Chương V: Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật và Văn hóa Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
Bài 22: Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật và Văn hóa Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
Thông tin
Trong nửa đầu thế kỉ 20, khoa học – kĩ thuật và văn hóa thế giới đã có nhiều bước phát triển vượt bậc, đặc biệt là những thành tựu của nền văn hóa Xô Viết
Bài 22: Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật và Văn hóa Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
I. Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
II. Nền văn hóa Xô Viết hình thành và phát triển
III. Câu hỏi và bài tập
Bài 22: Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật và Văn hóa Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
I. Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
CÂU HỎI
- Hãy kể tên những phát minh khoa học trong nửa đầu thế kỉ XX mà em biết.
Trả lời:
- Thuyết tương đối của A-be Anh-xtanh.
- Lí thuyết nguyên tử hiện đại về cấu tạo nguyên tử.
- Hiện tượng phóng xạ nhân tạo.
- Chế tạo ra chất đồng vị phóng xạ.
CÂU HỎI
- Nhà khoa học A.Nô-ben nói: “Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được từu những phát minh khao học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”. Em hiểu như thế nào về câu nói đó?
Trả lời:
Việc sử dụng những thành tựu khoa học kĩ thuật nhằm phục vụ cho cuộc sống con người, tuy nhiên chính những thành tựu đó cũng được sử dụng để trở thành phương tiện giết người hàng loạt (bom nguyên tử được chế tạo từ năng lượng được lấy từ sự phân hạch các hạt nhân Urani và Plutoni). Vì thế, mong muốn của nhà khoa học Nô-ben là hãy sử dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật để phục vụ cuộc sống con người, đừng sử dụng nó cho những cuộc chiến tranh gây tổn thất đau thương cho nhân loại.
Sự ra đời của lý thuyết nguyên tử hiện đại, lý thuyết tương đối của nhà bác học An-be.... ( Đức )
Hóa học, sinh học, khoa học Trái Đất, ... đều đạt những thành tựu to lớn. Thuyết nguyên tử hiện đại ra đời ( bom nguyên tử chế tạo năm 1945, máy tính điện tử ra đời năm 1946 )
Nâng cao đời sống con người, sử dụng điện thoại, điện tín, ra đa, hàng không, ...
I. Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
Bài 22: Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật và Văn hóa Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
II. Nền văn hóa Xô Viết hình thành và phát triển
CÂU HỎI
- Vì sao xóa nạn mù chữ được coi là nhiệm vụ hàng đầu trong việc xây dựng một nền văn hóa mới ở Liên Xô?
Trả lời:
Tình trạng mù chữ ở nước Nga rất phổ biến, chiếm 3/4 dân số, muốn thay đổi tình trạng lạc hậu, chậm phát triển thì người dân phải biết đọc, biết viết. Tỉ lệ người biết đọc, biết viết là tiêu chí đánh giá sự phát triển kinh tế - văn hóa.
CÂU HỎI
- Hãy kể tên những tác phẩm văn học Xô viết mà em biết.
Trả lời:
- Sông Đông êm đềm của M.Sô-lô-khốp.
- Thép đã tôi thế đấy của N.O-xtrop-xki.
- Đất vỡ hoang của M.Sô-lô-khốp.
- Bài ca sư phạm của A.Ma-ca-ren-cô.
- Con đường đau khổ của A.Tôn-xtôi.
1. Cơ sở hình thành
Tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lê Nin
Tinh hoa văn hóa nhân loại
II. Nền văn hóa Xô Viết hình thành và phát triển
2. Thành tựu
Từ năm 1921 đến năm 1941: Xóa nạn mù chữ cho 60 triệu người, phát triển hệ thống giáo dục quốc dân.
Phát triern văn hóa nghệ thuật, xóa bỏ tàn dư xã hội cũ
Có những cống hiến lớn lao của văn hóa nhân loại, thi ca, sân khấu, điện ảnh
Xuất hiện thêm một số nhà văn nổi tiếng, ...
Bài 22: Sự phát triển của Khoa học – Kĩ thuật và Văn hóa Thế giới nửa đầu thế kỉ 20
III. Câu hỏi và bài tập
BÀI TẬP 1
Em biết gì về những tiến bộ của khoa học – kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX ?
- Bước vào thế kỉ XX, trên đà tiến của cuộc cách mạng công nghiệp, nhân loại tiếp tục đạt được những thành tựu rực rỡ về khoa học - kĩ thuật.
- Trong lĩnh vực Vật lí, sự ra đời của lí thuyết nguyên tử hiện đại, đặc biệt là lí thuyết tương đối của nhà bác học Đức An-be Anh-xtanh, đã mang lại một dấu ấn sâu sắc cho khoa học hiện đại khi xét lại các khái niệm vật lí về không gian và thời gian. Có thể nói, các phát minh lớn về Vật lí học của thế kỉ XX, từ năng lượng nguyên tử đến lade, bán dẫn... đều có liên quan đến lí thuyết này.
- Trong các lĩnh vực khác như Hóa học, Sinh học, các khoa học về Trái Đất (Hải dương học, Khí tượng học...) đều đạt được những thành tựu to lớn.
- Nhiều phát minh khoa học cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX đã được đưa vào sử dụng như điện tín, điện thoại, rađa, hàng không, điện ảnh với phim có tiếng nói và phim màu...
- Sự phát triển của khoa học - kĩ thuật đã mang lại cuộc sống vật chất và tinh thần tốt đẹp hơn cho con người. Nhưng mặt khác, chính những thành tựu khoa học cũng được sử dụng để trở thành phương tiện chiến tranh gây thảm họa cho nhân loại qua hai cuộc chiến tranh thế giới.
BÀI TẬP 2
Hãy nêu những thành tựu của nền văn hóa Xô viết.
- Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã mở đường cho việc xây dựng một nền văn hóa mới trên cơ sở tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin và kế thừa những tinh hoa của di sản văn hóa nhân loại. Đó là văn hóa Xô viết.
- Thành tựu của công cuộc xây dựng nền văn hóa Xô viết được thể hiện trong việc xóa bỏ tình trạng mù chữ và nạn thất học, sáng tạo chữ viết cho các dân tộc trước đây chưa có chữ viết, phát triển hệ thống giáo dục quốc dân, đấu tranh chống các tàn dư tư tưởng của chế độ cũ, phát triển văn học, nghệ thuật...