THẦN
TRỤ
TRỜI

Hình ảnh gợi cho em nhớ đến thể loại văn học nào?

Thần thoại

Hình ảnh gợi cho em nhớ đến thần thoại nào?

Nữ thần Mặt Trời
và Mặt Trăng

Hình ảnh gợi cho em nhớ đến thần thoại nào?

Nữ thần Lúa

(Thần thoại Việt Nam)

I TÌM HIỂU CHUNG
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
III TỔNG KẾT

NỘI

IV LUYỆN TẬP

DUNG

V VẬN DỤNG

I
TÌM HIỂU CHUNG

1. Thể loại thần thoại

Ôn tập kiến thức
về thể loại thần thoại

TRÒ CHƠI HỘP QUÀ BÍ MẬT
(Thể thơ)

Câu 1: Em hãy cho biết thần thoại là gì?
Thần thoại là những chuyện hoang đường, tưởng tượng về các vị thần, các nhân
vật anh hùng, nhân vật sáng tạo văn hoá… phản ánh nhận thức, cách lí giả của con
người thời cổ đại về các hiện tượng trong thế giới tự nhiên và xã hội.

GO
HOME

Con nhận
được
điểm tốt!

Câu 2: Nêu những đặc điểm của không gian thần thoại?

Không gian: vũ trụ nguyên sơ, được chia thành 3 cõi: cõi trời, cõi đất, cõi nước.

GO HO
ME

Con nhận
được 1 lời
khen!

Câu 3: Nêu những đặc điểm của thời gian thần thoại?

Thời gian: thời gian quá khứ, không xác định cụ thể.

GO
HOME

Chúc bạn
may mắn
lần sau!

Câu 4: Đặc trưng về cốt truyện trong thần thoại?

Cốt truyện: là chuỗi sự kiện (biến cố) được sắp xếp theo một trật tự nhất định.

GO
HOME

Vỗ tay

Câu 5: Đặc điểm về nhân vật trong thần thoại?

Nhân vật: có hình dạng và hành động phi thường, có khả năng biến hoá
khôn lường.

GO
HOME

Con nhận
được
điểm tốt!

Câu 6: Trong thần thoại, người kể chuyện là lời của ai?

Người kể chuyện: là lời của người thuật lại câu chuyện.

GO
HOME

Chúc con
may mắn
lần sau!

Câu 7: Đặc điểm về lời nói của nhân vật trong thần thoại?

Lời nhân vật: là lời nói trực tiếp của nhân vật.

GO
HOME

Con nhận
được 1 lời
khen!

Câu 8: Kể lại một thần thoại mà em biết?

Thần thoại Hê-ra-clét; Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng…

GO
HOME

Con nhận
được
điểm tốt!

Câu 9: Thần thoại Hi Lạp được chia thành mấy thể loại?
Thần thoại Hy Lạp được chia thành 3 loại lớn (tương ứng với 3 thời kì):
+ Thần thoại về nguồn gốc của thế giới, của các vị thần và của loài người.
+ Thần thoại về các thành bang
+ Thần thoại về các anh hùng

GO
HOME

Vỗ tay!

Câu 10: Nêu nội dung chính của văn bản “Hê-ra-clét đi tìm táo vàng”?
Đoạn trích kể về hành trình đi tìm táo vàng – chiến công thần kì cuối cùng của
Hê-ra-clét.

GO
HOME

Con nhận
được
điểm tốt!

2. Thần thoại Việt Nam

o Là thể loại tự sự viết bằng văn xuôi
o Kể lại sự tích các vị thần sáng tạo ra thế giới tự nhiên và văn hóa

Khái niệm

o Phản ánh nhận thức, cách hình dung của người thời cổ về nguồn
gốc của thế giới và đời sống con người.
o Phản ánh quá trình sáng tạo văn học con người thời cổ đại.

2. Thần thoại Việt Nam
Thần thoại Việt Nam có thể chia thành các nhóm chính sau:
1
Về nguồn gốc
vũ trụ và các
hiện tượng
tự nhiên

2
Về nguồn
gốc các loài
động thực
vật

3
4
5
Về nguồn gốc Về các anh hùng Thần thoại
con người và thời khuyết sử,
Việt bị
nguồn gốc
các anh hùng
truyền
các dân tộc ở văn hóa, tổ sư thuyết hóa
Việt Nam
các nghề

6
Thần thoại
còn biến
tướng trong
các thể loại
khác…

Thần trụ trời,

Cuộc tu bổ các

Ông Trời, Thần

Sơn Tinh-Thuỷ Tinh,

Truyền thuyết

Cóc kiện Trời,

Ông Trời, Nữ

giống vật, Thần

Nông, Mười hai

Nữ thần nghề mộc,

vua Hùng...

Trầu Cau, Sao

thần Mặt Trăng,

Lúa...

bà mụ, Nữ Oa-Tứ

Thạch Sanh, Thánh

Hôm

Thần Mặt trời,

Tượng, Lạc Long

Gióng...

Mai...

Thần Mưa...

Quân-Âu Cơ...

Sao

2. Thần thoại Việt Nam

 Thần thoại đã tạo nên cho con người Việt Nam nếp cảm, nếp
nghĩ, nếp tư duy đầy hình tượng phóng đại và khoáng đạt. 

3. Văn bản “Thần Trụ trời”
a. Vị trí

Thần Trụ trời thuộc nhóm thần thoại về nguồn gốc vũ trụ
và các hiện tượng tự nhiên

3. Văn bản “Thần Trụ trời”
b. Tóm tắt
Thần Trụ trời được mở ra khi chưa có thế gian, trời đất chỉ là
một vùng hỗn độn
Thần Trụ trời xuất hiện, tạo cột chống trời
Phá cột chống trời tạo ra núi, đồi, đảo, gò, đống…
Câu vè dân gian về sự xuất hiện và công lao của các vị thần như:
đếm cát, tát biển, đào sông, trồng cây…

3. Văn bản “Thần Trụ trời”
c. Bố cục

Phần 1

Từ đầu đến sang đỉnh
núi kia: Bối cảnh xuất
hiện và những hình
dung ban đầu về thần
Trụ trời.

Bố cục
(3 phần)

Phần 2

Tiếp đến mọi việc trên
trời dưới đất: Quá
trình tạo lập trời đất.

Phần 3

Còn lại: Bài vè dân gian
kể về sự xuất hiện và
công lao của các vị
thần khác.

II

ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1. Hình tượng thần Trụ trời
THẢO LUẬN NHÓM 5 (Phút)
Nhóm 1

Bối cảnh xuất hiện của thần Trụ trời có gì đặc biệt?

Nhóm 2

Những hình dung về thần Trụ trời (ngoại hình, hành động)?

Nhóm 3

Quá trình tạo lập nên trời và đất của nhân vật thần Trụ trời?

Nhóm 4

Em có những nhận xét gì về hình tượng thần Trụ trời?

1. Hình tượng thần Trụ trời
a. Bối cảnh xuất hiện thần Trụ trời
-

Thần Trụ trời xuất hiện từ:

“Thuở ấy chưa có vũ trụ, chưa có muôn vật
và loài người. Trời đất chỉ là một đám hỗn
độn tối tăm và lạnh lẽo” và “Thần ở trong
đám mờ mịt, hỗn độn đó không biết từ bao
giờ”.

Þ Thời gian cổ sơ, không xác định. Không gian vũ trụ hoang sơ.

1. Hình tượng thần Trụ trời
b. Những hình dung về thần Trụ trời
o Ngoại hình: vóc dáng khổng lồ, chân dài,
có thể bước từ vùng này qua vùng khác.
o Hành động: Ngẩng đầu đội trời lên, đào
đất, đập đá, đắp thành một cái cột vừa
cao, vừa to để chống trời.

Þ Vị thần Trụ trời có sức vóc mạnh mẽ, kì lạ mà những người bình
thường không thực hiện được.

1. Hình tượng thần Trụ trời
c. Quá trình tạo lập nên trời đất
- Những hành động phi thường:
o Thần Trụ trời tự mình đào đất, đập đá, đắp thành một cái vừa cao, vừa to để chống trời.
o Cột được đắp cao lên bao nhiêu thì trời được nâng lên dần chừng ấy… từ đó đát trời
phân ra làm hai “Đất phẳng như cái mâm vuông, trời ở trên như cái bát úp”…
Liên tưởng tới
truyền thuyết
“Bánh chưng,
bánh dày”

1. Hình tượng thần Trụ trời
c. Quá trình tạo lập nên trời đất
- Những hành động phi thường:
o Khi trời cao và khô, thần phá cột, lấy
đất đá ném tung đi khắp nơi đã tạo ra
những hòn núi, hòn đảo…
o Chỗ thần đào lên để lấy đất đá đắp cột
là biển rộng.

1. Hình tượng thần Trụ trời
c. Quá trình tạo lập nên trời đất

Þ Thần Trụ trời là người có năng lực phi thường, mạnh
mẽ và đã có công tạo ra trời, đất. Hình tượng thần trụ
trời có thể coi là hình tượng thần đầu tiên của tác
phẩm văn học Việt Nam.

2. Ý nghĩa của các nhân vật, chi tiết hoang đường, tưởng tượng
trong văn bản
Nhân vật
hoang đường

- Thần Trụ trời, thần tát biển, thần
nghiền cát, nghiền sỏi…

Ý nghĩa:

- Làm cho câu chuyện trở
nên hấp dẫn, lôi cuốn.
Chi tiết, hình ảnh Đầu đội trời, tay đào đất, đá.
- Tô đậm công lao của
hoang đường
- Đất bằng phẳng như mâm vuông,
thần Trụ trời.
trời trên cao như cái bát úp.
 
- Cột Chống trời, núi Khổng Lộ

3. Kết thúc truyện độc đáo
- Thần thoại “Thần Trụ trời” được kết thúc bằng một bài vè:
o Đây là cách kết thúc truyện độc đáo.
o Tác giả dân gian liệt kê được tên các vị thần khác
o Khẳng định, tôn trọng, khắc ghi công lao của thần Trụ trời trong việc tạo ra trời đất.

III
TỔNG KẾT

1. Nội dung
o Những lí giải còn thô sơ của con người thời cổ về quá trình hình thành nguồn gốc vũ trụ
và các hiện tượng tự nhiên.
o Thể hiện niềm tôn kính đối với văn hoá tâm linh và niềm tin vào tín ngưỡng trời và đất.

2. Nghệ thuật
- Xây dựng hình tượng nhân vật độc đáo.
- Ngôn từ nghệ thuật gần gũi, dễ hiểu
- Sử dụng nhiều yếu tố kì ảo, hoang đường
- Lối kể chuyện mạch lạc, tự nhiên.

IV
LUYỆN TẬP

Bài 1: Trong phần kết, truyện nêu tên bảy vị thần gắn với việc giải thích
nguồn gốc các sự vật hiện tượng tự nhiên. Theo tưởng tượng của em,
còn vị thần nào khác nữa? Tên vị thần ấy là gì?
Bài 2: Cách hình dung và miêu tả đất, trời trong câu “đất phẳng như cái
mâm vuông, trời trùm lên như cái bát úp, ...” trong truyện Thần Trụ
trời gợi cho bạn nhớ đến truyền thuyết nào của người Việt Nam? Hãy
tóm tắt truyền thuyết ấy và chỉ ra điểm tương đồng giữa hai tác phẩm.

V
VẬN DỤNG

Tìm đọc thần thoại Việt Nam. Chọn và tóm tắt một
thần thoại mà em thích nhất.

THANK YOU!