CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC

01
KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

LUẬT CHƠI
GV đưa gợi ý hình ảnh, câu
dẫn, thơ ca, HS đoán hợp
chất được nói đến là gì.

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

Đây là hợp
chất nào?
VITAMIN C

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

Đây là hợp
chất nào?
TINH BỘT

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

Đây là hợp
chất nào?
ETHANOL

“Đê mê ly rượu vơi đầy
Men cay thắm đượm hồn say lạc loài”

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

Đây là hợp
chất nào?

CAFFEINE VÀ SACCHAROSE
“Em sẽ quên, quên cả những vị ngọt và đắng
Quên ngày đó cả 2 đã thua khi đã chọn mình thắng”

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

Đây là hợp
chất nào?
TINH BỘT

KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC

PROTEIN

ADN

HORMONE

Hợp chất hữu cơ là gì? Có đặc điểm chung gì?

HÓA HỌC 11

BÀI 10

HỢP CHẤT HỮU CƠ
VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ
(tiết 1)
GV:………………………….

Mục tiêu
 Nêu được khái niệm hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ.
 Đặc điểm chung của các hợp chất hữu cơ.
 Phân loại hợp chất hữu cơ (hydrocarbon và dẫn xuất)

02
Tìm hiểu hợp chất hữu cơ
và hóa học hữu cơ

KHÁI NIỆM
Ascorbic acid (vitamin C) có trong
thành phần của chanh

Eugenol là hợp chất có trong cây
hương nhu

Cồn sát khuẩn tay là dung dịch
ethanol 70%

Nicotine là hợp chất hữu cơ gây
nghiện có trong cây thuốc lá

Đường thường được điều chế từ cây
mía với thành phần là saccharose

Cá có mùi tanh do do các hợp chất
hữu cơ amine

KHÁI NIỆM

TỰ HỌC LÀ QUAN TRỌNG NHẤT

KHÁI NIỆM

LUẬT CHƠI
- HS đọc nội dung sách giáo
khoa, tự suy nghĩ trả lời các
câu hỏi GV đưa ra.
- Thời gian: 3 phút.
- Báo cáo ngẫu nhiên.

KHÁI NIỆM

Câu hỏi học tập
1) Hợp chất hữu cơ là gì? Hóa học hữu cơ là gì?
2) Trong các chất sau đây, chất nào là chất hữu cơ:
CHCl3, C12H22O11, C2H7N, C2H2, CO2, CaCO3, HCN, Al4C3.
Vì sao những chất còn lại không phải là hợp chất hữu
cơ dù chúng cũng là hợp chất của carbon?

KHÁI NIỆM

1) Hợp chất hữu cơ là gì? Hóa học hữu cơ là gì?
- Hợp chất của carbon là hợp chất hữu cơ (HCHC) , trừ một số hợp
chất như CO, CO2, muối carbonate, các cyanide, các carbide,…
- Hóa học hữu cơ là ngành hóa học chuyên nghiên cứu các HCHC.

KHÁI NIỆM

2. Trong các chất sau đây, chất nào là chất hữu cơ: CHCl3,
C12H22O11, C2H7N, C2H2, CO2, CaCO3, HCN, Al4C3. Vì sao những chất
còn lại không phải là hợp chất hữu cơ dù chúng cũng là hợp chất
của carbon?
• CO2 là hợp chất hữu cơ

CaCO3 là muối carbonate

• HCN là các cyanide

Al4C3 là carbide.

KHÁI NIỆM

2. Trong các chất sau đây, chất nào là chất hữu cơ: CHCl3,
C12H22O11, C2H7N, C2H2, CO2, CaCO3, HCN, Al4C3. Vì sao những chất
còn lại không phải là hợp chất hữu cơ dù chúng cũng là hợp chất
của carbon?
Các chất hữu cơ trong dãy là CHCl3, C12H22O11, C2H2, C2H7N.

MỞ RỘNG

Hóa học xanh – Xu thế phát triển hóa học hiện đại
Hóa học xanh, hay còn gọi là hóa học bền
vững, là một ngành hóa học và kỹ thuật
khuyến khích việc thiết kế các sản phẩm và
quá trình giảm thiểu việc sử dụng hoặc sản
xuất các chất độc hại cho con người và môi
trường đồng thời tối đa hóa hiệu quả sử dụng
tài nguyên và phấn đấu cho các chu trình vật
chất và năng lượng khép kín.

MỞ RỘNG

Hóa học xanh – Xu thế phát triển hóa học hiện đại
Áp dụng Hóa học xanh tại Việt Nam nhằm hỗ
trợ tăng trưởng xanh và giảm thiểu việc sử
dụng và giảm phát thải các hóa chất hữu cơ
khó phân hủy và hóa chất nguy hại” được
thực hiện từ năm 2017 tới 2021. Dự án đã
đạt được các kết quả chính gồm giảm 6,3kg
thủy ngân phát thải ra môi trường, loại bỏ
được 1.578 tấn nguyên vật liệu sản phẩm
chứa POP, hơn 3,6 tấn chất POP nguyên
chất, giảm phát thải 1.072 tấn CO2.
POP, viết tắt của Persistent Organic Pollutants, là nhóm hóa chất hữu cơ độc hại bền vững trong môi trường

MỞ RỘNG

Hóa học xanh – Xu thế
phát triển hóa học hiện đại

Môn “Hóa học xanh” cũng được đưa vào dạy học ở các trường

KHÁI NIỆM

TỔNG KẾT
Hợp chất của carbon là hợp chất hữu cơ, trừ một số hợp chất
như CO, CO2, muối carbonate, các cyanide, các carbide,…
Hóa học hữu cơ là ngành hóa học chuyên nghiên cứu các hợp
chất hữu cơ.

HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ

VÒNG TRÒN TỬ THẦN

HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ

LUẬT CHƠI
+ GV chia học sinh thành 3 nhóm có mặt ở 3 trạm như sau:
Nhóm 1: NHÀ PHÂN TÍCH – Trạm Đặc điểm cấu tạo - TCVL
Nhóm 2: NHÀ QUAN SÁT – Trạm Tính chất hóa học
Nhóm 3: NHÀ NGHIÊN CỨU – Trạm Phân loại hợp chất hữu cơ

HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ

LUẬT CHƠI
- Tại mỗi trạm, các nhóm có 4 phút để hoàn thành câu hỏi trong phiếu
học tập sau đó chuyển đến trạm tiếp theo theo chiều kim đồng hồ.
- Hoạt động kết thúc khi cả 3 nhóm đều đã hoàn thành cả 3 phiếu học
tập, các nhóm đổi bộ phiếu học tập cho nhau, GV công bố đáp án, các
nhóm chấm chéo và tổng kết điểm.

START
TIME'S
TIMER
UP!

4 PHÚT THẢO LUẬN

START
TIME'S
TIMER
UP!

4 PHÚT THẢO LUẬN

START
TIME'S
TIMER
UP!

4 PHÚT THẢO LUẬN

03
Tìm hiểu đặc
điểm chung của
hợp chất hữu cơ

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ
HỢP CHẤT

TRẠM 1

Thành phần nguyên tố

Loại liên kết

C, H và O

Liên kết cộng hóa trị

C, H và N

Liên kết cộng hóa trị

C, H và Cl

Liên kết cộng hóa trị

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

NHẬN XÉT
carbon , thường
- Thành phần phân tử nhất thiết phải chứa nguyên tố ……………….
hydrogen …………,
oxygen ……………,
nitrogen …………..,
halogen sulfur, phosphorus...
có …………….,
liên kết cộng hóa trị Các nguyên tử carbon
- Liên kết hoá học chủ yếu là …………………………...
không những có khả năng liên kết với nguyên tử của các nguyên tố khác mà
liên kết với nhau tạo thành mạch carbon.
còn có thể ………………………

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

Ví dụ một số hợp chất hữu cơ

Một số dạng mạch carbon

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ
HỢP CHẤT

TRẠM 1

Nhiệt độ sôi

Nhiệt độ nóng chảy

78oC

-114,1oC

801oC

1465oC

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

NHẬN XÉT
thấp
- Hợp chất hữu cơ thường có nhiệt độ nóng chảy ……….,
thấp (dễ bay hơi)
nhiệt độ sôi ………..

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

Ví dụ:

Tinh dầu là hợp chất hữu cơ
nên dễ bay hơi.

Vậy có nên mở nắp lọ nước hoa
thường xuyên không? Vì sao?

Không nên, vì tinh dầu sẽ bay hơi khiến chất lượng nước hoa giảm

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ
HỢP CHẤT

Nước

TRẠM 1
Benzene

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

NHẬN XÉT
không tan hoặc ít tan
- Hợp chất hữu cơ thường ………………………………
dung môi hữu cơ
trong nước, tan trong các ………………………..

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

Ví dụ: Trong công nghiệp người ta sử dụng các dung môi hữu
cơ như hexane, chloroform, acetone để hòa tan sơn, cao su,
nhựa, phẩm màu,…

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

Ví dụ: các dung môi hữu cơ như ethanol, diethyl ether, ethyl
acetate,… cũng được ứng dụng nhiều trong chiết xuất các hợp
chất hữu cơ từ động vật, thực vật.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

Câu hỏi: Bát đĩa dính dầu mỡ, nếu chỉ rửa bằng nước mà
không dùng xà phòng thì có sạch không? Vì sao?
Không sạch vì dầu mỡ
không tan trong nước nên
không thể bị rửa trôi.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 1

Câu hỏi: Khi dính nhựa mít lên tay, ta có thể rửa bằng:
A. Dầu hỏa.
B. Nước sạch.
C. Nước muối ở nồng độ 0,9%.
D. Dung dịch hydrochloride acid loãng.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 2

Cho các phản ứng sau:
NHẬN XÉT
- Phản ứng của
các hợp chất hữu
cơ thường xảy ra
chậm
………...
HCl + CaCO3

Lên men rượu

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

Cho các phản ứng sau:

TRẠM 2

NHẬN XÉT
- Phản ứng của các hợp
chất hữu cơ thường xảy ra
nhiều hướng
theo ……………........và
tạo
hỗn hợp các sản phẩm
ra ………………………........
- Để tăng tốc độ phản ứng
đun nóng
thường cần …………….và
xúc tác
có ………...........

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

 

TRẠM 2

Loại hợp chất

Tính chất

Hợp chất hữu cơ

Dễ cháy

Hợp chất vô cơ

Khó cháy

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 2

NHẬN XÉT
dễ cháy
kém bền với nhiệt
- Các hợp chất hữu cơ ………………,
…………….
nên dễ bị nhiệt phân huỷ.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 2

Ví dụ: Các hợp chất hữu cơ dễ cháy nên được dùng làm
nhiên liệu như xăng, dầu, cồn,…

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 2

Lưu ý: Các vật dụng xung quanh đời sống đa số là hợp
chất hữu cơ nên dễ cháy, khi sử dụng nhiên liệu hay điện
cần đặc biệt chú ý an toàn cháy nổ.
Cần trang bị cho bản thân và gia
đình những kiến thức cần thiết
về phòng cháy chữa cháy!!!

04
Phân loại hợp
chất hữu cơ

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ

TRẠM 3

Dựa vào thành phần nguyên tố, hợp chất hữu cơ có thể
hydrocarbon
phân thành hai loại: …………………………………………
dẫn xuất của hydrocarbon
và ……………………………………………….