ĐỊA LÍ DÂN CƯ
Bài 16: ĐẶC ĐIỂM DÂN SỐ VÀ
PHÂN BỐ DÂN CƯ NƯỚC TA
Nhóm 7
I. ĐÔNG DÂN, CÓ NHIỀU THÀNH PHẦN DÂN TỘC

Theo số liệu thống kê, số dân nước ta năm 2006 là 84 156 000 người. Nhưng theo số liệu thống kê mới nhất, tính đến ngày 1/4/2009, số dân nước ta đã là 85.789.573 người.
Dân số nước ta đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á, thứ 8 châu Á và thứ 13 thế giới.
a. Đông dân:
Thuận lợi
Dân số đông là nguồn lực quan trọng để phát triên kinh tế đất nước.
Nguồn lao động dồi dào, đồng thời cũng là thị trường tiêu thụ lớn.
Công nhân may mặc
Công nhân chế biến thủy sản
Công nhân cơ khí
Khó khăn
Dân số đông gây trở ngại lớn cho việc phát triển kinh tế:
+ Ùn tắc giao thông
+ Chặt phá rừng làm nương rẫy, nhà ở
+ Tỉ lệ người thất nghiệp tăng
+ Trình độ khoa học kĩ thuật chưa cao
+ Khó khăn trong việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân
Ùn tắc giao thông
Thất nghiệp
Chặt phá rừng
b. Dân tộc
Nước ta có 54 dân tộc, nhiều nhất là dân tộc Việt (Kinh), chiếm 86.2% dân số, các dân tộc khác chỉ chiếm 13.8% dân số cả nước
Ngoài ra còn có khoảng 3.2 triệu người Việt đang sinh sống ở nước ngoài
Một số dân tộc của nước ta
Dân tộc Kinh
Dân tộc Tày
Dân tộc Thái
Dân tộc Mường
Dân tộc Ba-na
Một số cộng đồng người Việt ở hải ngoại
Little Saigon (California, US)
Lee’s Sandwiches (Houston)
Thuận lợi:
Có sự đoàn kết giữa các dân tộc, phát huy truyền thống xây dựng và bảo vệ đất nước
Khó khăn:
Trình độ phát triển kinh tế- xã hội giữa các vùng còn chênh lệch. Mức sống của một bộ phận dân tộc ít người còn thấp
 Phải chú trọng đầu tư hơn nữa đối với việc phát triển kinh tế - xã hội một cách cân đối ở các vùng trên cả nước
b. Dân tộc
2. Dân số còn tăng nhanh, cơ cấu dân số trẻ
Dân số tăng nhanh, đặc biệt vào cuối thế kỉ XX  BÙNG NỔ DÂN SỐ nhưng khác nhau giữa các thời kì

Diễn ra giữa các giai đoạn, các vùng lãnh thổ, các thành phần dân tộc với tốc độ và qui mô khác nhau

Từ hình 16.1, hãy nhận xét
tỉ lệ gia tăng
dân số qua các giai đoạn
Biểu đồ tỉ lệ GTDS trung bình qua các giai đoạn
%
Năm
* Dân số nước ta tăng nhanh:
- Tèc ®é gia t¨ng d©n sè kh«ng ®Òu gi÷a c¸c thêi k× tuy cã xu h­íng gi¶m dÇn, nh­ng vÉn cao h¬n møc trung b×nh cña thÕ giíi.
+ Giai ®o¹n 1931 - 1960: tØ lÖ gia t¨ng d©n sè trung b×nh n¨m lµ 1,85%.
+ Giai ®o¹n 1965 - 1975: tØ lÖ gia t¨ng d©n sè trung b×nh n¨m lµ 3,0%.
+ Giai ®o¹n 1979 - 1989: tØ lÖ gia t¨ng d©n sè trung b×nh n¨m lµ 2,1%.
+ Giai ®o¹n 1989 - 1999: tØ lÖ gia t¨ng d©n sè trung b×nh n¨m lµ 1,7%.
+ Giai ®o¹n 2000 - 2005: tØ lÖ gia t¨ng d©n sè trung b×nh n¨m lµ 1,32%.
- Thêi gian d©n sè t¨ng gÊp ®«i ngµy cµng rót ng¾n.
+ Tõ n¨m 1921 ®Õn n¨m 1960 d©n sè t¨ng tõ 15,6 triÖu ng­êi lªn 30,2 triÖu ng­êi, trong vßng 39 n¨m.
+ Tõ n¨m 1960 ®Õn n¨m 1989 d©n sè t¨ng tõ 30,2 triÖu ng­êi lªn 64,4 triÖu ng­êi trong vßng 29 n¨m.

Mỗi năm dân số nước ta vẫn tăng thêm hơn 1 triệu người
(1999)
(2005)
Đặc điểm:
-Đang chuyển từ cơ cấu dân số trẻ sang già ( 60 tuổi trở lên tăng 8,1% lên 9,0% (1999-2005)
-Số người dưới độ tuổi lao động còn nhiều (nhóm 1)
-Số người trong độ tuổi lao động tăng (nhóm 2)
Tác động:
Thuận lợi: nguồn lao động tương lai dồi dào
Khó khăn: giải quyết lao động và đáp ứng nhu cầu của nhóm 1 và 3.

3. PHÂN BỐ DÂN CƯ CHƯA HỢP LÍ
Các nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư


Phân bố dân cư là một hiện tượng xã hội có tính quy luật, do tác động tổng hợp của hàng loạt nhân tố, trong đó nguyên nhân quyết định là trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, tính chất của nền kinh tế, sau đó mới đến các nguyên chuyển cư… nhân về điều kiện tự nhiên, lịch sử khai thác lãnh thổ,

a/ Giữa đồng bằng với trung du miền núi
Đồng bằng:
Khoảng 75% dân số
Mật độ dân số cao
Trung du:
Mật độ dân số thấp hơn nhiều
Nhiều tài nguyên thiên nhiên quan trọng
3/ PHÂN BỐ DÂN CƯ
CHƯA HỢP LÍ
NHÓM
Dựa vào các bảng số liệu-Sgk-bản đồ phân bố dân cư-Átlát ĐLVN để chứng minh sự phân bố dân cư chưa hợp lí giữa các vùng miền, bộ phận lãnh thổ nước ta?
Trường THPT Buôn Ma Thuột-G/V: Bùi Văn Tiến

Mật độ dân số một số
vùng nước ta, 2006

(Đơn vị: người/km2)
BIỂU ĐỒ MẬT ĐỘ DÂN SỐ TRUNG BÌNH CỦA MỘT SỐ VÙNG NƯỚC TA
(2006)
3/ PHÂN BỐ DÂN CƯ
CHƯA HỢP LÍ
MĐDS (ng/km2)
(Vùng)
So sánh và nhận xét
Vùng đông dân: Đồng bằng sông Hồng, Cửu Long, Đông Nam Bộ, Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ
Vùng thưa dân: Tây Bắc, Tây Nguyên, Đông Bắc
=> Mật độ dân số trung bình ở nước ta là 254 người/km2 (năm 2006), phân bố chưa hợp lí giữa các vùng


-Đồng bằng : 75% (MĐDS rất cao) > < 25 % trung du, miền núi (MĐDS rất thấp)

+ĐBSH: 1225 người/km2 >< +Tây Bắc: 69 người/km2

-Nông thôn : 75 % (MĐDS thấp) > < 25 % thành thị (MĐDS cao)
3/ PHÂN BỐ DÂN CƯ
CHƯA HỢP LÍ
Nguyên nhân:
Nhiều thuận lợi về điều kiện sống: điện, nước, thực phẩm, y tế, giáo dục…
Thuận lợi cho việc thâm canh lúa nước (ở đồng bằng) đánh bắt cá, thủy hải sản (vùng ven biển) ... 
Giao thương với nước ngoài, làm ăn dễ dàng
Nhiều cơ hội làm việc, lương cao
b/ Giữa thành thị với nông thôn
Từ bảng 16.3 hãy so sánh và cho nhận xét về sự thay đổi tỉ trọng dân số thành thị, nông thôn
4/ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN DÂN SỐ…
Kiềm chế tốc độ tăng dân số
-Phân bố lại dân cư
4/ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN DÂN SỐ…
Chuyển dịch dân cư nông thôn và thành thị
4/ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN DÂN SỐ…
Xuất khẩu lao động
4/ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN DÂN SỐ…
Công nghiệp hóa nông nghiệp-nông thôn, vùng trung du-miền núi
4/ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN DÂN SỐ…
Đầu tư để phát triển mạnh công nghiệp ở nông thôn, trung du-miền núi