Nêu cảm nhận về
nhân vật chị Dậu
trong VB
“ Tức nước vỡ bờ
”

Các bước làm:

01

Tìm hiểu đề

03

Viết đoạn

02

Tìm ý

Đọc 04
và kiểm
tra

01

Tìm hiểu đề

-

Mô hình: Đoạn văn T-P-H
Số câu: khoảng 12 câu (Tối đa 14 câu)
Yêu cầu Tiếng Việt: có sử dụng câu bị động(Gạch chân và ghi rõ chú
thích)
Nội dung: Sự phản kháng mãnh liệt của chị Dậu – hình ảnh đại diện
cho người nông dân trước Cách mạng.

*Câu chủ đề ( đầu đoạn): Qua văn bản “Tức nước vỡ bờ”, ta đã
thấy được sức phản kháng mãnh liệt của chị Dậu cũng như
người nông dân trước Cách mạng.

02

Tìm ý

1. Hoàn cảnh: Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh, phải bán con, bán chó, bán khoai
cũng ko đủ tiền nộp thuế. Anh Dậu bị đánh gần chết và bị đưa về nhà. Nhà còn ko có
gì mà ăn, bà hàng xóm thương tình mang cho bát gạo nấu cháo. Gánh nặng gia đình,
tính mạng anh Dậu phụ thuộc hoàn toàn vào sự chèo chống của chị.

=> Tình thế rất thê thảm, nguy cấp, éo le của chị Dậu cũng như những gia
đình nông dân lúc bấy giờ
2. Phẩm chất của chị Dậu:
* Sức phản kháng mãnh liệt của chị Dậu hể hiện qua cuộc đối đấu với cai lệ và người

nhà lí trưởng:
Khi bọn tay sai, người nhà lí trưởng "sầm sập" tiến vào với tay thước, roi song, dây
thừng thét trói kẻ thiếu sưu ( chồng chị):
- Lúc đầu: Phân trần, van xin bọn chúng cho khất sưu kể cả khi cai lệ quát tháo, dọa
nạt vẫn van xin tha thiết “ nhà cháu đã túng lại phải đóng cả xuất sưu của chú nó nữa
nên mới lôi thôi như thế chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu của nhà cháu đâu, 2 ông làm
phúc nói với ông lí cho cháu khất ”.
- Lúc sau:
+ Những lời van xin lễ phép của chị đã bị tên cai lệ bỏ ngoài tai. Hắn cứ xông đến
trói a Dậu và còn đánh chị khi chị ăn vạ. Hành động “ bịch vào ngực chị Dậu mấy bịch
“ là giọt nc làm tràn li, ko thể nín nhịn đc nữa, chị liều mang cự lại.
- > Đầu tiên chị nói với chúng " chồng tôi đau ốm , ông không được phép hành
hạ “. Chị đưa ra đạo lí tối thiểu của con người , chị hi vọng có thể đánh thức lượng trị
của bọn chúng . Lúc này , chị vô tình tha đổi cách xưng hô từ ông - cháu sang ông- tôi .
Lời lẽ và giọng điệu của chị đã đanh thép hơn nhiều.

1. Hoàn cảnh: Nghèo nhất nhì trong hạng cùng đinh, phải bán con, bán chó, bán khoai

cũng ko đủ tiền nộp thuế. Anh Dậu bị đánh gần chết và bị đưa về nhà. Nhà còn ko có gì
mà ăn, bà hàng xóm thương tình mang cho bát gạo nấu cháo. Gánh nặng gia đình, tính
mạng anh Dậu phụ thuộc hoàn toàn vào sự chèo chống của chị.

=> Tình thế rất thê thảm, nguy cấp, éo le của chị Dậu cũng như những gia
đình nông dân lúc bấy giờ
2. Phẩm chất của chị Dậu:

+ Lời lẽ của chị đã làm cai lệ tức giận , hằn đánh chị một cách tàn nhẫn và nhảy vào
cạnh chồng chị
-> Bao nhiêu căm hờn , uất hận được tích tụ , ghìm nén từ lâu được dịp bùng phát . Chị
thách thức bọn chúng bằng những lời lẽ cứng rắn, ngỗ nghịch của người đàn bà bị dồn vào
mức cùng quẫn " mày trói chồng bà đi bà cho mày xem " . Không còn xưng hô ngang hàng
" ông- tôi " mà gọi cai lệ là “ mày ” xưng “ bà ” . Cách xưng hô của người bề trên hoàn
toàn đè bẹp uy thế của đối phương.
+ Cùng với lời thách thức , chị đã xông vào đánh nhau với bọn chúng và nhanh chóng
hạ gục hai tên tay sai . Trước sức mạnh của chị , hai tên tay sai vốn rất hung hăng , hống
hách trở nên thật nực cười , thảm hai. Chị còn nói với chồng: "Thà ngồi tù. Để chúng nó
làm tình, làm tội mãi thế, tôi không chịu được"
→ Có thể nói chị đã vùng lên với một sức mạnh ghê gớm như người khổng lồ trong truyện
cổ tích . Hình ảnh chị thật đẹp - một vẻ đẹp mạnh mẽ của người bị áp bức đã biết vùng lên
để chống lại áp bức bất công.
=> Qua đó thể hiện sức phản kháng mãnh liệt của chị Dậu.

3. Viết đoạn

Qua văn bản “Tức nước vỡ bờ”, ta đã thấy được sức phản kháng mãnh liệt của chị Dậu cũng
như người nông dân trước Cách mạng.(1) Cảnh nhà quẫn bách, nguy cấp, chồng bị bắt trói vì
không có tiền nộp sưu, chị Dậu phải chồng chéo, gánh vác trên vai cả gia đình.(2) Để lấy tiền
nộp sưu cứu chồng khỏi vòng lao lý, một mình chị phải chạy vạy khắp nơi, phải bán chó, bán
khoai, đau như đứt từng khúc ruột khi phải bán đứa con đầu lòng ngoan ngoãn hiếu thảo, sau
đó được bà hàng xóm cho nắm gạo nấu cháo cho chồng.(3) Chị Dậu đang chăm sóc người chồng
bị thương nặng thì người nhà lí trưởng sầm sập tiến vào với tay thước, roi song, dây thừng đòi
bắt chồng đi đánh dù anh mới bị chúng đánh bị thương nặng từ hôm qua vì thiếu sưu.(4) Chị
Dậu đã nhẫn nhục chịu đựng, cố van xin tha thiết bằng giọng run run cầu khẩn "Hai ông làm
phúc với ông Lý cho cháu khất", “xin ông dừng lại, cháu van ông, ông tha cho…” nhưng bọn
chúng không chút động lòng, một mực không buông tha, chạy sầm sập đến trói anh Dậu.(5)
Cây muốn lặng mà gió chẳng dừng, chị Dậu càng nhẫn nhịn, tên cai lệ càng lấn tới, hắn mỗi lúc
lại lồng lên như một con chó điên "bịch luôn vào nhưng chị mấy bịch "rồi" tát vào mặt chị một
cái đánh bốp" và nhảy vào trói anh Dậu.(6) Không thể nín nhịn được nữa, chị liều mạng cự lại:
“chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ”, chị đưa ra đạo lí tối thiểu của con người ,
chị hi vọng có thể đánh thức lượng trị của bọn chúng.(7) Lúc này , chị vô tình thay đổi cách
xưng hô từ ông - cháu sang ông- tôi, lời lẽ và giọng điệu của chị đã đanh thép hơn nhiều.(8 )Lời
lẽ của chị đã làm cai lệ tức giận , hằn đánh chị một cách tàn nhẫn và nhảy vào cạnh chồng chị,
bao nhiêu căm hờn, uất hận được tích tụ, ghìm nén từ lâu được dịp bùng phát.(9) Chị thách
thức bọn chúng bằng những lời lẽ cứng rắn, ngỗ nghịch của người đàn bà bị dồn vào mức cùng
quẫn " mày trói chồng bà đi bà cho mày xem ", sau lời cảnh báo, chị nhảy vào đánh lại bọn tay

Chị còn nói với chồng: "Thà ngồi tù, để chúng nó làm tình, làm tội mãi thế, tôi không
chịu được". (11) Tức nước ắt bờ cũng sẽ có lúc phải vỡ – đó là quy luật của cuộc sống.(12)
Vậy qua đó, ta đã thấy được sức phản kháng mãnh liệt của chị Dậu, người đại diện cho
tầng lớp nông dân trước Cách mạng tháng 8.(13)

Đọc04
và kiểm
tra

Cảm ơn thầy cô
và các bạn đã
lắng nghe!