Tìm kiếm Bài giảng
Bài 1. Tôi đi học

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: nguyễn thị hương
Ngày gửi: 20h:34' 05-10-2022
Dung lượng: 144.9 KB
Số lượt tải: 37
Nguồn:
Người gửi: nguyễn thị hương
Ngày gửi: 20h:34' 05-10-2022
Dung lượng: 144.9 KB
Số lượt tải: 37
Số lượt thích:
0 người
BUỔI 1: Tiết: 1-2-3
CHỦ ĐỀ: VĂN XUÔI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1930-1945
ÔN TẬP VĂN BẢN: TÔI
ĐI HỌC
( THANH TỊNH)
•I, KIẾN THỨC CƠ BẢN
•1, Tác giả:
Thanh Tịnh (1911 - 1988), tên khai sinh là Trần Văn Ninh.
- Quê quán: xóm Gia Lạc, ven sông Hương, ngoại ô thành phố Huế
-Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:
+ Năm 1936, Thanh Tịnh cho xuất bản tập thơ Hận chiến trường
+ Năm 1941, hai bài thơ ông sáng tác "Mòn mỏi" và "Tơ trời với tơ lòng"
được Hoài Thanh - Hoài Chân giới thiệu trong Thi nhân Việt Nam (1942)
+ Năm 1945, ông tham gia phụ trách rồi làm Chủ nhiệm tạp chí Văn nghệ
quân đội.
+ Ông được tặng giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007
+ Những tác phẩm tiêu biểu: Quê mẹ, Ngậm ngải tìm trầm, Những giọt nước
biển…
- Phong cách sáng tác: + Những sáng tác của Thanh Tịnh toát lên vẻ đằm
thắm, tình cảm trong trẻo, êm dịu
•2. Văn bản
•a. Hoàn cảnh sáng tác: “Tôi đi học” là truyện ngắn in
trong tập Quê mẹ, xuất bản năm 1941
•b. Thể loại: Truyện ngắn trữ tình.(đậm chất hồi kí)
•- Ngôi kể: thứ nhất
•- Người kể: nhân vật tôi – tác giả
•- >Tác dụng: câu chuyện được kể chân thực, nhân vật
kể chuyện bộ lộ những cảm xúc suy nghĩ một cách chân
thực.
•- PTBĐ: Tự sự, miêu tả và biểu cảm.
•c. Bố cục:
•- Phần 1: Từ đầu văn bản đến “…. lướt ngang trên ngọn núi.”: Tâm trạng, cảm xúc của
nhân vật “tôi” trên đường từ nhà tới trường.
•- Phần 2: từ tiếp cho đến “xa nhà hay xa mẹ tôi chút nào hết.”: Tâm trạng cảm xúc của
nhân vật khi đứng trước sân trường.
•- Phần 3: Còn lại: Dòng tâm trạng, cảm xúc của nhân vật tôi khi bước vào lớp học và
bắt đầu tiết học mới.
•** Tóm tắt:
• Hằng năm cứ vào cuối thu, khung ảnh thiên nhiên lại làm cho tác giả nhớ đến những
kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học. Nhân vật tôi được mẹ đưa đến trường trong lòng tràn
ngập cảm giác mới lạ: Hôm nay tôi đi. Cậu tự nhiên thấy muốn tự mình cầm bút thước,
thấy những trò quậy phá rong ruổi với đám bạn đã xa tít tắt. Khi tới trường, quan sát
những học sinh cậu thấy họ như những con chim non còn bỡ ngỡ trong những cử chỉ
hành động gần như trở nên thừa thãi. Khi thầy Đốc trưởng Mĩ Lí điểm danh cho học
sinh xếp hàng vào lớp, ai cũng hồi hộp, lo âu, không biết phải làm gì nhưng sau câu nói
của thầy mọi chuyện đều ổn. Lớp học bắt đầu với dòng chữ đầu tiên thầy viết lên bảng
đó là bài tập viết: Tôi đi học!
•d. Giá trị nghệ thuật:
•+ Bố cục theo dòng hồi tưởng cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình tự thời
gian buổi tựu trường.
•+ Dòng cảm xúc của nhân vật đan xen yếu tố Tự sự, miêu tả và biểu cảm.
•+Nghệ thuật so sánh tạo hiệu quả diễn đạt cao, kết hợp các từ láy, tính từ,.
động từ giàu hình ảnh và sinh động.
•+ Ngôn ngữ hình ảnh trong sáng, giàu chất thơ, nhẹ nhàng phù hợp với
tâm trạng ngây thơ, rụt rè của những đứa trẻ trong buổi tựu trường đầu
tiên.
•e. Giá trị nội dung:
Truyện kể về những kỉ niệm trong sáng, hồn nhiên của buổi tựu trường
đầu tiên qua sự hồi tưởng của nhân vật tôi.
•II, LUYỆN TẬP
•A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU
•PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: "Hằng
năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám
mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm miên man của buổi tựu trường.
Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi
như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và
ngày nay tôi không nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón
mẹ lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã.
Buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm
nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi
lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay
đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.
•Câu 1: Đoạn trích trên được trích trong văn bản nào? Của ai?
•Câu 2: Văn bản mà em vừa kể trên thuộc thể loại gì? Bằng một câu văn, hãy
nêu nội dung cơ bản của văn bản đó.
•Câu 3: Chỉ ra những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn văn.
•Câu 4: Trong câu văn mở đầu, tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện qua
từ ngữ nào?
•Câu 5: Tìm và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn
sau: “Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi
như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng”.
•Câu 6: Câu văn : “ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi
đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.” là câu đơn hay câu ghép vì sao?
•Câu 7: Tìm các từ thuộc một trường từ vựng và đặt tên cho trường từ vựng ấy?
•Câu 8: Kể tên một văn bản mà em đã học trong chương trình Ngữ văn 8 cùng
thể loại. Nêu tên tác giả.
• Câu 9: Viết đoạn văn cảm nhận về hình ảnh so sánh có trong đoạn trích.
•Gợi ý:
•Câu 1: Những câu văn trên được trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
•Câu 2: Văn bản mà em vừa kể trên thuộc thể loại Truyện ngắn trữ tình.(đậm chất hồi kí)
•Nêu nội dung cơ bản : Những hồi ức của tác giả về những kỉ niệm trong sáng của ngày tựu trường.
•Câu 3: Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm
•Câu 4: Trong câu văn mở đầu, tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện qua từ “ nao nức”.
•Câu 5:
•- BPTT So sánh " như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng"-> Hình ảnh “ mấy
cành hoa tươi tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng" là hình ảnh thiên nhiên tươi sáng, đẹp đẽ và
tinh khôi. Những cảm giác của buổi tựu trường đầu tiên được tác giả so sánh với những hình ảnh đó
nhằm diễn tả những cảm xúc, những rung động tự nhiên thật đẹp đẽ, thật đáng yêu, đáng trân trọng
và mãi tươi mới, vẹn nguyên trong buổi tựu trường đầu tiên.
•- BPTT nhân hóa : cành hoa tươi mỉm cười-> diễn tả niềm vui, niềm hân hoan của nhân vật “tôi”.
•Câu 6: Câu văn : “ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi
lớn: hôm nay tôi đi học.” là câu ghép vì có ba cụm C-V không bao chứa nhau.
•Câu 7: Trường từ vựng: sương, gió, đám mây, bầu trời-> Tên trường từ vựng “ thien nhiên”.
•Câu 8: Văn bản “ Trong lòng mẹ” của tác giả Nguyên Hồng.
•Câu 9: Câu mở đoạn: Nêu vấn đề
Đoạn trích trên trích trong văn bản “Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh đã rất thành công
trong việc sử dụng hình ảnh so sánh “ Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong
sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.”
Các câu thân đoạn:
- Hình ảnh so sánh “ cành hoa tươi” biểu trưng cho cái đẹp, cái tinh hoa, tinh túy, cái đáng
yêu, đáng nâng niu của tạo hóa ban cho con người. Dùng hình ảnh “ cành hoa tươi” tác giả
nhằm diễn tả những cảm giác, những rung động trong buổi đầu tiên đi học thật đẹp đẽ, đáng
yêu vô cùng.
- Vẻ đẹp ấy không chỉ sống mãi trong tiềm thức, kí ức mà luôn tươi mới vẹn nguyên.
- Phép nhân hóa “ mỉm cười” diễn tả niềm vui, niềm hạnh phúc tràn ngập và cả một tương lai
đẹp đẽ đang chờ ở phía trước.
- Rõ ràng những cảm giác, cảm nhận đầu tiên ấy sống mãi trong lòng « tôi » với bao hy vọng
về tương lai.
Câu kết đoạn : Khẳng định lại vấn đề :Chỉ bằng một đoạn văn ngắn đó đã làm cho ta cảm
nhận được tấm lòng mãi mãi biết ơn, yêu quý thầy cô, mái trường, bè bạn cua nhà văn Thanh
Tịnh, cách diễn tả ấy thật hay, thật đặc sắc và giàu chất thơ.
•
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
•Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: “ Cũng như tôi, mấy cậu học trò
mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa hay dám đi
từng bước nhẹ. Họ như con chim con đứng trên bờ tổ, nhìn quãng trời
rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ. Họ thèm vụng và ước ao
thầm được như những học trò cũ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè
trong cảnh lạ. Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi, mấy người
học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp: Cảm thấy mình chơ vơ
là lúc này. Vì chung quanh là những cậu bé vụng về lúng túng như tôi cả.
Các cậu không đi. Các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu tới trước.
Nói các cậu không đứng lại càng đúng hơn nữa, hai chân các cậu cứ
dềnh dàng mãi. Hết co lên một chân, các cậu lại duỗi mạnh như đá một
quả banh tưởng tượng. Chính lúc này toàn thân các cậu cũng đang run
run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp.”
Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào các em đã được học? Tình
hưống của truyện đặc biệt ở điểm nào?
Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?
Câu 3: Phân tích cấu tạo ngữ pháp câu sau và cho biết đó là kiểu câu gì?
“Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi, mấy người học trò cũ đến sắp hàng
dưới hiên rồi đi vào lớp”
Câu 4: Chỉ ra biện pháp so sánh được sử dụng trong đoạn trích? Viết đoạn văn
phân tích hình ảnh so sánh đó?
Câu 5: Cảm nhận của em về tâm trạng của nhân vật “tôi” trong đoạn trích từ 710 câu có sử dụng mộ từ láy và chỉ rõ.
Câu 6: Hãy chỉ ra một văn bản có cùng chủ đề trong chương trình Ngữ văn lớp
7, ghi rõ tên tác giả?
Câu 7: Từ đoạn văn trên, em hãy viết một đoạn văn khoảng 100 chữ, ghi lại
những suy nghĩ của em về vai trò của nhà trường trong cuộc đời mỗi con người .
•Gợi ý: Câu 1:
- Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
- Tình hưống của truyện đặc biệt ở chỗ: Tự nhiên, nhẹ nhàng như cuộc sống hằng ngày. Cảm xúc bắt đầu được
khơi nguồn từ hiện tại: cảnh cuối thu với lá vàng rụng, với những đám mây bàng bạc trên không, với hình ảnh
những em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường. Thế là quá khứ được đánh thức và bao kỉ niệm
chợt ùa về, náo nức, tưng bừng, rộn rã. Dưới ngòi bút Thanh Tịnh, tất cả hiện lên cụ thể, sống động, gieo vào lòng
người đọc những cảm xúc dịu dàng, thiết tha.
Câu 2: Nội dung: Tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
Câu 3: Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi( TN), mấy người học trò cũ( CN) //đến sắp hàng dưới hiên rồi
đi vào lớp( VN)-> Câu đơn.
Câu 4: Hình ảnh so sánh trong đoạn : "Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ
dám nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ. Họ như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn
bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ".
Gợi ý :- Viết đúng quy cách đoạn văn, kiểu đoạn văn tuỳ chọn.
- Nội dung đảm bảo các ý cơ bản như sau :
+ Hình ảnh so sánh tinh tế, gợi cảm, vừa tả đúng tâm trạng nhân vật, vừa gợi cho người đọc nhiều liên tưởng: trẻ
thơ còn bé bỏng, non nớt cũng như chim con, lần đầu các em nhỏ đi học cũng như chim con tập bay. Đi học là đã
lớn hơn, đã biết háo hức, khát khao, biết bồi hồi lo lắng khi nghĩ đến chân trời học vấn mênh mông.
+ Cách miêu tả rất độc đáo và sinh động gợi hình ảnh và tâm trạng của các em nhỏ lần đầu tới trường: các em nhỏ
ngây thơ xinh xắn rất đáng yêu; khao khát được học hành và mơ ước được biết những điều mới lạ; rất háo hức
nhưng cũng rất bỡ ngỡ, rụt rè, e sợ.
•Câu 5: - Hình thức : Đoạn văn, độ dài 7- 10 câu, có sử dụng hai từ láy.
- Nội dung: Tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
- Tiến hành: * Mở đoạn( 1 câu): Giới thiệu tác giả, văn bản, nội dung chính của đoạn trích.
Tham khảo mở bài: Đoạn trích trên trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh đã rất thành
công trong việc thể hiện tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
* Thân đoạn: Gồm từ 3-5 câu.: - Tiếng trống trường, tiếng trống trường ngày khai giảng, tiếng trống ngày
tựu trường ở đâu và bất cứ thời nào cũng gây chấn động, hồi hộp kì lạ.
- Nhà văn Thanh Tịnh đã ghi lại rất sống, rất chân thực cảm động những rung động, những biến thái tâm lí
đáng yêu ấy qua hình ảnh so sánh. Hình ảnh so sánh “ con chim non” được dùng để diễn tả tâm trạng của
“tôi” và các cô cậu học trò lần đầu tiên đến trường: đầy bỡ ngỡ, lo âu nhưng cũng muốn khẳng định mình.
Phía sau cổng trường chính là một “ quãng trời rộng”, một thế giới diệu kì đầy bí ẩn mà những cô cậu học trò
mới chỉ là những chú chim non vừa thèm muốn được tung bay trong “quãng trời rộng”, một thế giới diệu kì
đầy bí ẩn mà những cô cậu học trò mới chỉ là những chú chim non vừa thèm muốn được tung bay trong
quãng trời rộng ấy, lại vừa e sợ vì thấy mình nhỏ bé.
- Hồi trống buổi tựu trường của trường Mĩ Lí “đã thúc vang dội cả lòng” chú bé. - Khi học sinh xếp hàng vào
lớp, chú cảm thấy mình “ chơ vơ”.
- Và tất cả học trò mới đều bắt đầu “ vụng về lúng túng”. Tưởng như “không đi” mà bị “ kéo dìu” tới trước.
Co chân rồi duỗi chân “ cứ dềnh dàng” mãi. Toàn thân thì “run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp”.
- Kết đoạn”( một câu): Tóm lại, với việc sử dụng thành công hình ảnh so sánh đặc sắc đoạn văn đã ghi lại
tâm trạng rất chân thực của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
•** Từ láy: rộn ràng , run run
Câu 6: Văn bản “ Cổng trường mở ra” của tác giả Lí Lan.
Câu 7: - Hình thức: Viết đúng hình thức một đoạn văn, co dung lượng 100 chữ tương đương với 10 dòng,
không sai chính tả, chữ viết rõ ràng..
- Kĩ năng: Biết viết đoạn văn biểu cảm
- Nội dung: Ghi lại được những cảm xúc suy nghĩ của bản thân về vai trò của nhà trường: Bồi dưỡng những
tình cảm tốt đẹp, cung cấp tri thức, chắp cánh ước mơ .... cho thế hệ trẻ .
** Cụ thể như sau: Câu mở đoạn: Bên cạnh gia đình thì nhà trường có vai trò vô cùng quan trọng trong
cuộc đời mỗi con người.
Các câu khai triển: - Trường học là mảnh đất tốt tươi để ươm mầm tri thức cho mỗi người, là bước đệm để
mỗi chúng ta vươn tới tương lai rực rỡ. Tài liệu Thu Nguyễn
- Ở nơi đó, chúng ta được thầy cô – người mẹ hiền thứ hai, sẽ dạy dỗ, truyền tải những tri thức khoa học, là
hành trang quan trọng theo chúng ta suốt cả cuộc đời.
- Thầy cô còn dạy ta biết yêu thương, biết ứng xử sao cho đúng đắn với mọi người. Không những vậy, trường
học là một thế giới thu nhỏ nơi có bạn bè, để cùng sẻ chia niềm vui nỗi buồn, cùng nhau đoàn kết để tạo nên
sức mạnh trong mỗi tập thể lớp.
- Ngôi trường là nơi nuôi dưỡng và chắp cánh cho những ước mơ, hoài bão của những cô cậu học trò.
- Ở thế giới đó, chúng ta được yêu thương và che chở, được học làm người trước khi bước ra cánh cửa cuộc
đời rộng lớn và khắc nghiệt hơn.
Câu kết đoạn: Có thể nói, mái trường như ngôi nhà lớn thứ hai, che chở cho ta trong suốt những năm tháng
học trò tươi đẹp.
• PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“ Sau khi đọc xong mấy mươi tên đã viết sẵn trên
mảnh giấy lớn, ông đốc nhìn chúng tôi nói sẽ:
- Thế là các em được vào lớp năm. Các em phải gắng
học để thầy mẹ được vui lòng và để thầy dạy các em
được sung sướng. Các em đã nghe chưa?( Các em đều
nghe nhưng không em nào dám trả lời. Cũng may đã
có một tiếng dạ ran của phụ huynh đáp lại.)
•Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào của tác giả nào các em đã
được học?
•Câu 2: Nêu phương thức biểu đạt của đoạn trích? Khái quát nội dung biểu
đạt của đoạn văn bằng một câu hoàn chỉnh?
•Câu 3: Những từ “ ông đốc, thầy dạy, học, lớp năm” thuộc trường từ vựng
nào?
•Câu 4: Tìm các câu ghép trong đoạn văn, chỉ rõ các vế câu và các quan hệ
từ( nếu có)
•Câu 5: Đặt một câu ghép tương tự với câu ghép thứ nhất?
•Câu 6: Nêu công dụng của dấu hai chấm và dấu ngoặc đơn được tác giả sử
dụng trong đoạn văn?
• Câu 7: Cho câu chủ đề sau: “ Học tập là chìa khóa mở ra tương lai tươi
sáng”. Hãy viết một đoạn văn theo cách diễn dịch( 6-8 câu) sau đó biến
đổi đoạn văn thành đoạn văn qui nạp.
Gợi ý: Câu 1:
Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
Câu 2: - Phương thức biểu đạt của đoạn trích: Tự sự
- Kể lại tâm trạng của nhân vật “tôi” khi nghe ông đốc gọi tên vào lớp học đầu tiên.
Câu 3: Những từ “ ông đốc, thầy dạy, học, lớp năm” thuộc trường từ vựng trường học.
Câu 4: - Các em // phải gắng học để thầy mẹ // được vui lòng và để thầy dạy// các
• CN1
VN1
QHT
CN2
VN2
QHT CN3
VN3
em được sung sướng.
- Các em // đều nghe nhưng không em nào // dám trả lời.
CN1
VN1
QHT
CN2
VN2
Câu 5: Em // sẽ cố gắng học để ba mẹ // được vui lòng.
CN1
VN1
QHT CN2
VN2
Câu 6:
- Công dụng của dấu hai chấm: Báo trước lời đối thoại trực tiếp( dùng với dấu gạch ngang)
- Công dụng của dấu hai chấm: báo trước
•Câu 7: - Về hình thức: Dung lượng từ 6-8 câu, viết theo kiểu diễn dịch, sau
đó biến đổi thành kiểu đoạn văn quy nạp.
- Về nội dung: Làm rõ câu chủ đề đã cho: “Học tập là chìa khóa mở ra tương
lai tươi sáng”. Cụ thể như sau:
* Câu mở đoạn ( câu chủ đề): Học tập là chìa khóa mở ra tương lai tươi sáng.
(1)
* Các câu thân đoạn:
- Học tập giúp chúng ta giàu có về mặt tri thức cả về tự nhiên và xã hội.(2)
- Nó giúp ta tích tụ được nhiều kiến thức trong quá trình học tập.(3)
- Học tập giúp chúng ta biết sống, biết yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ mọi người.
(4)
- Học tập giúp chúng ta trưởng thành hơn về mặt nhân cách.(5)
-Học tập giúp chúng ta biết tuân thủ đúng luật, giúp chúng ta rèn luyện đạo đức
tốt đẹp(6)
* Câu kết đoạn: Vì vậy, để có tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn, điều quan trọng
bay giờ là chúng ta phải học tập.(7)
PHIẾU BÀI TẬP 4:
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“ Một mùi hương lạ xông lên trong lớp. Trông hình gì treo trên
tường.......
..................................tôi cũng không dám tin là có thật.”
Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào của tác giả nào các em
đã được học? Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản?
Câu 2:Xác định một câu ghép trong đoạn trích, phân tích và chỉ ra mối
quan hệ giữa các vế câu.
Câu 3:Viết một đoạn văn khoảng 10-12 câu nêu suy nghĩ của em về
tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên. Trong đoạn
văn có sử dụng một trợ từ và một câu ghép.
•Gợi ý: Câu 1:
- Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
- Ttruyện ngắn “ Tôi đi học” in trong tập “ Quê mẹ” xuất bản năm 1941.
Câu 2:
Tôi // nhìn một người bạn tí hon ngồi bên tôi, một người bạn tôi chưa hề quen
CN1
VN1
biết, nhưng lòng tôi // vẫn không cảm thấy sự xa lạ chút nào.
QHT
CN2
VN2
Câu 3: - Về hình thức: Đoạn văn khoảng 10-12 câu, có sử dụng một trợ từ và
một câu ghép. Do không quy đinh về hình thức viết đoạn văn, ta nên viết đoạn văn
theo lối quy nạp.
•Về nội dung: Nêu suy nghĩ của em về tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu
trường đầu tiên. Cụ thể như sau:
•**Câu mở đoạn: Qua văn bản “ Tôi đi học” ta có thể thấy rõ được những cảm
xúc của nhân vật “tôi” trong ngày đầu đến trường thật trong sáng và đáng yêu.
* Các câu thân đoạn:- Trên đường đến trường, nhân vật “tôi” vô cùng náo nức, hồi hộp và
xen lẫn vào đó là sự vui sướng.
- Trên đường đến trường, nhân vật “tôi” vô cùng náo nức, hồi hộp và xen lẫn vào đó là sự
vui sướng.
- Trên đường đến trường, nhân vật “tôi” có những ý nghĩ và hành động vô cùng ngây thơ,
đáng yêu nhưng lại vô cùng nghiêm túc với việc đến trường của mình.
- Khi đến trường là bước vào sân trường thì trong sân trường đông như hội.
- Hình ảnh của ngôi trường trong mắt nhân vật “tôi” hiện lên là một hình ảnh vô cùng trang
nghiêm.
- Khi đó, cảm giác của nhân vật “tôi” cũng giống như các cậu học trò trong ngày đầu đến
trường, một cảm giác lo sợ vẩn vơ.
- Khi ông Đốc gọi tên để nhận lớp thì nhân vật “tôi” vô cùng bỡ ngỡ, lúng túng và không
muốn rời vòng tay của mẹ mình.
- Sau khi xếp hàng và vào lớp thì một hình ảnh vô cùng lạ lẫm hiện ra trước mắt nhân vật
“tôi” nhưng sau đó đã quen dần và tự tin hơn trước cảnh lạ.
- Chính nhân vật “tôi” đã lạm nhận những thứ không phải của mình là của riêng mình.
- Khi ngước mắt nhìn theo cánh chim ngoài cửa sổ thì nhân vật “tôi” đã thoáng buồn khi
mình phải từ giã tuổi thơ để bắt đầu một hành trình mới.
•* Câu ghép:
•Khi ông Đốc // gọi tên để nhận lớp thì nhân vật
CN1
VN1
“tôi” // vô cùng bỡ ngỡ, lúngtúng và không muốn rời
CN2
VN2
vòng tay của mẹ mình.
CHỦ ĐỀ: VĂN XUÔI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1930-1945
ÔN TẬP VĂN BẢN: TÔI
ĐI HỌC
( THANH TỊNH)
•I, KIẾN THỨC CƠ BẢN
•1, Tác giả:
Thanh Tịnh (1911 - 1988), tên khai sinh là Trần Văn Ninh.
- Quê quán: xóm Gia Lạc, ven sông Hương, ngoại ô thành phố Huế
-Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:
+ Năm 1936, Thanh Tịnh cho xuất bản tập thơ Hận chiến trường
+ Năm 1941, hai bài thơ ông sáng tác "Mòn mỏi" và "Tơ trời với tơ lòng"
được Hoài Thanh - Hoài Chân giới thiệu trong Thi nhân Việt Nam (1942)
+ Năm 1945, ông tham gia phụ trách rồi làm Chủ nhiệm tạp chí Văn nghệ
quân đội.
+ Ông được tặng giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007
+ Những tác phẩm tiêu biểu: Quê mẹ, Ngậm ngải tìm trầm, Những giọt nước
biển…
- Phong cách sáng tác: + Những sáng tác của Thanh Tịnh toát lên vẻ đằm
thắm, tình cảm trong trẻo, êm dịu
•2. Văn bản
•a. Hoàn cảnh sáng tác: “Tôi đi học” là truyện ngắn in
trong tập Quê mẹ, xuất bản năm 1941
•b. Thể loại: Truyện ngắn trữ tình.(đậm chất hồi kí)
•- Ngôi kể: thứ nhất
•- Người kể: nhân vật tôi – tác giả
•- >Tác dụng: câu chuyện được kể chân thực, nhân vật
kể chuyện bộ lộ những cảm xúc suy nghĩ một cách chân
thực.
•- PTBĐ: Tự sự, miêu tả và biểu cảm.
•c. Bố cục:
•- Phần 1: Từ đầu văn bản đến “…. lướt ngang trên ngọn núi.”: Tâm trạng, cảm xúc của
nhân vật “tôi” trên đường từ nhà tới trường.
•- Phần 2: từ tiếp cho đến “xa nhà hay xa mẹ tôi chút nào hết.”: Tâm trạng cảm xúc của
nhân vật khi đứng trước sân trường.
•- Phần 3: Còn lại: Dòng tâm trạng, cảm xúc của nhân vật tôi khi bước vào lớp học và
bắt đầu tiết học mới.
•** Tóm tắt:
• Hằng năm cứ vào cuối thu, khung ảnh thiên nhiên lại làm cho tác giả nhớ đến những
kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học. Nhân vật tôi được mẹ đưa đến trường trong lòng tràn
ngập cảm giác mới lạ: Hôm nay tôi đi. Cậu tự nhiên thấy muốn tự mình cầm bút thước,
thấy những trò quậy phá rong ruổi với đám bạn đã xa tít tắt. Khi tới trường, quan sát
những học sinh cậu thấy họ như những con chim non còn bỡ ngỡ trong những cử chỉ
hành động gần như trở nên thừa thãi. Khi thầy Đốc trưởng Mĩ Lí điểm danh cho học
sinh xếp hàng vào lớp, ai cũng hồi hộp, lo âu, không biết phải làm gì nhưng sau câu nói
của thầy mọi chuyện đều ổn. Lớp học bắt đầu với dòng chữ đầu tiên thầy viết lên bảng
đó là bài tập viết: Tôi đi học!
•d. Giá trị nghệ thuật:
•+ Bố cục theo dòng hồi tưởng cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình tự thời
gian buổi tựu trường.
•+ Dòng cảm xúc của nhân vật đan xen yếu tố Tự sự, miêu tả và biểu cảm.
•+Nghệ thuật so sánh tạo hiệu quả diễn đạt cao, kết hợp các từ láy, tính từ,.
động từ giàu hình ảnh và sinh động.
•+ Ngôn ngữ hình ảnh trong sáng, giàu chất thơ, nhẹ nhàng phù hợp với
tâm trạng ngây thơ, rụt rè của những đứa trẻ trong buổi tựu trường đầu
tiên.
•e. Giá trị nội dung:
Truyện kể về những kỉ niệm trong sáng, hồn nhiên của buổi tựu trường
đầu tiên qua sự hồi tưởng của nhân vật tôi.
•II, LUYỆN TẬP
•A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU
•PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: "Hằng
năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám
mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm miên man của buổi tựu trường.
Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi
như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và
ngày nay tôi không nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón
mẹ lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã.
Buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm
nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi
lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay
đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.
•Câu 1: Đoạn trích trên được trích trong văn bản nào? Của ai?
•Câu 2: Văn bản mà em vừa kể trên thuộc thể loại gì? Bằng một câu văn, hãy
nêu nội dung cơ bản của văn bản đó.
•Câu 3: Chỉ ra những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn văn.
•Câu 4: Trong câu văn mở đầu, tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện qua
từ ngữ nào?
•Câu 5: Tìm và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn
sau: “Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi
như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng”.
•Câu 6: Câu văn : “ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi
đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.” là câu đơn hay câu ghép vì sao?
•Câu 7: Tìm các từ thuộc một trường từ vựng và đặt tên cho trường từ vựng ấy?
•Câu 8: Kể tên một văn bản mà em đã học trong chương trình Ngữ văn 8 cùng
thể loại. Nêu tên tác giả.
• Câu 9: Viết đoạn văn cảm nhận về hình ảnh so sánh có trong đoạn trích.
•Gợi ý:
•Câu 1: Những câu văn trên được trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
•Câu 2: Văn bản mà em vừa kể trên thuộc thể loại Truyện ngắn trữ tình.(đậm chất hồi kí)
•Nêu nội dung cơ bản : Những hồi ức của tác giả về những kỉ niệm trong sáng của ngày tựu trường.
•Câu 3: Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm
•Câu 4: Trong câu văn mở đầu, tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện qua từ “ nao nức”.
•Câu 5:
•- BPTT So sánh " như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng"-> Hình ảnh “ mấy
cành hoa tươi tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng" là hình ảnh thiên nhiên tươi sáng, đẹp đẽ và
tinh khôi. Những cảm giác của buổi tựu trường đầu tiên được tác giả so sánh với những hình ảnh đó
nhằm diễn tả những cảm xúc, những rung động tự nhiên thật đẹp đẽ, thật đáng yêu, đáng trân trọng
và mãi tươi mới, vẹn nguyên trong buổi tựu trường đầu tiên.
•- BPTT nhân hóa : cành hoa tươi mỉm cười-> diễn tả niềm vui, niềm hân hoan của nhân vật “tôi”.
•Câu 6: Câu văn : “ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi
lớn: hôm nay tôi đi học.” là câu ghép vì có ba cụm C-V không bao chứa nhau.
•Câu 7: Trường từ vựng: sương, gió, đám mây, bầu trời-> Tên trường từ vựng “ thien nhiên”.
•Câu 8: Văn bản “ Trong lòng mẹ” của tác giả Nguyên Hồng.
•Câu 9: Câu mở đoạn: Nêu vấn đề
Đoạn trích trên trích trong văn bản “Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh đã rất thành công
trong việc sử dụng hình ảnh so sánh “ Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong
sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.”
Các câu thân đoạn:
- Hình ảnh so sánh “ cành hoa tươi” biểu trưng cho cái đẹp, cái tinh hoa, tinh túy, cái đáng
yêu, đáng nâng niu của tạo hóa ban cho con người. Dùng hình ảnh “ cành hoa tươi” tác giả
nhằm diễn tả những cảm giác, những rung động trong buổi đầu tiên đi học thật đẹp đẽ, đáng
yêu vô cùng.
- Vẻ đẹp ấy không chỉ sống mãi trong tiềm thức, kí ức mà luôn tươi mới vẹn nguyên.
- Phép nhân hóa “ mỉm cười” diễn tả niềm vui, niềm hạnh phúc tràn ngập và cả một tương lai
đẹp đẽ đang chờ ở phía trước.
- Rõ ràng những cảm giác, cảm nhận đầu tiên ấy sống mãi trong lòng « tôi » với bao hy vọng
về tương lai.
Câu kết đoạn : Khẳng định lại vấn đề :Chỉ bằng một đoạn văn ngắn đó đã làm cho ta cảm
nhận được tấm lòng mãi mãi biết ơn, yêu quý thầy cô, mái trường, bè bạn cua nhà văn Thanh
Tịnh, cách diễn tả ấy thật hay, thật đặc sắc và giàu chất thơ.
•
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
•Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: “ Cũng như tôi, mấy cậu học trò
mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa hay dám đi
từng bước nhẹ. Họ như con chim con đứng trên bờ tổ, nhìn quãng trời
rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ. Họ thèm vụng và ước ao
thầm được như những học trò cũ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè
trong cảnh lạ. Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi, mấy người
học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp: Cảm thấy mình chơ vơ
là lúc này. Vì chung quanh là những cậu bé vụng về lúng túng như tôi cả.
Các cậu không đi. Các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu tới trước.
Nói các cậu không đứng lại càng đúng hơn nữa, hai chân các cậu cứ
dềnh dàng mãi. Hết co lên một chân, các cậu lại duỗi mạnh như đá một
quả banh tưởng tượng. Chính lúc này toàn thân các cậu cũng đang run
run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp.”
Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào các em đã được học? Tình
hưống của truyện đặc biệt ở điểm nào?
Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?
Câu 3: Phân tích cấu tạo ngữ pháp câu sau và cho biết đó là kiểu câu gì?
“Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi, mấy người học trò cũ đến sắp hàng
dưới hiên rồi đi vào lớp”
Câu 4: Chỉ ra biện pháp so sánh được sử dụng trong đoạn trích? Viết đoạn văn
phân tích hình ảnh so sánh đó?
Câu 5: Cảm nhận của em về tâm trạng của nhân vật “tôi” trong đoạn trích từ 710 câu có sử dụng mộ từ láy và chỉ rõ.
Câu 6: Hãy chỉ ra một văn bản có cùng chủ đề trong chương trình Ngữ văn lớp
7, ghi rõ tên tác giả?
Câu 7: Từ đoạn văn trên, em hãy viết một đoạn văn khoảng 100 chữ, ghi lại
những suy nghĩ của em về vai trò của nhà trường trong cuộc đời mỗi con người .
•Gợi ý: Câu 1:
- Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
- Tình hưống của truyện đặc biệt ở chỗ: Tự nhiên, nhẹ nhàng như cuộc sống hằng ngày. Cảm xúc bắt đầu được
khơi nguồn từ hiện tại: cảnh cuối thu với lá vàng rụng, với những đám mây bàng bạc trên không, với hình ảnh
những em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường. Thế là quá khứ được đánh thức và bao kỉ niệm
chợt ùa về, náo nức, tưng bừng, rộn rã. Dưới ngòi bút Thanh Tịnh, tất cả hiện lên cụ thể, sống động, gieo vào lòng
người đọc những cảm xúc dịu dàng, thiết tha.
Câu 2: Nội dung: Tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
Câu 3: Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi( TN), mấy người học trò cũ( CN) //đến sắp hàng dưới hiên rồi
đi vào lớp( VN)-> Câu đơn.
Câu 4: Hình ảnh so sánh trong đoạn : "Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ
dám nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ. Họ như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn
bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ".
Gợi ý :- Viết đúng quy cách đoạn văn, kiểu đoạn văn tuỳ chọn.
- Nội dung đảm bảo các ý cơ bản như sau :
+ Hình ảnh so sánh tinh tế, gợi cảm, vừa tả đúng tâm trạng nhân vật, vừa gợi cho người đọc nhiều liên tưởng: trẻ
thơ còn bé bỏng, non nớt cũng như chim con, lần đầu các em nhỏ đi học cũng như chim con tập bay. Đi học là đã
lớn hơn, đã biết háo hức, khát khao, biết bồi hồi lo lắng khi nghĩ đến chân trời học vấn mênh mông.
+ Cách miêu tả rất độc đáo và sinh động gợi hình ảnh và tâm trạng của các em nhỏ lần đầu tới trường: các em nhỏ
ngây thơ xinh xắn rất đáng yêu; khao khát được học hành và mơ ước được biết những điều mới lạ; rất háo hức
nhưng cũng rất bỡ ngỡ, rụt rè, e sợ.
•Câu 5: - Hình thức : Đoạn văn, độ dài 7- 10 câu, có sử dụng hai từ láy.
- Nội dung: Tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
- Tiến hành: * Mở đoạn( 1 câu): Giới thiệu tác giả, văn bản, nội dung chính của đoạn trích.
Tham khảo mở bài: Đoạn trích trên trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh đã rất thành
công trong việc thể hiện tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
* Thân đoạn: Gồm từ 3-5 câu.: - Tiếng trống trường, tiếng trống trường ngày khai giảng, tiếng trống ngày
tựu trường ở đâu và bất cứ thời nào cũng gây chấn động, hồi hộp kì lạ.
- Nhà văn Thanh Tịnh đã ghi lại rất sống, rất chân thực cảm động những rung động, những biến thái tâm lí
đáng yêu ấy qua hình ảnh so sánh. Hình ảnh so sánh “ con chim non” được dùng để diễn tả tâm trạng của
“tôi” và các cô cậu học trò lần đầu tiên đến trường: đầy bỡ ngỡ, lo âu nhưng cũng muốn khẳng định mình.
Phía sau cổng trường chính là một “ quãng trời rộng”, một thế giới diệu kì đầy bí ẩn mà những cô cậu học trò
mới chỉ là những chú chim non vừa thèm muốn được tung bay trong “quãng trời rộng”, một thế giới diệu kì
đầy bí ẩn mà những cô cậu học trò mới chỉ là những chú chim non vừa thèm muốn được tung bay trong
quãng trời rộng ấy, lại vừa e sợ vì thấy mình nhỏ bé.
- Hồi trống buổi tựu trường của trường Mĩ Lí “đã thúc vang dội cả lòng” chú bé. - Khi học sinh xếp hàng vào
lớp, chú cảm thấy mình “ chơ vơ”.
- Và tất cả học trò mới đều bắt đầu “ vụng về lúng túng”. Tưởng như “không đi” mà bị “ kéo dìu” tới trước.
Co chân rồi duỗi chân “ cứ dềnh dàng” mãi. Toàn thân thì “run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp”.
- Kết đoạn”( một câu): Tóm lại, với việc sử dụng thành công hình ảnh so sánh đặc sắc đoạn văn đã ghi lại
tâm trạng rất chân thực của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
•** Từ láy: rộn ràng , run run
Câu 6: Văn bản “ Cổng trường mở ra” của tác giả Lí Lan.
Câu 7: - Hình thức: Viết đúng hình thức một đoạn văn, co dung lượng 100 chữ tương đương với 10 dòng,
không sai chính tả, chữ viết rõ ràng..
- Kĩ năng: Biết viết đoạn văn biểu cảm
- Nội dung: Ghi lại được những cảm xúc suy nghĩ của bản thân về vai trò của nhà trường: Bồi dưỡng những
tình cảm tốt đẹp, cung cấp tri thức, chắp cánh ước mơ .... cho thế hệ trẻ .
** Cụ thể như sau: Câu mở đoạn: Bên cạnh gia đình thì nhà trường có vai trò vô cùng quan trọng trong
cuộc đời mỗi con người.
Các câu khai triển: - Trường học là mảnh đất tốt tươi để ươm mầm tri thức cho mỗi người, là bước đệm để
mỗi chúng ta vươn tới tương lai rực rỡ. Tài liệu Thu Nguyễn
- Ở nơi đó, chúng ta được thầy cô – người mẹ hiền thứ hai, sẽ dạy dỗ, truyền tải những tri thức khoa học, là
hành trang quan trọng theo chúng ta suốt cả cuộc đời.
- Thầy cô còn dạy ta biết yêu thương, biết ứng xử sao cho đúng đắn với mọi người. Không những vậy, trường
học là một thế giới thu nhỏ nơi có bạn bè, để cùng sẻ chia niềm vui nỗi buồn, cùng nhau đoàn kết để tạo nên
sức mạnh trong mỗi tập thể lớp.
- Ngôi trường là nơi nuôi dưỡng và chắp cánh cho những ước mơ, hoài bão của những cô cậu học trò.
- Ở thế giới đó, chúng ta được yêu thương và che chở, được học làm người trước khi bước ra cánh cửa cuộc
đời rộng lớn và khắc nghiệt hơn.
Câu kết đoạn: Có thể nói, mái trường như ngôi nhà lớn thứ hai, che chở cho ta trong suốt những năm tháng
học trò tươi đẹp.
• PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“ Sau khi đọc xong mấy mươi tên đã viết sẵn trên
mảnh giấy lớn, ông đốc nhìn chúng tôi nói sẽ:
- Thế là các em được vào lớp năm. Các em phải gắng
học để thầy mẹ được vui lòng và để thầy dạy các em
được sung sướng. Các em đã nghe chưa?( Các em đều
nghe nhưng không em nào dám trả lời. Cũng may đã
có một tiếng dạ ran của phụ huynh đáp lại.)
•Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào của tác giả nào các em đã
được học?
•Câu 2: Nêu phương thức biểu đạt của đoạn trích? Khái quát nội dung biểu
đạt của đoạn văn bằng một câu hoàn chỉnh?
•Câu 3: Những từ “ ông đốc, thầy dạy, học, lớp năm” thuộc trường từ vựng
nào?
•Câu 4: Tìm các câu ghép trong đoạn văn, chỉ rõ các vế câu và các quan hệ
từ( nếu có)
•Câu 5: Đặt một câu ghép tương tự với câu ghép thứ nhất?
•Câu 6: Nêu công dụng của dấu hai chấm và dấu ngoặc đơn được tác giả sử
dụng trong đoạn văn?
• Câu 7: Cho câu chủ đề sau: “ Học tập là chìa khóa mở ra tương lai tươi
sáng”. Hãy viết một đoạn văn theo cách diễn dịch( 6-8 câu) sau đó biến
đổi đoạn văn thành đoạn văn qui nạp.
Gợi ý: Câu 1:
Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
Câu 2: - Phương thức biểu đạt của đoạn trích: Tự sự
- Kể lại tâm trạng của nhân vật “tôi” khi nghe ông đốc gọi tên vào lớp học đầu tiên.
Câu 3: Những từ “ ông đốc, thầy dạy, học, lớp năm” thuộc trường từ vựng trường học.
Câu 4: - Các em // phải gắng học để thầy mẹ // được vui lòng và để thầy dạy// các
• CN1
VN1
QHT
CN2
VN2
QHT CN3
VN3
em được sung sướng.
- Các em // đều nghe nhưng không em nào // dám trả lời.
CN1
VN1
QHT
CN2
VN2
Câu 5: Em // sẽ cố gắng học để ba mẹ // được vui lòng.
CN1
VN1
QHT CN2
VN2
Câu 6:
- Công dụng của dấu hai chấm: Báo trước lời đối thoại trực tiếp( dùng với dấu gạch ngang)
- Công dụng của dấu hai chấm: báo trước
•Câu 7: - Về hình thức: Dung lượng từ 6-8 câu, viết theo kiểu diễn dịch, sau
đó biến đổi thành kiểu đoạn văn quy nạp.
- Về nội dung: Làm rõ câu chủ đề đã cho: “Học tập là chìa khóa mở ra tương
lai tươi sáng”. Cụ thể như sau:
* Câu mở đoạn ( câu chủ đề): Học tập là chìa khóa mở ra tương lai tươi sáng.
(1)
* Các câu thân đoạn:
- Học tập giúp chúng ta giàu có về mặt tri thức cả về tự nhiên và xã hội.(2)
- Nó giúp ta tích tụ được nhiều kiến thức trong quá trình học tập.(3)
- Học tập giúp chúng ta biết sống, biết yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ mọi người.
(4)
- Học tập giúp chúng ta trưởng thành hơn về mặt nhân cách.(5)
-Học tập giúp chúng ta biết tuân thủ đúng luật, giúp chúng ta rèn luyện đạo đức
tốt đẹp(6)
* Câu kết đoạn: Vì vậy, để có tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn, điều quan trọng
bay giờ là chúng ta phải học tập.(7)
PHIẾU BÀI TẬP 4:
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“ Một mùi hương lạ xông lên trong lớp. Trông hình gì treo trên
tường.......
..................................tôi cũng không dám tin là có thật.”
Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào của tác giả nào các em
đã được học? Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản?
Câu 2:Xác định một câu ghép trong đoạn trích, phân tích và chỉ ra mối
quan hệ giữa các vế câu.
Câu 3:Viết một đoạn văn khoảng 10-12 câu nêu suy nghĩ của em về
tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên. Trong đoạn
văn có sử dụng một trợ từ và một câu ghép.
•Gợi ý: Câu 1:
- Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh.
- Ttruyện ngắn “ Tôi đi học” in trong tập “ Quê mẹ” xuất bản năm 1941.
Câu 2:
Tôi // nhìn một người bạn tí hon ngồi bên tôi, một người bạn tôi chưa hề quen
CN1
VN1
biết, nhưng lòng tôi // vẫn không cảm thấy sự xa lạ chút nào.
QHT
CN2
VN2
Câu 3: - Về hình thức: Đoạn văn khoảng 10-12 câu, có sử dụng một trợ từ và
một câu ghép. Do không quy đinh về hình thức viết đoạn văn, ta nên viết đoạn văn
theo lối quy nạp.
•Về nội dung: Nêu suy nghĩ của em về tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu
trường đầu tiên. Cụ thể như sau:
•**Câu mở đoạn: Qua văn bản “ Tôi đi học” ta có thể thấy rõ được những cảm
xúc của nhân vật “tôi” trong ngày đầu đến trường thật trong sáng và đáng yêu.
* Các câu thân đoạn:- Trên đường đến trường, nhân vật “tôi” vô cùng náo nức, hồi hộp và
xen lẫn vào đó là sự vui sướng.
- Trên đường đến trường, nhân vật “tôi” vô cùng náo nức, hồi hộp và xen lẫn vào đó là sự
vui sướng.
- Trên đường đến trường, nhân vật “tôi” có những ý nghĩ và hành động vô cùng ngây thơ,
đáng yêu nhưng lại vô cùng nghiêm túc với việc đến trường của mình.
- Khi đến trường là bước vào sân trường thì trong sân trường đông như hội.
- Hình ảnh của ngôi trường trong mắt nhân vật “tôi” hiện lên là một hình ảnh vô cùng trang
nghiêm.
- Khi đó, cảm giác của nhân vật “tôi” cũng giống như các cậu học trò trong ngày đầu đến
trường, một cảm giác lo sợ vẩn vơ.
- Khi ông Đốc gọi tên để nhận lớp thì nhân vật “tôi” vô cùng bỡ ngỡ, lúng túng và không
muốn rời vòng tay của mẹ mình.
- Sau khi xếp hàng và vào lớp thì một hình ảnh vô cùng lạ lẫm hiện ra trước mắt nhân vật
“tôi” nhưng sau đó đã quen dần và tự tin hơn trước cảnh lạ.
- Chính nhân vật “tôi” đã lạm nhận những thứ không phải của mình là của riêng mình.
- Khi ngước mắt nhìn theo cánh chim ngoài cửa sổ thì nhân vật “tôi” đã thoáng buồn khi
mình phải từ giã tuổi thơ để bắt đầu một hành trình mới.
•* Câu ghép:
•Khi ông Đốc // gọi tên để nhận lớp thì nhân vật
CN1
VN1
“tôi” // vô cùng bỡ ngỡ, lúngtúng và không muốn rời
CN2
VN2
vòng tay của mẹ mình.
 








Các ý kiến mới nhất