Hồ Chí Minh
Tiết 68: Tức cảnh Pác Bó
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
Tháng 2 năm 1941 – Hồ Chí Minh
2
Tức cảnh Pác Bó
I. Tìm hiểu chung
3
Tiết 68: Tức cảnh Pác Bó
Hồ Chí Minh tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung
Sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 tại Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An, Trung Kỳ, Liên bang Đông Dương
Mất ngày 2 tháng 9 năm 1969 (79 tuổi) tại Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta và là một nhà thơ lớn của đất nước
Bác là chiến sĩ cộng sản quốc tế, một danh nhân văn hóa thế giới
4
1. Tác giả
Bài thơ “ Tức cảnh Pác Bó ” ra đời tháng 2 năm 1941, khi Bác Hồ về nước, trực tiếp chỉ đạo cách mạng ở Pác Bó
5
2. Tác phẩm
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
6
3. Thể loại
PTBĐ: Tự sự, biểu cảm
7
4. Phương thức biểu đạt
Phần 1 (3 câu đầu): Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó
Phần 2 (1 câu cuối): Cảm nhận của Bác về cuộc sống cách mạng
8
5. Bố cục: 2 phần
II. Tìm hiểu văn bản
9
Tiết 68: Tức cảnh Pác Bó
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
10
1. Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó
Cảnh vật:
+ Hai vế sóng đôi nhịp nhàng, tiểu đối (thời gian, không gian, hoạt động)
+ Nếp sống sinh hoạt đều đặn quen thuộc
Bác là con người dễ hòa hợp với cảnh vật
Bữa ăn:
+ Cháo bẹ rau măng → Khó khăn (thiếu thốn) >< Vẫn sẵn sangf ( sẵn có, dư thừa)
+ Ăn uống khốn khổ, đùa vui hóm hỉnh
Bữa ăn đạm bạc, cực khổ nhưng con người vẫn vui vẻ, thoải mái
Nơi làm việc:
+ Đối thanh: Bàn đá chông chênh (b-b-b) – giọng nhẹ nhàng >< Dịch sử Đản (t-t-t) – giọng mạnh mẽ
+ Đơn y: Diễn biến làm việc (tạm bợ) >< Công việc (cao cả, vĩ đại)
Hình ảnh Bác vụng dung, gian khổ
Cách nói đối lập, đùi vui, hóm hỉnh
Bác vui vì Bác rất yêu thiên nhiên, say mê công việc cách mạng
Sang:
+ Ung dung, thanh thản, hứng thú làm việc
+ Làm thơ hoàn cảnh, vượt lên gian khổ
+ Tinh thần lạc quan, yêu đời
Làm toát lên tinh thần toàn bài..
11
2. Cảm nhận của Bác về cuộc đời cách mạng
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
III. Tổng kết
12
Tiết 68: Tức cảnh Pác Bó
Tức cảnh Pác Bó là bài thơ tứ tuyệt bình dị pha giọng vui đùa, cho thấy tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó. Với Người, làm cách mạng và sống hòa hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn.
13
1. Ghi nhớ: (sgk/30)
Bài thơ thể hiện cốt cánh tinh thần Hồ Chí Minh luôn tràn đầy niềm tin lạc quan, tin tưởng vào sự nghiệp cách mạng.
14
2. Nội dung
Tính chất ngắn gọn, hàm xúc
Lối thơ bình dị pha giọng đùa vui, hóm hỉnh
Tạo được từ thơ độc đáo, bất ngờ, thú vị và sâu sắc
Vừa mang lại đặc điểm cổ điển, truyền thống vừa có tính chất mới mẽ, hiện đại
15
3. Nghệ thuật