Khởi động
Cho tổ hợp từ: gia đình, khoảng, là, trời, của, tuổi
thơ, rất, người, nhiều
Tạo ra các câu có nghĩa từ tổ hợp từ trên.
- Gia đình là khoảng trời tuổi thơ của rất nhiều người.
- Khoảng trời tuổi thơ của rất nhiều người là gia đình.

Thực hành
tiếng Việt:

LỰA CHỌN CẤU TRÚC CÂU VÀ
TÁC DỤNG CỦA NÓ ĐỐI VỚI
VIỆC THỂ HIỆN NGHĨA CỦA VĂN
BẢN

I. Tri thức
tiếng Việt

Trong hai ví dụ dưới đây, trật tự các thành phần câu đã thay đổi như thế nào?
a. Cây ổi trong sân nhà cũ, nó đã nhớ bao năm mà chẳng có dịp nào để nói ra.
- Cụm từ “cây ổi trong sân nhà cũ” đặt ở đầu câu
 nhấn mạnh vào đối tượng “cây ổi trong sân nhà cũ”.
b. Nó đã nhớ về cây ổi trong sân nhà cũ bao năm mà chẳng có dịp nào để nói ra.
- Cụm từ “cây ổi trong sân nhà cũ” đặt sau cụm từ “nó đã nhớ về”
 nhấn mạnh vào nỗi nhớ của nhân vật.

Xác định thành phần câu và so sánh ý nghĩa của hai câu sau:
1. Ông nội bắc chiếc ghế đẩu ra sân, trông chừng lũ trẻ.
CN

VN1

VN2

2. Ông nội bắc một chiếc ghế đẩu ra sân, rất gần cầy ổi, ngồi đó nghe đài,
CN

VN1

TN

VN2

đánh mắt nhìn theo trông chừng lũ trẻ, cười rất hiền lành.
VN3

VN4

 Câu 2 có 4 vị ngữ, miêu tả đối tượng cụ thể và sinh
động hơn.

1. Lựa chọn cấu trúc
câu
- Là việc thay đổi trật tự sắp xếp các thành phần của
câu (chủ ngữ, vị ngữ, các cụm từ trong vị ngữ).

2. Cách lựa chọn cấu trúc câu và
tác dụng

- Thay đổi trật tự các thành phần câu nhằm nhấn
mạnh đối tượng được nói đến.
- Viết câu chứa nhiều vị ngữ giúp cho việc miêu tả
đối tượng sinh động, cụ thể.

II. Thực
hành tiếng
Việt

Bài tập 1
Nếu câu văn “Phụ công sức chăm bẵm, chờ mong của
ông, cây ổi cứ ra hoa rồi rụng, quyết không bói quả.”
được viết lại thành “Cây ổi cứ ra hoa rồi rụng, quyết
không bói quả, phụ công sức chăm bẵm, chờ mong của
ông.” thì ý nghĩa của câu sẽ thay đổi như thế nào?
=> Nếu viết lại câu văn thì ý nghĩa của câu sẽ mất đi
dụng ý nhấn mạnh việc cây ổi không bói quả là “phụ
công sức chăm bẵm, chờ mong của ông.”

Bài tập 3
Viết lại câu văn sau nhằm nhấn mạnh nội dung
được in đậm trong câu: “Tôi sẽ không bao giờ
quên những kỉ niệm êm đềm ngày thơ ấu.”

Bài tập 2
Đọc đoạn trích sau:
[...] Nhưng rồi có thể vì mẹ cứ càm ràm khiến cây rác tai quá, ngày kia, những
chùm quả bé xí xi như nút áo bỗng xuất hiện trên cây. Chẳng bao lâu sau, những
chùm bé xíu ấy to dần, chuyển từ màu xanh sẫm sang xanh nhạt, căng bóng.
a. Xác định câu văn sử dụng cấu trúc câu nhiều thành phần vị ngữ:
Chẳng bao lâu sau, những chùm bé xíu ấy to dần, chuyển từ màu xanh sẫm sang
……………………………………………………………………………………………
TN
CN
VN1
VN2
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
xanh nhạt, căng bóng.
……………………………………………………………………………………………
VN3
=> Như vậy câu
trên có 3 vị ngữ:
……………………………………………………………………………………………

b. Việc sử dụng cấu trúc câu nhiều thành phần VN trong đoạn văn có tác dụng:
- Mở rộng nội dung kể, tả giúp người đọc hình dung quá trình phát triển
……………………………………………………………………………….
cùa những quả ổi.
…………………………………………………………………………………..
…

Bài tập 5
Đọc đoạn văn sau: “Cũng có khi khói vui hơn niềm vui của người. Làng có
đứa bé mới chào đời, giữa một ngày đông buốt giá. [...] Trong bếp, ngọn lửa
nhảy nhót reo vui phần phật, khỏi bay lên qua mái nhà rất thanh, rất cao.”
a. Tìm các từ ngữ được dùng theo biện pháp nhân hoá trong đoạn văn trên.
b. Nêu tác dụng của việc sử dụng biện pháp nhân hoá trong đoạn văn đó.
a. Các từ ngữ được dùng theo biện pháp nhân hoá: khói vui;
…………………………………………………………………
ngọn lừa nhảy nhót; reo vui phần phật.
…………………………………………………………………
b.
Tác dụng của việc sử dụng biện pháp nhân hoá:
…………………………………………………………………
-…………………………………………………………………
Giúp hình ảnh khói trờ nên sinh động.
-…………………………………………………………………
Khói có cảm xúc đồng điệu với tâm trạng con người.
-…………………………………………………………………
Khói trờ thành một thành viên trong gia đinh, gắn bó, chia
sẻ
niềm vui.
…………………………………………………………………

Bài tập 4
Viết một câu văn sử đụng nhiều vị ngữ
với mục đích mở rộng nội dung kể hoặc
tả về một đối tượng nào đó.

Viết ngắn
Viết một đoạn văn (khoảng 150 – 200 chữ) kể lại một
trải nghiệm của em với một người thân trong gia đình.
Đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu có nhiều vị ngữ và
một câu có sử dụng biện pháp nhân hóa.

Bảng kiểm đánh giá đoạn văn

Tiêu chí đánh giá
Cấu trúc - Đảm bảo bố cục 3 phần đoạn văn (mở đoạn,
thân đoạn, kết đoạn).
Nội dung - Kể lại kỉ niệm của em với một người thân trong
gia đình.
- Có ít nhất một câu có nhiều vị ngữ và một câu
có sử dụng biện pháp nhân hóa.
Diễn đạt - Tuân thủ quy định về chính tả, dùng từ, đặt câu;
diễn đạt mạch lạc, rõ ràng.
Sáng tạo - Có những ý tưởng độc đáo, sâu sắc; cách diễn
đạt mới mẻ, mang màu sắc cá nhân.
Dung lượng - Trong giới hạn 150 – 200 chữ.

Đ

CĐ

 

 

 

 

 

 

 

 

T h a n k Yo u

Thầy cô hãy đọc kĩ hướng dẫn để sử dụng bài giảng được hiệu quả
- Chào quý thầy cô: Nhìn vào bài soạn quý thầy cô cũng nhận ra cô Xoan phải đầu tư rất
nhiều công sức và trí tuệ, nên khi có bộ giáo án này trong tay quý thầy cô vui lòng sử dụng
riêng không chia sẻ hay mua bán trục lợi từ sản phầm. Nếu thầy cô nào vi phạm cam kết cô
Xoan xin ngừng gửi sản phẩm. Cô Xoan tin thầy cô là những người biết trân trọng và tôn
trọng.
Để sử dụng bộ giáo án này hiệu quả quý thầy cô vui lòng làm theo hướng dẫn sau:
1. Một số bài có sử dụng các kĩ thuật dạy học tích cực, cô Xoan sẽ hướng dẫn chi tiết trong
phần w nên thầy cô nhớ đọc kĩ giáo án w để áp dụng.
2. Với phần PP, thầy cô tải bộ font chữ nghệ thuật 9slide (cô Xoan gửi kèm) và cài đặt vào
máy, nếu quý thầy cô không biết cách cài vui lòng lên Youtobe tìm xem video hướng dẫn.
Nếu không cài bộ font này thì thầy cô sẽ phải chỉnh lại font chữ trên máy mình rất mất công.
Không cài được thầy cô chọn file font chữ thông thường.
3. Thầy cô nên sử dụng offit từ 2016 trở lên có hiệu ứng chuyển cảnh Morph để có được
chuyển động mượt mà như trong bài giảng của cô Xoan.