Luyện từ và câu

Từ đồng nghĩa

I. Nhận xét:

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong mỗi ví dụ sau:

*Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải _xây dựng _lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên toàn cầu. Trong công cuộc _kiến thiết _đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều

HỒ CHÍ MINH
b) Màu lúa chín dưới đồng _vàng xuộm _lại. Nắng nhạt ngả màu _vàng hoe_. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan _vàng lịm _không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lững.

TÔ HOÀI
I. Nhận xét:

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong mỗi ví dụ sau:

*Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải _xây dựng _lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên toàn cầu. Trong công cuộc _kiến thiết _đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.

HỒ CHÍ MINH
Làm nên công trình kiến trúc theo một kế hoạch nhất định

Xây dựng với quy mô lớn

=

Xây dựng

Kiến thiết
I. Nhận xét:

- Xây dựng: làm nên một công trình kiến trúc theo một kế hoạch nhất định

- Kiến thiết: xây dựng theo quy mô lớn

 Chỉ hoạt động: tạo ra một hay nhiều kiến trúc
I. Nhận xét:

1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong mỗi ví dụ sau:

b) Màu lúa chín dưới đồng _vàng xuộm _lại. Nắng nhạt ngả màu _vàng hoe_. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan _vàng lịm _không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.

TÔ HOÀI

Vàng xuộm

Vàng hoe

Vàng lịm

Màu vàng đậm đều, trải đều khắp

Màu vàng nhạt, tươi, ánh lên

Màu của quả chín già, gợi lên cảm giác ngọt ngào, mọng nước

=

=
I. Nhận xét:

- Xây dựng: làm nên một công trình kiến trúc theo một kế hoạch nhất định

- Kiến thiết: xây dựng theo quy mô lớn

 Chỉ hoạt động: tạo ra một hay nhiều kiến trúc

- Vàng xuộm: màu vàng đậm

- Vàng hoe: màu vàng nhạt, tươi, ánh lên

-Vàng lịm: Màu vàng gợi lên cảm giác ngọt ngào, mọng nước
 Chỉ màu vàng.

 Những từ có nghĩa giống nhau được gọi là những từ đồng nghĩa
I. Nhận xét:

2. Thay mỗi từ in đậm trong mỗi ví dụ trên cho nhau và rút ra nhận xét. Những từ nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?

*Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải _kiến thiết _lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên toàn cầu. Trong công cuộc _xây dựng _đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.

HỒ CHÍ MINH
I. Nhận xét:

b) Màu lúa chín dưới đồng _vàng hoe _lại. Nắng nhạt ngả màu _vàng lịm_. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan _vàng xuộm _không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.

TÔ HOÀI

2. Thay mỗi từ in đậm trong mỗi ví dụ trên cho nhau và rút ra nhận xét. Những từ nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?
I. Nhận xét:

- Xây dựng: làm nên một công trình kiến trúc theo một kế hoạch nhất định

- Kiến thiết: xây dựng theo quy mô lớn

 Có thể thay đổi vị trí cho nhau

- Vàng xuộm: màu vàng đậm

- Vàng hoe: màu vàng nhạt, tươi, ánh lên

- Vàng lịm: Màu vàng gợi lên cảm giác ngọt ngào, mọng nước
 Không thể thay đổi vị trí cho nhau

Từ đồng nghĩa hoàn toàn

Từ đồng nghĩa không hoàn toàn

Thay mỗi từ in đậm trong mỗi ví dụ trên cho nhau và rút ra nhận xét. Những từ nào thay thế được cho nhau? Những từ nào không thay thế được cho nhau? Vì sao?
II. Ghi nhớ:

*Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau

VD: siêng năng, chăm chỉ, cần cù,…

2. Có những từ đồng nghĩa hoàn toàn có thể thay thế cho nhau trong lời nói

VD: hổ, cọp, hùm,…

3. Có những từ đồng nghĩa không hoàn toàn. Khi dùng những từ này ta cần phải cân nhắc để lựa chọn cho đúng.

VD: - ăn, xơi chén,…( biểu thị thái độ, tình cảm khác nhau đối với người đối thoại hoặc điều được nói đến).

- mang, khiêng, vác,…( biểu thị những cách thức hành động khác nhau).
THỰC HÀNH LUYỆN TẬP
Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa:

Luyện từ và câu

Từ đồng nghĩa

Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sáng vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.

HỒ CHÍ MINH
PHIẾU HỌC TẬP
Nước nhà:
Hoàn cầu:
Non sông:
Năm châu:
Các nhóm từ đồng nghĩa:
đất nước của mình

toàn thế giới

núi và sông dùng để chỉ đất nước

khắp mọi nơi trên thế giới

nước nhà – non sông

hoàn cầu – năm châu
Bài 2: Tìm từ đồng nghĩa với các từ sau:

Luyện từ và câu

Từ đồng nghĩa

Đẹp

Học tập

To lớn
30

40

20

10

50

60

70

80

QUAY

1

2

3

4

5

6

VÒNG QUAY

MAY MẮN
Bài 3: Đặt câu với một cặp từ đồng nghĩa mà em đã tìm được:

Luyện từ và câu

Từ đồng nghĩa
Xinh
Quê hương em rất đẹp.

Bé Hà rất xinh.
Từ đồng nghĩa của từ:

Đẹp

A. xinh

B. xấu

C. chăm chỉ

D. lười biếng

QUAY VỀ
Từ đồng nghĩa của từ:

To lớn

A. nhỏ bé

B. vĩ đại

C. mong manh

D. xinh xắn

QUAY VỀ
Từ đồng nghĩa của từ:

Học tập

A. học hành

B. lười biếng

C. ham chơi

D. Chơi bời

QUAY VỀ
Từ đồng nghĩa của từ:

Chăm chỉ

A. lười biếng

B. lười nhác

C. cần cù

D. trốn tránh

QUAY VỀ
Từ nào không đồng nghĩa với các từ còn lại
A. cuống cuồng

B. chậm rãi

C. hối hả

D. vội vàng

QUAY VỀ

Từ nào không đồng nghĩa với các từ còn lại
A. mọc

B. nhoi

C. nhô

D. chìm

QUAY VỀ