TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN TRÃI - HD

NGUYỄN TRÃI

Giáo viên: Phạm Thị Thủy

2

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Mục Tiêu:
- Biết được nhiệm vụ của hệ thống bôi trơn,
cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ
thống bôi trơn cưỡng bức.
- Đọc được sơ đồ nguyên lý của hệ thống
bôi trơn cưỡng bức.

3

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

I. Nhiệm vụ và phân loại

1. Nhiệm vụ:

Hệ thống bôi trơn có
nhiệm vụ đưa dầu bôi
trơn liên tục đến các
bề mặt ma sát của
cácKhichi
để đảm
độngtiết
cơ làm
bảo
điều
kiện làm
việc,
hệ thống
bôi việc
bình
của động
trơnthường
sẽ làm nhiệm
vụ gì?tuổi thọ các
cơ và tăng
chi tiết máy.
4

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Dầu bôi trơn có những tác dụng gì đến chi tiết
được bôi trơn?
Có 5 tác dụng:
 Bôi trơn.
 Làm mát.
 Tẩy rửa.
 Bao kín.
 Chống gỉ.

5

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

I. Nhiệm vụ và phân loại
2. Phân loại:

Theo phương pháp bôi trơn Hệ thống bôi trơn
được phân loại:
Hệ thống bôi trơn

Người ta dựa theo tiêu
chí nào để phân loại hệ
thống bôi trơn và có
những loại nào?

Bôi trơn bằng
Bôi trơn bằng
pha dầu bôi trơn
vung té
vào nhiên liệu

Bôi trơn
cưỡng bức
6

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

 Phương pháp bôi trơn vung té

7

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

 Phương pháp pha dầu bôi trơn vào trong nhiên
liệu
pha 3 ÷ 5% dầu bôi trơn
vào nhiên liệu

Thùng nhiên liệu
của động cơ xăng
2 kì

Nhiªn liÖu

8

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

 Phương pháp bôi trơn cưỡng bức
Bơm dầu
Dầu đi bôi
trơn

Van an
toan
9

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

II. HỆ THỐNG BÔI TRƠN CƯỠNG BỨC
1. Cấu tạo

Trong
hệnào
Bộ
phận
Bộ
phận
Bộ phận
Sau
khiloại
thống,
sẽ
“hạ
nào
sẽ
nào đưa
bôi
trơn
dầucặn
bôi
nhiệt”
cho
bỏ
bẫn
dầu bôi
xong
trơn
được
dầu
bôi
trong
dầu
trơn
đến
Dựa
vào
dầu
bôi
chứa
ở
trơn?
bôi
trơn
các
bề
sơ
đồsẽhãy
trơn
đâu?
mặt
ma
nêu
cấu
về đâu?
sát?
tạo
của hệ
1. Cacte dầu
thống bôi
2. Lưới lọc dầu
3. Bơm
dầu
trơn
4. Van an toàn
cưỡng
5. Bầu lọc dầu
6. Van
khống chế
bức?

7. Két làm mát dầu
8. Áp kế dầu
9. Đường dầu chính
10. Đường dầu bôi trơn trục khuỷu
11. Đường dầu bôi trơn trục cam
12. Đường dầu bôi trơn các bộ phận khác

10

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Đường dầu
chính
Két
làm
mát
dầu

Van
6

Các bề mặt
ma sát

Đườn
g hồi
dầu
Van 4

Bầu lọc

Bơm dầu
Cácte dầu

Sơ đồ khối hệ thống bôi trơn cưỡng bức
11

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

 Các bộ phận chính của hệ thống

Cácte chứa
dầu

Cacte dầu: Có nhiệm vụ chứa dầu bôi trơn
cung cấp cho hệ thống làm việc và lắng
đọng mạt kim loại.
12

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Bơm dầu:

Có nhiệm vụ vận chuyển dầu bôi trơn từ
cacte lên các bề mặt ma sát.

13

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Bầu lọc dầu:

Có nhiệm vụ lọc dầu (có khả năng tinh lọc cao)
14

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Cấu tạo và nguyên lý làm việc của bầu lọc li
tâm
Ống lấy
dầu
sạch

Rôto

Thâ
n
Lỗ phun

Ổ bi đỡ
Đường dầu
về cácte

Đường
dầu
đi bôi trơn

Đường dầu vào15
lọc

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Cấu tạo và nguyên lý làm việc của bầu lọc li
tâm
Ống lấy
dầu
sạch

Rôto

Thâ
n
Lỗ phun

Ổ bi đỡ
Đường dầu
về cácte

Đường
dầu
đi bôi trơn

Đường dầu vào16
lọc

TIẾT 36, 37



BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Két làm mát dầu:

Dầu đi
Nước đi

Có nhiệm vụ làm mát dầu khi nhiệt độ dầu
vượt quá giới hạn cho phép.

17

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Cấu tạo và nguyên lý làm việc của két làm mát
dầu
Bình chứa trên
Ống lấy
dầu nguội

Giàn ống

Bình chứa dưới

18

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

2. Nguyên lý làm việc của hệ thống
bôi trơn cưỡng bức:
Khi động cơ làm việc, bơm dầu được
dẫn động hút dầu từ cacte, qua lưới lọc
dầu, đẩy qua bầu lọc dầu và dòng dầu
sạch sẽ được đưa đến đường dầu chính,
theo các đường dầu phụ đến bôi trơn
các bề mặt ma sát, sau đó tự chảy về
cacte ở các trường hợp sau.
19

TIẾT 36, 37
Đ.hồ
áp suất

báo

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

TH1: Hệ thống làm việc bình thường
Đường dầu chính

Két làm mát

Đường
dầu BTTK

Đường hồi dầu

Đường dầu
bôi trơn trục
cam

Van 6
Bầu
lọc
dầu

Van 4
Bơm
dầu
Lưới lọc
dầu

Cácte dầu

20

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Két
làm
mát
dầu

Đường dầu
chính
Van
6
Van 4
Bầu lọc

Bơm dầu

Các bề mặt
ma sát
Đườn
g hồi
dầu
Cácte dầu

TH1: Hệ thống làm việc bình

thường

Khi
đó
dầu
lưu
thông
Khi
Vậy
Áp dầu
suất
ở trường
bội
dầutrơn
tác
hợp
động
nguội
này
Van khốngtrong
chế mở
cho
dầu
bôi
trơn
đi
thẳng
đến
dễ
hay
dầu
lênthìvan
sẽđường
dầu
đikhống
như
sẽ ống
đặc
thế
chế
hay
nào?
lớn
đường dầu chính. khó?
hay
loãng?
nhỏ?
21

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

TH2: Khi dầu bôi trơn nóng hơn mức định trước.
Đồng hồ
báo áp
suất

Két làm mát

Đường dầu chính
Đường
dầu BTTK

Bầu
lọc
dầu

Van 4

Đường hồi dầu

Van 6

Đường dầu
bôi trơn trục
cam

Bơm
dầu
Lưới lọc
dầu

Các te dầu

22

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Két
làm
mát
dầu

Đường dầu
chính
Van
6
Van 4
Bầu lọc

Bơm dầu

Các bề mặt
ma sát
Đườn
g hồi
dầu
Cácte dầu

TH2: Khi dầu bôi trơn nóng hơn mức
định trước
Khisuất
đótrường
dầu
lưu
thông
Áp
Vậy
ở
dầu
khi
hợp
đó
này
tác nóng được qua
Khi
dầu
bội
trơn
nóng
Van khống chế đóng để dòng
dầu
trong
đường
ống
dễ
hay
động
dầu
sẽ
lên
đi
van
như
khống
thế
nào?
chếdầu chính
thì
dầu
sẽ
đặc
hay
két làm mát trước khi vào đường
khó?nhỏ?
lớnloãng?
hay
23

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

TH3: Khi áp suất dầu vượt hơn mức định trước.
Đồng hồ
báo áp suất

Đường dầu chính

Két làm mát

Đường hồi dầu

Đường dầu
bôi trơn trục
cam
Van 6
Bầu
lọc
dầu

Van 4
Bơm
dầu
Lưới lọc
dầu

Các te dầu

24

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

Két
làm
mát
dầu

Đường dầu
chính
Van
6
Van 4
Bầu lọc
Bơm dầu

Các bề mặt
ma sát
Đườn
g hồi
dầu
Cácte dầu

TH3: Khi áp suất dầu vượt hơn mức
định trước
Van an toàn mở để một phần dầu chảy ngược về
Ở trường hợp này dầu sẽ
phía trước bơm nhằm đảm bảo an toàn cho hệ
đi như thế nào? Vì sao đi
thống
được như vậy
25

TIẾT 36, 37

BÀI 25: HỆ THỐNG BÔI TRƠN

CÂU HỎI CỦNG CỐ

Câu 1. Ngoài tác dụng bôi trơn thì dầu bôi trơn còn
có tác dụng nào khác?
Làm mát, tẩy rửa, bao kín, chống gỉ
Câu 2. Nêu một số nguyên nhân khiến dầu bôi trơn
bị nóng lên khi ĐC làm việc.
dụng
dầu
bôi
sẽ sửtoả ra
Khi ĐC làm
việc,
nhiệt
do
khí
cháy
từ
xilanh
ChủKhi
yếusử
là do
ý thức
của
người
làm ĐC bị nóng lên. Dầu chảy qua các bề mặt ma
có nóng
khả
gây
ôbôi trơn
dụng.
thải năng
bừa
dầulên.
sát và các
chi Nếu
tiết
sẽ bịbãi
nóng
Câu 3. Trong
bộ phận:
Bơm,
bầulàlọc
vàđã
kétqua
làm
vào3nhiễm
môi
trường
(nhất
dầu
môi
trường
như
mát thì bộ phận nào là quan trọng nhất? Vì sao?
sử
dụng)
thì
sẽ
gây
ô
nhiễm
môi
thế
nào?
Bơm dầu, vì dầu không thể tự chảy vào tất cả các
ảnh hưởng nặng nề đến các
bề mặt trường,
ma sát được

sinh vật đang sống trong môi trường
đó!

26

Đ©y
lµ
tªn
béraphËn
nhiÖm
dÉn
®éng®éng
HiÖn
t­ư
îng
Bé
x¶y
phËn
xö
khilý
2lµm
khi
bÒkhi
mÆt
¸pnhiÖt
suÊt
cãvô
sùdÇu
chuyÓn
Đ
©y
lµ
viÖc
cÇn
lµm
®é
dÇu
DÇu
sau
khi
b«ixupap
tr¬n
ch¶y
vÒphèi
®©u?
Bé Bé
phËn
phËn
dÉnlµm
®éng
nhiÖm
vôth
ë®ư
c¬
ư­ê­ang
cÊu
dÇu
ph©n
®i b«i
tr¬n?
khÝ?
c¸c c¬hay
cÊu
vµ
hÖ
thèng
cña
®éng
c¬
?
t­ư
nhiÖt
¬ng møc
®é
®èidÇu
víi
nhau?
qu¸
cao?
cao
h¬n
quy
®Þnh?
1

t r ô c k h U û u

2

m a s ¸ t

3

l µ m m ¸ t

4

b ¬ m

5

t r ô c c a m

6

c ¸ c t e

7

v a n

27