Kính chào quý thầy cô
và các em!

RUNG
CHUÔNG VÀNG

CÂU HỎI 1

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

Kể tên các bài thơ viết về đề tài người
lính mà em biết?
Đáp án:
Đồng chí – Chính Hữu, Bài thơ về tiểu đội xe
không kính- Phạm Tiến Duật…

CÂU HỎI 2

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

“Tây Tiến” của Quang Dũng được in
trong tập thơ nào?

Đáp án:
“Mây đầu ô”

CÂU HỎI 3

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

Năm 2000, Quang Dũng được tặng giải
thưởng nào?

Đáp án:
Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật

Tiết 15,16,17

Tây Tiến

- Quang Dũng-

Cấu trúc bài học
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
III. Tổng kết
IV. Luyện tập
V. Vận dụng

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
a. Cuộc đời
- Quang Dũng (1921 - 1988)
- Tên khai sinh: Bùi Đình Diệm.
- Quê: Đan Phượng, Hà Tây.
- Ông học hết bậc Trung học ở Hà Nội. Sau Cách
mạng tháng Tám ông tham gia quân đội.

- Sau 1954, ông là BTV xuất bản văn học.

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
a. Sự nghiệp

- Là nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh,
soạn nhạc...

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
a. Sự nghiệp
- Thơ: nằm giữa biên giới thật và mơ, như khói như
mây, như tiếng vọng từ chân trời xa vắng.

- Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về
văn học nghệ thuật.

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
a. Sự nghiệp
- Tác phẩm chính: Mây đầu ô (thơ 1986), Mùa hoa gạo, Tuyển thơ văn
Quang Dũng (1988),….

I. Tìm hiểu chung
2. Giới thiệu đoàn quân Tây Tiến
- Thành lập đầu năm 1947. Quang Dũng là đại
đội trưởng.
- Thành phần: đa số là thanh niên Hà Nội.
- Nhiệm vụ: phối hợp với bộ đội Lào, đánh
tiêu hao lực lượng Pháp ở Thượng Lào, miền
Tây Bắc bộ Việt Nam, bảo vệ biên giới Việt Lào.

I. Tìm hiểu chung
2. Giới thiệu đoàn quân Tây Tiến
- Địa bàn hoạt động: Sơn La, Hòa Bình, Sầm
Nứa (Lào) vòng về miền tây Thanh Hóa.
- Điều kiện chiến đấu gian khổ.

*Sầm Nưa

Địa bàn hoạt động
đoàn quân Tây Tiến

I. Tìm hiểu chung
3. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ

- Năm 1948, đơn vị Tây Tiến giải thể,
thành lập trung đoàn 52.

- Cuối 1948, Quang Dũng chuyển sang đơn
vị khác. Bài thơ được ông sáng tác tại
Phù Lưu Chanh sau khi rời xa đơn vị cũ.

I. Tìm hiểu chung
3. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ

- Bài thơ Tây Tiến in trong tập “Mây
đầu ô” là đứa con đầu lòng hào hoa và
tráng kiệt không chỉ của thơ ca Quang
Dũng mà là của cả thơ ca kháng chiến
thời kỳ đầu.

I. Tìm hiểu chung
3. Tác phẩm
b. Nhan đề

“Nhớ Tây Tiến”

“Tây Tiến”

 Chất chứa bao cảm xúc; nỗi nhớ dâng trào da diết mỗi lần gọi tên.
c. Bố cục

Bố cục: 4 phần
Tây Tiến
Đoạn 1:
Nhớ về vùng
đất miền Tây
và người lính
Tây Tiến

Đoạn 2:
Nhớ kỉ niệm
đêm hội
và sông nước
miền Tây Bắc

Đoạn 3:
Chân dung
người lính
Tây Tiến

Đoạn kết:
Lời hẹn ước
và sự gắn bó
sâu sắc

Cảm xúc chủ đạo: Nỗi nhớ về vùng đất Tây Bắc và đồng đội
Tây Tiến.

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Vẻ đẹp thiên nhiên Tây Bắc và hình tượng người lính Tây Tiến:

1. Vẻ đẹp thiên nhiên Tây Bắc và hình tượng người lính Tây Tiến:
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sông Mã – Tây Tiến

Hai câu thơ mở đầu là hình
Với
tình
gắn
bóCó
sâuý nghĩa
đậm
ảnh
và cảm
tên gọi
nào?
gì trong cảm xúc của tác giả?

 Con sông, núi rừng, đơn vị, nay đã trở
thành niềm khắc khoải, tha thiết nhớ về.

+ Câu cảm thán
+ Từ láy: chơi vơi

 Nhấn mạnh, khắc sâu nỗi nhớ, vừa giản
dị vừa bền chặt.

+ Điệp từ “nhớ”
-

“Tây Tiến ơi!”: tiếng gọi thân thương

-

“Nhớ chơi vơi”: là nỗi nhớ mênh mông, lửng
lơ, không định hình, bao trùm cả không gian,
thời gian.

NHỚ CHƠI VƠI…

 Nỗi nhớ đến hụt hẫng, khắc khoải, tiếc nuối,
bật lên thành tiếng gọi Tây Tiến ơi của tác giả.

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi

Sài Khao

Gợi sự xa xôi, hoang dã,
với những ấn tượng khó
phai.

sương lấp đoàn quân

Câu 3,4 : Những địa danh
nào được nhắc đến và vì
mỏi
điều gì?

Sự gian khổ, giàu chất
hiện thực

Mường Lát

hoa về trong đêm hơi

Nét lãng mạn, đậm
chất thơ

 Tạo sự cân bằng, hài hòa về nhịp điệu, cảm xúc và hình ảnh.

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Những từ ngữ giàu giá trị tạo
hình: “khúc khuỷu”, “thăm
thẳm”, “cồn mây”, “súng ngửi
trời” , diễn tả không gian núi
rừng như thế nào?

- Điệp từ “dốc”
 Sự hiểm trở, trùng điệp, cao vút
của núi đồi miền Tây.
- Từ láy + thanh trắc: “khúc
khuỷu”, “thăm thẳm”
 Sự trúc trắc, gập ghềnh rất khó đi.

- Heo hút cồn mây



- Nhân hóa: súng ngửi trời



Độ cao của núi
Hóm hỉnh, tinh nghịch, hồn nhiên
của người lính Tây Tiến

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

“Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống”
- Sự thay đổi đột ngột của cảm giác “ngàn thước
lên cao” – “ngàn thước xuống”:
THĂM THẲM

CHÓT VÓT

Câu thơ như bị bẻ đôi
 Hình tượng thơ cân xứng hài hòa, cảnh tượng núi rừng hùng vĩ được đặc tả,
thể hiện một ngòi bút khỏe khoắn, bản lĩnh của nhà thơ - chiến sĩ.

“Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”
Nhận xét cách sử dụng
thanh điệu trong câu thơ
và hiệu quả?

- Thanh bằng: Tạo cảm giác nhẹ nhàng, không gian mênh mông; diễn tả
tâm trạng người lính bình thản trước gian lao.
 Bức tranh thiên nhiên Tây Bắc đáng yêu, nên thơ, nên họa , hài hòa
với một Tây Bắc hùng vĩ.

“Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời”

Hình ảnh “không bước
nữa” và “bỏ quên đời” để
diễn tả điều gì? Cách nói
này có hiệu quả gì?

- Cái chết đậm chất bi hùng: Vẫn tư thế đẹp, sẵn sàng chiến đấu.
 Vần thơ nói đến cái mất mát, hy sinh nhưng không bi lụy, thảm thương.

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”
- Nhân hóa: “Thác gầm thét”, “cọp trêu người”

® Thiên nhiên hoang sơ, man dại, đầy bí mật…
- “Chiều chiều” rồi đến “đêm đêm”

® Người lính thường xuyên đối mặt với nguy hiểm.
 Đường hành quân gian khổ, nguy hiểm, thử thách bản lĩnh, ý chí
người chiến sĩ.

“ Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

- Cơm lên khói
- Thơm nếp xôi

Bữa cơm nóng
Tả thực

Hương thơm xôi nếp

 Nỗi nhớ da diết về những kỉ niệm êm dịu và ấm áp.

1. Vẻ đẹp thiên nhiên Tây Bắc và hình tượng người lính Tây Tiến:
- Bức tranh thiên nhiên hùng tráng, dữ
dội và bí ẩn nhưng cũng thơ mộng,
huyền ảo.
- Nổi bật lên hình ảnh chiến sĩ can
trường, ngang tàng mà hào hoa,
tinh nghịch.
 Sự kết hợp hài hòa của thanh điệu; giữa bút pháp
lãng mạn và thủ pháp đối lập

2. Nhớ kỉ niệm đêm hội và sông nước miền Tây Bắc
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.

Đoạn thơ nói về những
- Đêm
hình
ảnh hội
nào văn
trongnghệ
nỗi
đậm
quân
dân.
nhớ
củatình
Quang
Dũng?

- “Bừng lên”: gợi cảm giác ấm áp, gợi niềm vui lan tỏa.
- Kìa em..tự bao giờ: cái nhìn ngạc nhiên, mới mẻ.
- Âm thanh, điệu múa, ánh đuốc.. Khiến người lính say mê trong không
khí hội hè, gợi thi hứng nghệ sĩ …

“Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”
- Thời gian: buổi chiều sương.
- Hình ảnh “lau” ven bờ, “dáng người” trên con thuyền độc mộc giữa
dòng nước, “hoa đong đưa” : gợi tả sự tình tứ, lưu luyến.
- “Có nhớ”, “có thấy” : tự hỏi lòng mình.

“Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”
-

Cảnh sông nước Tây Bắc vừa thực vừa mộng: hoang vắng, tĩnh lặng, gần gũi,
buồn mà thi vị.

 Đoạn thơ cho ta thấy cái nhìn tinh tế, nét bút mềm mại, tài hoa; tình yêu mến
và gắn bó sâu nặng với cảnh và người miền Tây của nhà thơ Quang Dũng.

3. Chân dung người lính Tây Tiến
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

3. Chân dung người lính Tây Tiến

Diện mạo?

Tâm
hồn?

Lí
tưởng?

Không mọc tóc
Quân xanh màu lá Người lính Tây Tiến hiện
DIỆN MẠO

Đời sống gian khổ,
bệnh tật, thiếu thốn
Cuộc chiến khốc liệt

Dữ oai hùm
Mắt trừng

lên với những hình ảnh
nào, phẩm chất nào?

><

Tinh thần mạnh mẽ
Khí phách kiên cường
Vượt lên đầy bản lĩnh

 Ngoại hình người lính vừa chân thực vừa hào hùng, ẩn chứa
một đời sống nội tâm sống động.

- Tâm hồn:
“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”
 Nét hào hoa, đa tình của những chàng
trai Hà thành.

- Lí tưởng:
“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”
 Sẵn sàng dâng hiến cả sự sống, tuổi trẻ
cho Tổ quốc.