Bài 28
TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX
I.
II.
III.

TÌNH HÌNH VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX
NHỮNG ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH Ở VIỆT NAM VÀO
NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX
KẾT CỤC CỦA CÁC ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH

Bài 28

TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

I. TÌNH HÌNH VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX
- Kinh tế, xã hội rơi vào khủng
hoảng nghiêm trọng.

Biểu hiện của sự khủng
hoảng về kinh tế và xã hội?
- Kinh tế: Nông nghiệp, thủ
công nghiệp và thương
nghiệp đình trệ, tài chính cạn
kiệt.
- Xã hội:
+ Đời sống nhân dân vô cùng
khó khăn.
+ Mâu thuẫn giai cấp gay gắt
((Nông dân >< phong kiến) )

Lược đồ
Phong trào nông dân
khởi nghĩa ở nửa cuối
thế kỷ XIX

KHỞI NGHĨA

NÔNG DÂN Ở
BẮC NINH DO
NGUYỄN THỊNH
(CAI TỔNG
VÀNG) LÃNH
ĐẠO-1862

Lược đồ
Phong trào nông dân
khởi nghĩa ở nửa cuối
thế kỷ XIX

CUỘC NỔI DẬY

CỦA ĐỒNG BÀO
THỔ Ở TUYÊN
QUANG DO
NÔNG HÙNG
THẠC CHỈ HUY9/1862

Lược đồ
Phong trào nông dân
khởi nghĩa ở nửa cuối
thế kỷ XIX

NHÓM THỔ PHỈ
LÝ ĐẠI XƯƠNG,
HOÀNG NHỊ VĂN,
LƯU SĨ
ANH...HOÀNH
HÀNH PHÍA BẮC
THÁI NGUYÊN

Lược đồ
Phong trào nông dân
khởi nghĩa ở nửa cuối
thế kỷ XIX

KHỞI NGHĨA
CỦA BINH LÍNH
VÀ DÂN PHU DO
ĐOÀN TRƯNG,
ĐOÀN TRỰC
LÃNH ĐẠO Ở
HUẾ NĂM 1866

Bài 28

TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

I. TÌNH HÌNH VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX
- Kinh tế, xã hội rơi vào khủng
hoảng nghiêm trọng.
- Thực dân Pháp ráo riết mở
rộng chiến tranh xâm lược
Nam Kì.
Mâu thuẫn dân tộc (VN>< P)
và mâu thuẫn giai cấp (Nông
dân >< phong kiến) ngày càng
gay gắt.
Trào lưu cải cách duy tân
ra đời trong bối cảnh trên.

Vì sao kinh tế, xã hội Việt
Nam ở nửa cuối thế kỷ XIX
lâm vào khủng hoảng?
- Triều đình Huế vẫn tiếp tục
thực hiện các chính sách nội,
ngoại giao lỗi thời, lạc hậu.
Trong lúc kinh tế, xã hội đang
khủng hoảng, thì VN phải
đương đầu với nguy cơ nào
từ bên ngoài?

Bài 28

TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

II. NHỮNG ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH VÀO NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX
- Nửa cuối TKXIX, một số
quan lại, sĩ phu yêu nước đã
đưa ra những đề nghị cải
cách.
- Nội dung của các đề nghị
cải cách:
Đổi mới công việc công việc
nội trị, ngoại giao, kinh tế, văn
hóa...của nhà nước PK.
- Những sĩ phu tiêu biểu:

Vì sao các quan lại, sĩ phu
yêu nước lại đưa ra những đề
nghị cải cách?
- Từ thực trạng kinh tế-xã hội
khủng hoảng...,
- Từ lòng yêu nước, thương
dân, muốn cho nước nhà giàu
mạnh, có thể đương đầu với
cuộc xâm lược của Pháp.
- Một số sĩ phu, quan lại từng
được chứng kiến sự phồn
thịnh của TB Âu-Mĩ và thành
tựu văn hoá phương Tây.

Những sĩ phu, quan lại và những nội dung chính
trong các đề nghị cải cách của họ.
Thời gian
1868

1872

1863-1871

1877-1882

Tên quan lại, sĩ phu

Nội dung chính của những cải cách

Những sĩ phu, quan lại và những nội dung chính
trong các đề nghị cải cách của họ.
Thời
gian

Tên quan lại, sĩ phu

Nội dung chính của những cải cách

Trần Đình Túc
Nguyễn Huy Tế

Xin mở cửa biển Trà Lý (Nam Định)

Đinh Văn Điền

Xin đẩy mạnh việc khai khẩn ruông hoang, khai mỏ, phát
triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng.

Viện Thương Bạc
(cơ quan ngọai giao)

Xin mở ba cửa biển ở miền Bắc và miền Trung để thông
thương với bên ngoài.

18631871

Nguyễn Trường Tộ

Gửi lên triều đình 30 bản điều trần: chấn chỉnh bộ máy
quan lại, phát triển công, thương nghiệp và tài chính,
chỉnh đốn võ bị, mở rộng ngoại giao, cải tổ giáo dục...

18771882

Nguyễn Lộ Trạch

1868

1872

Dâng 2 bản “Thời vụ sách”, đề nghị chấn hưng dân khí,
khai thông dân trí, bảo vệ đất nước.

Bài 28

TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

III. KẾT CỤC CỦA NHỮNG ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH
Những đề nghị cải cách đều
nhằm đáp ứng phần nào yêu
cầu của nước ta lúc đó,
nhưng không thực hiện được.
- Nguyên nhân: SGK

Vì sao các đề nghị cải cách
không thực hiện được ?
- Các đề nghị cải cách mang
tính chất lẻ tẻ, rời rạc, chưa
xuất phát từ cơ sở bên trong,
chưa đụng chạm tới những
vấn đề cơ bản của thời đại.
- Triều đình PK bảo thủ, bất
lực, không chấp nhận những
thay đổi, từ chối mọi sự cải
cách.

Bài 28

TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

III. KẾT CỤCCỦA NHỮNG ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH
Những đề nghị cải cách đều
nhằm đáp ứng phần nào yêu
cầu của nước ta lúc đó,
nhưng không thực hiện được.
- Nguyên nhân: SGK
- Ý nghĩa:

SGK

Tuy các đề nghị cải cách
không thực hiện được nhưng
có ý nghĩa gì?
- Những tư tưởng cải cách
gây được tiếng vang lớn, ít
nhất cũng dám tấn công vào
những tư tưởng bảo thủ,
phản ánh trình độ nhận thức
mới của những người Việt
Nam hiểu biết, thức thời.
- Góp phần vào việc chuẩn bị
cho sự ra đời phong trào Duy
tân ở VN vào đầu thế kỷ XX.

SƠ KẾT BÀI HỌC
Nửa cuối thế kỷ XIX đã xuất hiện trào lưu đòi
cải cách duy tân, để đưa Việt Nam thoát ra khỏi
tình hình khủng hoảng kinh tế-xã hội.
Trào lưu này xuất phát từ lòng yêu nước
thương dân của một bộ phận sĩ phu, quan lại.
Mặc dù những đề nghị cải cách không thực
hiện được, nhưng nó phản ánh một nhu cầu
khách quan của xã hội, góp phần tấn công vào
những tư tưởng lỗi thời, bảo thủ đang cản trở
bước tiến của dân tộc.