TIẾT 54: VĂN BẢN: TIẾNG GÀ TRƯA
NGỮ VĂN 7
(XUÂN QUỲNH)
2
Đọc thuộc lòng khổ thơ thứ nhất của bài “Tiếng gà trưa”? Nêu nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ?

KIỂM TRA BÀI CŨ
3
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục ... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng



Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng:
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng

Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp

Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quét đất
Ôi cái áo trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt.

Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng

Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
TIẾNG GÀ TRƯA
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
I. TÌM HIỂU CHUNG:
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
Đọc, tìm hiểu chú thích:
Mạch cảm xúc và bố cục:
3. Phân tích:
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê.
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỷ niệm tuổi thơ.
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỷ niệm tuổi thơ
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Đọc, tìm hiểu chú thích:
Mạch cảm xúc và bố cục:
3. Phân tích:
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê.
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
6
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỉ niệm tuổi thơ:
* Kỉ niệm về ổ trứng, con gà mái mơ, mái vàng:
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
+ Từ ngữ gợi hình ảnh
=> Hình ảnh con gà mái mơ, mái vàng và trứng hồng đẹp như tranh.
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
3. Phân tích:
+ Điệp từ “này”
+ So sánh: lông óng như màu nắng
hồng
đốm trắng
vàng
óng
=> Gợi vẻ đẹp tươi sáng đầm ấm, bình dị của làng quê.
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
7
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỉ niệm tuổi thơ:
* Kỉ niệm về những con gà mái mơ, mái vàng
* Những kỉ niệm về bà:

Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng:
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng

Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới

Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quét đất
Ôi cái áo trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt.
→ Lời bà mắng
→ Cách bà chăm chút từng quả trứng
→ Niềm vui của cháu
→ Nỗi lo của bà
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
8
Có tiếng bà vẫn mắng:
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng.
- Lời trách mắng suồng sã, thân yêu.
+ Lời bà mắng:
* Những kỉ niệm về bà:
→ Thể hiện sự quan tâm, tình yêu của bà dành cho cháu
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
3. Phân tích:
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê
* Kỉ niệm về ổ trứng, con gà mái mơ, mái vàng
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỉ niệm tuổi thơ:
và tâm hồn trong sáng, hồn nhiên của cháu.
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
9
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
-> Người bà thôn quê chịu thương, chịu khó, tiết kiệm
+ Cách bà chăm chút từng quả trứng:
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh)
10
+ Nỗi lo của bà:
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
-> Nỗi lo vì niềm vui của cháu, nỗi lo giản dị mà chân thật.
Bà lo đàn gà sẽ chết khi sương
muối xuất hiện.
* Những kỉ niệm về bà:
+ Lời bà mắng:
+ Cách bà chắt chiu từng quả trứng:
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
11
Ôi cái quần chéo go
Ống rộng dài quét đất
Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt
-> Niềm vui đơn sơ, giản dị
+ Niềm vui của cháu:
- Cháu mong muốn có được quần áo mới
I. TÌM HIỂU CHUNG:
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
3. Phân tích:
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỉ niệm tuổi thơ
+ Lời bà mắng
+ Cách bà chăm chút từng quả trứng
+ Nỗi lo của bà
-> Lòng biết ơn bà.
Ôi
sột soạt
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
12
=> Bà là người tần tảo, chịu thương chịu khó, thương yêu cháu, tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam giàu lòng nhân hậu, giàu đức hi sinh.
? Qua các đoạn thơ trên em có cảm nghĩ gì về người bà? Và hình ảnh người bà em có suy nghĩ gì về những người phụ nữ Việt Nam?
?
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
13
* Những kỉ niệm về bà:
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
3. Phân tích:
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê.
* Kỉ niệm về ổ trứng, con gà mái mơ, mái vàng
b) Tiếng gà trưa gợi những kỉ niệm tuổi thơ:
=> Bà là người tần tảo, chịu thương chịu khó, thương yêu cháu, tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam giàu lòng nhân hậu, giàu đức hi sinh.
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
14
Qua các khổ thơ ở phần 2, em hiểu được gì về tình cảm bà dành cho cháu và của cháu đối với bà? Nêu cảm nhận của em về tình bà cháu?
THẢO LUẬN NHÓM
?
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
Tình bà cháu
Bà
Thương yêu, chăm lo, quan
tâm đến cháu
Sâu sắc, đằm thắm và cảm động .
Cháu
Biết ơn, yêu thương và
kính trọng bà.
16
* Những kỉ niệm về bà:
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
3. Phân tích:
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê.
* Kỉ niệm về ổ trứng, con gà mái mơ, mái vàng
b) Tiếng gà trưa gợi những kỉ niệm tuổi thơ:
- Bà là người tần tảo, chịu thương chịu khó, thương yêu cháu, tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam giàu lòng nhân hậu, giàu đức hi sinh.
- Bà chắt chiu, chăm lo cho cháu, cháu yêu thương, kính trọng và biết ơn bà.
=> Tình bà cháu sâu sắc, đằm thắm và cảm động.
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
Tiếng gà trưa
Suy tư về hạnh phúc
gợi
gợi
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng



Suy tư về mục đích chiến đấu
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.

c) Tiếng gà trưa gợi những suy tư:
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
→ Giấc ngủ hồng: Mơ những điều tốt lành và hạnh phúc.
→ Niềm hạnh phúc của tuổi thơ - ổ
trứng đi vào giấc mơ của cháu - giấc
mơ của sự hạnh phúc và thanh bình.
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
11/27/2019
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ


Tổ quốc
xóm làng
bà
tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng
* Suy tư về mục đích chiến đấu
Tình yêu gia đình hòa quyện, gắn
liền với tình yêu đất nước.
Điệp từ “vì” → Nhấn mạnh mục đích chiến đấu của cháu.
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
20
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
3. Tìm hiểu chi tiết
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê.
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỉ niệm tuổi thơ.
c) Tiếng gà trưa gợi những suy tư.
4. Tổng kết:
a. Nghệ thuật:
- Thể thơ 5 chữ xen kẽ những câu thơ 3 chữ, sử dụng linh hoạt các biện pháp nghệ thuật.
b. Nội dung:
- Những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Tình cảm gia đình làm sâu sắc hơn tình yêu quê hương đất nước.
* Ghi nhớ SGK/151
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
21
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
3. Tìm hiểu chi tiết
a) Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê.
b) Tiếng gà trưa khơi gợi những kỉ niệm tuổi thơ.
c) Tiếng gà trưa gợi những suy tư.
4. Tổng kết:
a. Nghệ thuật:
b. Nội dung:
* Ghi nhớ SGK/151
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
I. TÌM HIỂU CHUNG:
III. LUYỆN TẬP:
22
THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Tiết 54: Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh) - Tiếp
11/27/2019
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

- Học thuộc lòng bài thơ.
- Học kĩ nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
- Viết đoạn văn cảm nhận về tình bà cháu được thể hiện trong bài thơ.
- Soạn bài: Một thứ quà của lúa non: Cốm.