Hướng dẫn học trang 5

KHỞI ĐỘNG
Cho đoạn văn sau :

Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả
màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan
vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng
hạt bồ đề treo lơ lửng.
(Tô Hoài)
Câu 1:Trong đoạn văn trên, những sự vật nào được miêu tả?

A. Đồng lúa, nắng, chuỗi tràng hạt bồ đề.
B.
B. Đồng
Đồng lúa,
lúa, nắng,
nắng, những
những chùm
chùm quả
quả xoan.
xoan.
C. Nắng, những chùm quả xoan, chuỗi tràng hạt bồ đề.

Cho đoạn văn sau :

KHỞI ĐỘNG

Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả
màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan
vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng
hạt bồ đề treo lơ lửng.
(Tô Hoài)
Câu 2 : Tác giả đã lựa chọn những màu sắc nào để miêu tả
đồng lúa, nắng và những chùm quả xoan?

A. Vàng xuộm, vàng hoe.
B. Vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm, vàng nhạt .
C. Vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm.

Các từ: vàng
xuộm, vàng
hoe, vàng lịm
gọi là từ đồng
nghĩa.

Thế nào là
từ đồng
nghĩa?

Thứ ba ngày 6 tháng 9 năm
2022
Tiếng Việt
Bài 1A. Lời khuyên của Bác
(tiết
2)
Hướng dẫn học trang 5
MỤC TIÊU

Hiểu thế nào là từ đồng nghĩa, tìm
được từ đồng nghĩa và đặt được
câu có từ đồng nghĩa.

So sánh nghĩa của hai cặp từ sau để
hiểu thế nào là từ đồng nghĩa:
a. học sinh - học trò
Nghĩa của hai từ học sinh, học trò có
điểm nào giống nhau?
b. khiêng – vác
Quan sát tranh và đọc lời giải thích
dưới tranh:

Nghĩa của hai từ khiêng, vác có điểm
nào giống nhau, có điểm nào khác

a. Hai từ học sinh, học trò cùng
chỉ người theo học ở trường.
b. Nghĩa của hai từ khiêng, vác
có điểm:
• Giống nhau: nâng và chuyển
vật nặng hoặc cồng kềnh.
• Khác nhau: thao tác bằng sức
của hai hay nhiều người hợp lại
(khiêng); thao tác bằng cách đặt

Các cặp từ: học
sinh - học trò,
khiêng – vác được
gọi là các cặp từ
đồng nghĩa.

Em
hiểu
thế
Từ đồng
nghĩa
là
những
nghĩa
nào từlàcótừ
giống nhau hoặc gần
đồng nghĩa?
giống nhau.

Từ đồng
nghĩa có mấy
loại?

Từ đồng nghĩa có hai loại:

+ Từ đồng nghĩa hoàn toàn
(từ đồng nghĩa tuyệt đối).
+ Từ đồng nghĩa không hoàn
toàn (từ đồng nghĩa tương đối,
đồng nghĩa khác sắc thái)

+ Từ đồng nghĩa hoàn toàn (từ đồng nghĩa tuyệt
đối): là những từ có nghĩa hoàn toàn giống
nhau, ta có thể thay thế cho nhau trong lời
nói.Ví dụ: cọp, hổ, hùm, ...
+ Từ đồng nghĩa không hoàn toàn (từ đồng
nghĩa tương đối, đồng nghĩa khác sắc thái): là
những từ có nghĩa giống nhau nhưng khác
nhau về sắc thái biểu cảm hoặc cách thức hành
động, ta không thể thay thế cho nhau trong lời
nói. Khi dùng các từ này, ta phải cân nhắc để
lựa chọn cho đúng. Ví dụ: ăn, xơi, chén, …

GHI NHỚ
1. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống
nhau hoặc gần giống nhau.
VD: học sinh – học trò, khiêng –vác, …
2. Khi dùng từ đồng nghĩa, ta phải biết sự khác
nhau giữa chúng để lựa chọn dùng cho chính
xác.
VD: - Mang, khiêng, vác, … (biểu thị những
cách thức hành động khác nhau).
- Ăn, xơi, chén, …(biểu thị thái độ, tình cảm
khác nhau đối với người đối thoại hoặc điều
được nói đến).

Có nghĩa
giống nhau

Có nghĩa gần
giống nhau
Từ đồng
nghĩa

Từ đồng
nghĩa hoàn
toàn

Từ đồng
nghĩa không
hoàn toàn

Em hãy giúp 3 chú ong tìm tổ.
siêng năng

Vì sao chú ong mang
thẻ ngoan ngoãn không
tìm thấy tổ?

thật thà

chăm chỉ
Trung thực

ngoan ngoãn

Bài 1: Xếp 6 từ in đậm trong đoạn văn sau thành ba cặp
từ đồng nghĩa:

Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn,
ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ
tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo
các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến
thiết đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non
sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân
tộc Việt nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai
cùng với các cường quốc năm châu được hay không,
chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
+ nước nhà - non sông
+ hoàn cầu - năm châu
+ xây dựng – kiến thiết

(Hồ Chí Minh)

Bài 2: Viết từ đồng nghĩa với mỗi
từ sau đây: đẹp, to, học tập.
Mẫu: đẹp - xinh
to - ………..
học tập - ………….
Từ đồng nghĩa với mỗi từ sau đây:
đẹp, to, học tập là:
 đẹp - xinh, đẹp đẽ, đèm đẹp,
xinh xắn, xinh tươi, tươi đẹp, mĩ
lệ, …
 to - to lớn, to đùng, to tướng, to
kềnh, to sụ, vĩ đại, khổng lồ,
lớn, …
 học tập - học, học hành, học

3. Đặt câu với một cặp từ đồng
nghĩa em vừa tìm được ở hoạt
động 2 và viết vào vở. M: - Quê
hương em rất đẹp.
- Bé
• Chiếc bút
củaHà
emrất
rất xinh.
đẹp.

• Những nụ cười của các bạn nhỏ rất
xinh tươi.
• Ngôi trường của em rất to.
• Anh chàng trống trường em to đùng.
• Để trở thành “con ngoan, trò giỏi”,
chúng em chăm chỉ học tập, rèn luyện.
• Em luôn cố gắng học hỏi từ mọi người
xung quanh.

•
•
•
•

Phong cảnh nơi đây thật đẹp.
Đất nước Việt Nam rất tươi đẹp.
Cây bàng này rất to.
Em bắt được một chú cua to
kềnh.
• Chúng em chăm chỉ học tập.
• Ai cũng thích học hỏi những
điều hay từ bạn bè.

 Ghi nhớ:
1. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc
gần giống nhau.
VD: học sinh – học trò, khiêng –vác, siêng năng - chăm
chỉ - cần cù, …
2. Có những từ đồng nghĩa hoàn toàn, có thể thay thế
cho nhau trong lời nói.
VD: hổ, cọp, hùm, …
3. Có những từ đồng nghĩa không hoàn toàn. Khi dùng
những từ này, ta phải cân nhắc lựa chọn cho đúng.
VD: - Ăn, xơi, chén, …(biểu thị thái độ, tình cảm khác
nhau đối với người đối thoại hoặc điều được nói đến).
- Mang, khiêng, vác, …(biểu thị những cách thức
hành động khác nhau).

10
0123456789

Chọn A, hoặc B, hoặc C.
Câu 1

Em hãy chọn ý đúng nhất.

A. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau.
B. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa gần giống nhau.
C.Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc
gần giống nhau.

10
0123456789

Chọn A, hoặc B, hoặc C.
Câu 2

Em hãy chọn ý đúng nhất.

A. Từ đồng nghĩa hoàn toàn không thể thay thế cho nhau.
B. Từ đồng nghĩa không hoàn toàn có thể thay thế cho
nhau.
C. Từ đồng nghĩa có hai loại: Từ đồng nghĩa hoàn toàn
và đồng nghĩa không hoàn toàn.

10
0123456789

Chọn A, hoặc B, hoặc C, hoặc D
Câu 3 Dòng nào dưới đây là những từ đồng nghĩa?
A. hồng, đỏ, thẫm.
B. đen đúa, xanh đen, xanh hồ thủy.
C. mang, vác, đi, đứng.
D. biếu, tặng, cho, bán.

10
0123456789

Chọn A, hoặc B, hoặc C.
Câu 4

Em hãy chọn ý đúng nhất.
Từ đồng nghĩa với từ “hiền từ” là:

A. Nhanh nhẹn.

B. Hiền lành.
C. Thông minh.

10
0123456789

Chọn A, hoặc B, hoặc C, hoặc D

Câu 5 Dòng nào dưới đây là những từ đồng nghĩa?
A. chăm chỉ, cần cù, lười biếng.
B. trắng muốt, trắng phau, đen sì.
C. nhỏ bé, nhỏ xíu, to tướng.
D. rộng lớn, rộng rãi, bao la.

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!

CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!