Tiết 17: CHỦ ĐỀ. TUẦN HOÀN (TT)
Bài 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

ĐỐ VUI

Ngọn lửa

ĐỐ VUI
Còn đập nhịp sống tràn trề
Không đập dù chỉ 1 giây không
còn

ĐỐ VUI
Tháng năm vẫn đập giúp đời
Nếu tôi ngừng lại thì người chết ngay
ĐÂY LÀ QUẢ GÌ?

I- CẤU TẠO CỦA TIM

1. Vị trí, hình dạng.

Vị trí và
hình dạng
của tim?

I- CẤU TẠO CỦA TIM

1. Vị trí, hình dạng.

- Tim nằm giữa 2 lá phổi, hơi lệch sang
bên trái.
- Tim hình chóp, đỉnh quay xuống
dưới, đáy hướng lên trên.
2. Cấu tạo ngoài.

I- CẤU TẠO CỦA TIM
1. Vị trí, hình dạng.
2. Cấu tạo ngoài

Màng tim: bao bọc bên
ngoài tim bằng mô liên kết.
-

I- CẤU TẠO CỦA TIM
1. Vị trí, hình dạng.
2. Cấu tạo ngoài

Màng tim: bao bọc bên
ngoài tim bằng mô liên kết.
- Động mạch vành : làm
nhiệm vụ dẫn máu nuôi
tim.
-

3 TÂM
NHĨ TRÁI
TÂM NHĨ PHẢI 1

Xác định
các ngăn
của tim?

TÂM THẤT PHẢI 2
4
TÂM THẤT
TRÁI

Câu1 : Nơi máu được bơm tới từ các ngăn
tim:
Các ngăn tim co
Tâm nhĩ trái co

Nơi máu được bơm
tới
Tâm thất trái

Tâm nhĩ phải co

Tâm thất phải

Tâm thất trái co

Động mạch chủ

Tâm thất phải co

Động mạch phổi

Câu 2. Căn cứ vào chiều dài
quãng đường mà máu được bơm qua,
dự đoán xem ngăn tim nào có thành cơ
tim dày nhất và ngăn tim nào có thành
cơ tim mỏng nhất? Vì sao?
- Thành cơ tâm thất dày hơn thành cơ
tâm nhĩ vì tâm nhĩ phải co bóp đẩy
máu xuống tâm thất, còn tâm thất
phải co bóp mạnh để tạo lực lớn nhất
để đẩy máu đến toàn bộ cơ thể.
-Thành cơ tâm nhĩ phải có thành cơ
tim mỏng nhất vì chỉ co bóp đẩy máu xuống tâm thất phải.

VAN 3 LÁ

VAN ĐỘNG MẠCH
PHỔI

Câu 3. Dự
VAN 2 LÁ đoán xem
Giữa các ngăn
giữa
các
ngăn
tim và giữa tim
tim và giữa
với
các
mạch
tim với mạch
máu
máu đều
phảicó
có van
để
cấuđảm
tạo bảo
như máu
chỉ
thếvận
nào chuyển
để
máu một
chỉ bơm
theo
chiều
theo định.
một
nhất
VAN ĐỘNG MẠCH chiều?
CHỦ

Hệ thống van 1 chiều được sử dụng trong cấp nước sinh hoạt

I- CẤU TẠO CỦA TIM
1. Vị trí, hình dạng:
2. Cấu tạo ngoài:
3. Cấu tạo trong:

- Tim có 4 ngăn

Tâm nhĩ phải ( thành cơ mỏng nhất)
Tâm nhĩ trái
Tâm thất phải
Tâm thất trái ( thành cơ dày nhất)

- Có các van tim giúp máu lưu thông theo 1 chiều

II- CẤU TẠO MẠCH MÁU

THẢO LUẬN NHÓM

Quan sát hình 17-2, hãy hoàn thành bảng sau:

Nội dung
1. Cấu tạo
Thành mạch
Lòng trong
Đặc điểm khác
2. Giải thích

Động Tĩnh Mao
mạch mạch mạch

Nội dung

Động mạch

Tĩnh mạch

1.Cấu tạo
Thành mạch

Dày gồm 3 lớp: Biểu
bì, cơ trơn, mô liên
kết.

Mỏng gồm 3 lớp:
Biểu bì, cơ trơn,
mô liên kết.

Lòng mạch

Đặc điểm khác

2. Chức năng

Hẹp

Có sợi đàn hồi

Rộng

Có van
1 chiều

Mao mạch
Mỏng gồm 1 lớp
biểu bì
Hẹp nhất

Nhỏ, phân nhánh
nhiều

Dẫn máu từ khắp
Trao đổi chất với tế
Dẫn máu từ tim đến các
bào.
cơ quan với vận tốc và áp các tế bào về tim,
vận tốc và áp lực nhỏ.
lực lớn

EM CÓ BIẾT?
*Trong một phút, trái tim của người trưởng thành, khỏe
mạnh, đập khoảng 70 - 75 lần, mỗi lần đẩy ra 150ml máu.
**Trung bình một ngày tim đập 100.800 lần và bơm hơn
15.000 lít máu vào 96.000 cây số mạch máu.
***Trong suốt đời người, tim lần lượt đập cả gần ba tỷ nhịp,
bơm ra cả triệu thùng máu.
Tim làm việc liên tục ngày đêm, không mệt mỏi, mặc dù tim
chỉ to bằng nắm tay em bé và nặng trên 300 gram.
VÌ SAO TIM LÀM VIỆC SUỐT ĐỜI KHÔNG MỆT MỎI???

I. CẤU TẠO CỦA TIM
1. Vị trí, hình dạng.
2. Cấu tạo ngoài
3. Cấu tạo trong
II. CẤU TẠO MẠCH MÁU
III. CHU KÌ CO DÃN CỦA TIM

- Mỗi chu kỳ tim gồm 3
pha.
Trong 1 chu kỳ tim:
0,1 giây,
- TN làm việc ......
0,7 ..... giây
nghỉ
0,3 giây,
- TT làm việc .......
0,5
nghỉ
..... giây
0,4
- Tim nghỉ hoàn toàn .......giây
75 chu kỳ co
- Một phút có ........
giãn tim (nhịp tim)

BÀI 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

III. Chu kì co dãn của tim
Chu kỳ tim gồm 3 pha:
+ Pha co tâm nhĩ (0,1s): máu từ tâm nhĩ -> tâm
thất
+ Pha co tâm thất (0,3s): máu từ tâm thất ->
động mạch chủ.
+ Pha dãn chung (0,4s): máu được hút từ tâm
nhĩ -> tâm thất

Dựa vào chu kì hoạt động của tim giải
thích tại sao tim hoạt động suốt đời mà
không bị mệt?
Do thời gian hoạt động của tim là 0,4s,
thời gian nghĩ ngơi 0,4s giúp cơ tim được
phục hồi mà không bị mệt.

CỦNG CỐ
Câu 4: Làm thế nào để tim mạch chúng ta khỏe mạnh hơn?

Vận dụng:

Bài tập: Thử tìm cách xác định động mạch và tĩnh mạch
trên cổ tay của mình? Nêu dấu hiệu để nhận biết
chúng?
- Động mạch: đập, nằm sâu
- Tĩnh mạch: không đập, nằm nông dưới da.

Tìm tòi / mở rộng:

Bài tập : Kể tên các bệnh tim mạch mà em biết và nguyên
nhân gây ra bệnh tim mạch?
- Các bệnh tim mạch:
+ Xơ vữa động mạch
+ Suy tim
+ Nhồi máu cơ tim
+ Phình tim
+ Hở van tim
+ Tăng huyết áp
+ Tắc nghẽn mạch máu não,........
- Nguyên nhân:
+ Bẩm sinh
+ Sử dụng chất kích thích: bia, rượu, thuốc lá,...
+ Dinh dưỡng không hợp lý
+ Tuổi già
................

Dặn dò

- Về nhà học bài.
- Trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc phần “em có biết?” để có thêm kiến thức
- Xem trước bài “Vận chuyển máu qua hệ mạch.
Vệ sinh hệ tuần hoàn”