
-> Điệp ngữ, liệt kê, ẩn dụ.
-> Hình ảnh thiên nhiên lớn lao thơ mộng , lung linh kì ảo
=> Một thế giới hấp dẫn, rực rỡ sắc màu, thú vị đối với tuổi thơ.
2. Những lời chối từ của em bé:
Khi mới nghe mây và sóng rủ rê, em bé có thái độ ntn ? Em có từ chối ngay không ? Vì sao ?
- Em hỏi:
+ “Nhưng làm sao ... lên đó được ?”
+ “Nhưng làm sao … ra ngoài đó được?”
-> Em bé phần nào đã bị lôi cuốn và mong muốn được chơi của em bé.
Lí do nào em từ chối ? Lời từ chối của em bé tác động đến những người ở trên mây và trên sóng thế nào ?
-> Lời từ chối nhẹ nhàng, dễ thương
=> Sức níu giữ của tình mẫu tử
Em từ chối :
+ Mẹ mình đang đợi ở nhà ... đến được ?
+ Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà ... đi được ?
MÂY VÀ SÓNG R. Ta-go
I.Tìm hiểu chung:
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Lời rủ rê của những người trên mây, trong sóng.
Tìm đọc những câu thơ là lời em bé nói với mẹ về những trò chơi do em tưởng tượng ra ?
2. Những lời chối từ của em bé:
3. Những trò chơi sáng tạo của em bé:
+ Con là mây
+ Mẹ là trăng
+ Con là sóng
+ Mẹ là bến bờ kì lạ
+ Mái nhà là bầu trời xanh thẳm
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ.

- Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vỡ tan vào lòng mẹ .. ở chốn nào ?
Em có nhận xét gì về trò chơi của em bé (so sánh với trò chơi của mây và sóng ?
-> Sự tưởng tượng bay bổng, óc sáng tạo, lặp từ , hình ảnh so sánh.
=> Trò chơi kì thú có thiên nhiên lung linh, có vũ trụ rộng lớn, có mẹ diễn ra trong mái nhà thân yêu của chính mình.
4. Tình cảm của em bé với mẹ
? Ngoài tình mẹ con, bài thơ gợi cho ta suy ngẫm điều gì khác ?
-> Ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng, cao đẹp
Ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng -> Tình mẹ con là chỗ dựa ấm áp nhất,
vững chắc nhất của con người, là ngọn lửa khơi nguồn sáng tạo cho
con người.
Trong cuộc sống con người thường gặp những cám dỗ, quyến rũ muốn
khước từ chúng phải có những điểm tựa vững chắc đó là tình mẫu tử
và bằng những tình cảm tốt đẹp trong cuộc đời.
- Hạnh phúc do con người tạo dựng.
MÂY VÀ SÓNG R. Ta-go
I.Tìm hiểu chung:
II. Đọc - hiểu văn bản
2. Nghệ thuật:
Để thể hiện những nội dung trên, tác giả đã vận dụng những nghệ thuật đặc sắc nào ?(nhận xét hình thức đối thoại, cách xây dựng hình ảnh thơ).
- Bố cục bài thơ chia làm hai phần giống nhau ( thuật lại lời rủ rê – thuật lại lời từ chối – trò chơi do em bé sáng tạo) – sự giống nhau nhưng không trùng lặp về ý và lời.
- Sáng tạo nên những hình ảnh thiên nhiên bay bống, lung linh, kì ảo song rất sinh động và chân thực gợi nhiều liên tưởng.
? Bài thơ trên có ý nghĩa gì.
3. Ý nghĩa văn bản:
Bài thơ ca ngợi ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử
1. Nội dung:
Về nhà:
- Học thuộc lòng bài thơ
- Tìm một số bài thơ nói về tình mẫu tử mà em biết.
Tự học, tự đọc, tự thực hiện các bài sau:
Bài 25. Ôn tập về thơ
Bài 26. Chương trình địa phương (Tiếng Việt) Bài
27. Bến quê (trích) của Nguyễn Minh Châu
Bài 26.Tổng kết phần văn bản nhật dụng
- Bài mới: Soạn văn bản:Những ngôi sao xa xôi
+ Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi sgk
+Tìm hiểu hiện thực chiến tranh khốc liệt và vẻ đẹp của ba cô gái trong đoạn trích; Phân tích ý nghĩa nhan đề, nghệ thuật của truyện: lời trần thuật, đối thoại, miêu tả tâm lí nhân vật.