Sự biến đổi chất
_Bài 12_
Dụng cụ: Một tờ giấy trắng và một bật lửa.
Vấn đề cần giải quyết:
+) Dùng những dụng cụ có sẵn, em hãy đề xuất và thực hiện những cách làm biến đổi tờ giấy.
+) Quan sát hiện tượng và ghi lại vào Phiếu học tập số 1.
Phiếu học tập số 1
Phiếu học tập số 1
目
录
I
II
Hiện tượng vật lí
Hiện tượng hóa học
I
Hiện tượng vật lí
Chảy lỏng
Bay hơi
Đông đặc
Ngưng tụ
(Rắn)
(Hơi)
(Lỏng)
Nước chỉ biến đổi về mặt trạng thái, còn chất vẫn giữ nguyên là chất ban đầu.
Muối ăn (rắn)
Dung dịch muối (lỏng)
Hoà tan vào nước
Cô cạn
Muối ăn (rắn)
Muối ăn chỉ biến đổi về mặt trạng thái, còn chất vẫn giữ nguyên là chất ban đầu.
Em có nhận xét gì về những hiện tượng trên?
Trạng thái thay đổi, chất không đổi.
Kết luận:

Hiện tượng chất biến đổi và vẫn giữ nguyên là chất ban đầu, được gọi là hiện tượng vật lí.
Bài tập 1
Hãy xác định đâu là hiện tượng vật lí trong các hiện tượng sau? Giải thích?

Cồn để trong lọ kín bị bay hơi.
Lưu huỳnh cháy trong không khí tạo ra chất khí mùi hắc (lưu huỳnh đioxit).
Hiện tượng sấm chớp.
Dây sắt bị cắt nhỏ thành từng đoạn và tán thành đinh.
=> Hiện tượng vật lí là a, c, d.
Hiện tượng sấm chớp
=> Hiện tượng vật lí
Hiện tượng sương mù
Sương mù tạo nên từ hơi ẩm trên Trái Đất bốc hơi; khi bốc hơi, hơi ẩm chuyển động lên cao, lạnh dần và ngưng tụ tạo thành hiện tượng sương mù. Sương mù khác với mây ở chỗ nó gần với bề mặt Trái Đất hơn, còn mây thì không.
II
Hiện tượng hóa học
Hãy xem video sau đây và quan sát hỗn hợp lưu huỳnh và sắt bị đun nóng sẽ tạo thành chất gì?
Thí nghiệm 1:

Sắt tác dụng với lưu huỳnh bột phản ứng tạo thành sắt(II) sunfua.
Hãy xem video sau đây và quan sát đường bị đun nóng sẽ tạo thành chất gì?
Thí nghiệm 2:


Đường bị đun nóng tạo thành than và nước.
Các em có nhận xét gì về hai thí nghiệm trên?
Nhận xét
Trạng thái và chất thay đổi.
Dấu hiệu
Màu sắc thay đổi, có sinh ra chất mới.
Kết luận
Hiện tượng chất biến đổi có tạo ra chất khác, được gọi là hiện tượng hóa học.
Phân biệt hiện tượng vật lí và hóa học trong các hiện tượng sau:
Phơi quần áo dưới ánh nắng
Sương đọng trên lá
Bánh mì mốc
Xích xe bị gỉ sét
 Hiện tượng vật lí
 Hiện tượng vật lí
 Hiện tượng hóa học
 Hiện tượng hóa học
Hiện tượng “Ma trơi”
Hiện tượng “Ma trơi” do sự tham gia của hai chất khí photphin PH3 và điphotphin P2H4 xuất hiện do sự phân hủy xương, xác động thực vật ở khu vực đầm lầy, nghĩa địa bằng hoạt động của các vi khuẩn trong đất. Chúng tích tụ lại và khi gặp điều kiện thuận lợi thì tự bốc cháy thành lửa sinh ra P4H10 (tetraphotpho đecaoxit), các đốm lửa nhỏ với độ sáng khá nhỏ (xanh nhạt), lập lòe, khi ẩn khi hiện. Ban đêm mới thấy được ánh sáng còn ban ngày thì các đốm lửa này có thể bị ánh sáng mặt trời che khuất.
Hiện tượng hóa học
Bài tập 1
Xét các hiện tượng sau đây, hiện tượng nào là hiện tượng hóa học:
Cho vôi sống (CaO) hòa tan vào nước (H2O) tạo thành Ca(OH)2.
Đinh sắt để trong không khí bị gỉ.
Cồn để trong lọ không khí bay hơi.
Dây tóc bóng đèn điện nóng và sáng lên khi dòng điện chạy qua.
Hiện tượng hóa học là A và B.
Bài tập 3
(SGK-47)
Khi đốt nến (làm bằng parafin), nến chảy lỏng thấm vào bấc. Sau đó, nến lỏng chuyển thành hơi. Hơi nến cháy trong không khí tạo ra khí cacbonic và hơi nước.

Hãy phân tích và chỉ ra ở giai đoạn nào diễn ra hiện tượng vật lí, giai đoạn nào diễn ra hiện tượng hóa học. Cho biết: Trong không khí có khí oxi và nến cháy là do có chất này tham gia.
Hiện tượng vật lí
Hiện tượng hóa học
Nến chảy lỏng thấm vào bấc
Nến lỏng chuyển thành hơi
Hơi nến cháy trong không khí tạo ra khí cacbonic và hơi nước.
+ Chất ban đầu: hơi nến, khí oxi
+ Chất sinh ra: cacbonic, hơi nước
Hiện tượng vật lí là:
Hiện tượng chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban đầu.
Hiện tượng chất biến đổi có tạo ra chất khác.
Đun nóng đường tạo thành than và nước.
Đốt cháy KMnO4.
Dấu hiệu chính để phân biệt hiện tượng vật lí và hóa học:
Sự thay đổi về màu sắc của chất.
Sự xuất hiện chất mới.
Sự thay đổi về trạng thái của chất.
Sự thay đổi về hình dạng của chất.
III
Tổng kết
Hiện tượng chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban đầu, được gọi là hiện tượng vật lí.
Hiện tượng chất biến đổi có tạo ra chất khác, được gọi là hiện tượng hóa học.
Hướng dẫn về nhà
Hoàn thiện nội dung bài học vào vở ghi.
Hoàn thiện bài tập 1, 2 trong SGK trang 47.
Đọc trước bài Phản ứng hóa học.