Kiểm tra bài cũ
Em hãy đọc bài ca dao than thân số 1. Phân tích giá trị nội dung, nghệ thuật của bài ca dao đó ?
Em hãy đọc bài ca dao than thân số 2. Phân tích giá trị nội dung, nghệ thuật của bài ca dao đó ?
* Phiên âm Hán-Việt:
Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên phận định tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư
* Dịch nghĩa:
Sông núi nước Nam, vua Nam ở
Giới hạn đó đã được định rõ ràng ở sách trời
Cớ sao mà kẻ thù lại dám đến xâm phạm
Chúng mày sẽ xem sự thất bại (mà chúng mày) phải nhận lấy
* Dịch thơ:
Sông núi nước Nam vua Nam ở
Vằng vặc sách trời chia xứ sở
Giặc dữ cớ sao phạm đến đây
Chúng mày nhất định phải tan vỡ.
(Theo Lê Thước – Nam Trân dịch,
trong Thơ văn Lí Trần, tập I,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1977)

- Từ trước, bài thơ được cho là sáng tác của Lý Thường Kiệt trong lần chống quân xâm lược Tống tại Sông Cầu (Như Nguyệt) năm 1077. Tuy nhiên mới đây, nhiều nhà nghiên cứu khẳng định bài thơ này ra đời từ thời Tiền Lê và cũng được sử dụng trong trận đánh chống quân Tống, nhưng là lần đầu vào năm 981.
- Ông tên thật là Ngô Tuấn (1019-1105), Thường Kiệt là tên tự, sau khi được ban quốc tính họ Lý bèn lấy tên là Lý Thường Kiệt. Ông là người phường Thái Hòa, thành Thăng Long (Hà Nội ngày nay). Có tài liệu lại nói quê ông là làng An Xá, huyện Quảng Đức (Cơ Xá, huyện Gia Lâm ngày nay).
- Lý Thường Kiệt tinh thông thao lược, lại có tài thơ văn. Làm quan dưới 3 triều vua nhà Lý: Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông.
- Năm 1077, 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tràn sang Việt Nam ta. Lý Thường Kiệt cho lập phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn giặc rồi cho thủy quân đánh bại giặc ở vùng biển Quảng Ninh.
- Quân bộ của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt bị chặn đứng. Nhiều trận chiến đấu quyết liệt xảy ra. Giặc Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh.
- Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát ở phía nam bờ sông Như Nguyệt, giả làm thần đọc vang bài thơ.
Khẳng định chủ quyền dân tộc.
+ Sông núi nước Nam, vua Nam ở, điều đó cũng có nghĩa là ở phương Bắc thì vua Bắc ở. Đất nào vua ấy. Đó là sự hiển nhiên tất yếu không ai được xâm phạm của ai = > chân lí cuộc đời.
+ Lãnh thổ của vua Nam, của người Nam đã được định phận tại sách trời – có nghĩa là không ai được phép đi ngược  lại đạo trời = > chân lí của đất trời. Như vậy tuyên bố chủ quyền dựa trên chân lí cuộc đời, chân lí đất trời, dựa trên lẽ phải. Chủ quyền nước Nam là không thể chối cãi, không thể phủ nhận.
Nam quốc sơn hà nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Quyết tâm bảo vệ chủ quyền.
+ Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm là lời hỏi tội kẻ đã dám làm điều phi nghĩa “nghịch lỗ”, dám làm trái đạo người, đạo trời.
+ Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời là lời cảnh cáo đối với kẻ phi nghĩa – gieo gió tất yếu sẽ gặp bão.Thảm bại là điều không thể tránh khỏi đối với những kẻ xấu, tàn bạo.
+ Đồng thời đó còn là sự quyết tâm sắt đá để bạo  vệ chủ quyền của đất nước đến cùng.
=>Chính điều này đã tạo nên được niềm tin sự phấn khích để tướng sĩ xông lên tiêu diệt kẻ thù.


Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Câu 1: “Sông núi nước Nam” được làm theo thể thơ nào??
Thất ngôn tứ tuyệt
Thất ngôn bát cú
C. Ngò ng«n
D. Song thÊt lôc b¸t
C©u 2: Ph­ư¬ng thøc biÓu ®¹t cña S«ng nói nư­íc Nam?
NghÞ luËn
B. Tù sù
C. BiÓu c¶m, nghị luận
D. Tù sù, biÓu c¶m

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
- Tr×nh bµy suy nghÜ, c¶m nhËn cña em về chủ quyền của dân tộc hiện nay?
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- T×m ®äc nh÷ng bµi thơ trung đại để thu nạp kiến thức, vận dụng vào làm văn.

Bư­íc IV:Giao bµi vµ h­ưíng dÉn häc bµi, chuÈn bÞ bµi ë nhµ.
- Lµm phÇn luyÖn tËp vµo vë so¹n v¨n .
- N¾m ch¾c ý nghÜa vµ nghÖ thuËt , häc thuéc bài thơ, néi dung ghi nhí SGK
- Soạn bài: "Phò giá về kinh" và Thiên trường vãn vọng”