Tình huống
Giả sử nếu bạn là
một phi hành gia, bị
lạc ngoài không
gian, không thể trở
về. May mắn, bạn
gặp một người có
thể giúp bạn trở về
Trái Đất . Nhưng,
bạn cần tái hiện lại
về nơi bạn đã sống
để anh ấy có thể

Bài 6:
Chân dung cuộc sống
Hãy đắm mình vào
vẻ đẹp của cuộc
sống.
Hãy ngắm nhìn và
bay lên cùng những
vì sao.

I.
Giới thiệu bài học

1. Chủ đề

Chân
dung
cuộc
sống

Cuộc sống của thiên nhiên và con người vô
cùng phong phú, sinh động với những mối
quan hệ tinh tế, phức tạp, nhiều bất ngờ và bí
ẩn. Điều đó đã được thể hiện trong các tác
phẩm thuộc nhiều loại hình nghệ thuật: văn
học, hội họa, âm nhạc, sân khấu,… Trong tác
phẩm văn học, bằng ngôn từ, người nghệ sĩ đã
tạo nên những bức chân dung cuộc sống đa
diện, nhiều sắc thái, chân thực và có sức hấp
dẫn đối với người đọc.

2. Thể loại

Mắt sói (trích),
Đa-ni-en Pennắc (Daniel
Penna)
 Tiểu thuyết

Lặng lẽ Sa Pa
(trích),
Nguyễn
Thành Long

Bếp lửa,
Bằng Việt

 Truyện ngắn

 Thơ tự do

Bài 6: Chân dung cuộc sống
Tiết 73,74,75- Văn bản

Mắt sói
(Trích, ĐA-NI-EN PEN-NẮ
C)

I.
Đọc – tìm hiểu
chung

- Đọc to, rõ ràng, diễn cảm, giọng đọc buồn, tha
thiết, sâu lắng,…Chú ý phân biệt lời người kể
chuyện và lời nhân vật.
- Chú ý sử dụng các chiến lược đọc trong các thẻ
chỉ dẫn: hình dung, theo dõi, dự đoán, suy luận,
kết nối.

- Trang kim: Phủ lên bề mặt đồ
vật nào đó (chỉ, giấy, vỉa…) một
lớp kim loại mỏng
- Hắc hỏa: ngọn lửa màu đen

a. Tác giả (sgk)
- Sinh năm 1944, là nhà văn lớn người Pháp.
- Trải nghiệm phong phú từ cuộc sống luôn
chuyển dịch ấy đã trở thành chất liệu quan
trọng trong sáng tác của ông sau này
- Thành công với nhiều thể loại: tiểu luận,
tự truyện, tiểu thuyết, truyện tranh, kịch
bản phim,…
Đa-ni-en Pen-nắc

b. Tác phẩm

Giúp sói về
rừng

Câu 1: Thể loại của văn bản
“Mắt sói” là gì?
A. Tiểu thuyết

B. Truyện dài

C. Tùy bút

D. Thơ

Câu 2: Đáp án nào nêu chính
xác xuất xứ của văn bản
“Mắt sói”?
A. Thuộc chương
1, 2 của tiểu
thuyết “Mắt sói”,
Ngân
Hà
dịch
C. Thuộc chương

2, 3 của tiểu
thuyết “Mắt sói”,
Ngân Hà dịch

B. Thuộc chương
4, 5 của tiểu
thuyết “Mắt sói”,
Ngân
Hà
dịch
D. Thuộc chương
6, 7 của tiểu
thuyết “Mắt sói”,
Ngân Hà dịch

Câu 3. Phương thức biểu đạt
chính của văn bản “Mắt sói”
là gì?
A. Miêu tả

B. Biểu cảm

C. Nghị luận

D. Tự sự

Câu 4: Văn bản “Mắt
sói” được viết với ngôi
kể thứ mấy?
A. Ngôi thứ nhất

B. Ngôi thứ ba

C. Ngôi thứ ba
kết hợp ngôi thứ
nhất

D. Tất cả đáp
án trên đều
đúng

Câu 5: Ai là nhân vật chính
của văn bản “Mắt sói”?
A. Sói Lam

B. Sói Lam và
Phi Châu

C. Mẹ Bia và Phi
Châu

D. lạc đà Hàng
Xén, Báo

Câu 6: Văn bản “Mắt sói” có
thể chia thành mấy phần?
A. 2 phần

B. 3 phần

C. 4 phần

D. 5 phần

b. Tác phẩm
Tiểu thuyết

Tự sự

Thể loại

PTBĐ
chính
Xuất xứ

thuộc chương 2, 3
của tiểu thuyết “Mắt
sói”, Ngân Hà dịch

Phi Châu và Sói Lam
Nhân vật
chính

Ngôi kể
Ngôi thứ ba kết
hợp ngôi thứ
nhất

- Bố cục
Phần 1 (Chương 2:
Mắt
sói):
Mạch
truyện về nhân vật Sói
Lam

Phần 2 (Chương 3: Mắt
người): Mạch truyện về
nhân vật Phi Châu.

* Tri thức ngữ văn

Tiếp sức đồng đội
Cốt truyện
đơn tuyến
Mạch sự
kiện
Hệ thống
sự kiện

Cốt truyện
đa tuyến

- Gv chia lớp thành 2 nhóm,
mỗi thành viên trong nhóm
lần lượt chọn 1 thẻ thông tin
và dán vào bảng cho sẵn.
- Thời gian: 5 phút

Thẻ thông tin
chỉ có một mạch sự kiện

“Cô bé bán diêm” (Andecxen)

ít nhất hai mạch sự kiện

thường phức tạp, chồng chéo

“Gió lạnh đầu mùa” (Thạch Lam) tái hiện nhiều bình diện của đời
sống gắn với số phận các nhân
tập trung thể hiện quá trình phát
vật chính của tác phẩm
triển tính cách của một hoặc một
tập trung thể hiện quá trình phát
vài nhân vật chính.
triển tính cách của một hoặc một
“Mắt sói” (Đa-ni-en Pen-nắc)
vài nhân vật chính.

* Cốt truyện đơn tuyến
Mạch sự kiện
chỉ có một
mạch sự kiện

Hệ thống sự kiện
thường tương đối đơn
giản, tập trung thể
hiện quá trình phát
triển tính cách của
một hoặc một vài
nhân vật chính.

Một ngày đầu đông, Lan và Sơn ra chợ chơi với các bạn, hai chị em
thấy Hiên chỉ mặc một manh áo rách tả tơi, đứng co ro bên cột quán.
Sơn động lòng thương Hiên và chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy cái áo
bông của người em đã mất đem cho Hiên.
Mẹ Hiên đem chiếc áo bông đến nhà Sơn trả lại
Mẹ Sơn cho mẹ Hiên mượn năm hào về may áo cho con.

*. Cốt truyện đa tuyến
Mạch sự kiện
ít nhất hai
mạch sự kiện

Hệ thống sự kiện
thường phức tạp,
chồng chéo, tái hiện
nhiều bình diện của
đời sống gắn với số
phận các nhân vật
chính của tác phẩm

Nêu tên một tác phẩm văn học hoặc một bộ phim có
nội dung nói về sự đồng cảm, gắn bó giữa con người
và thế giới tự nhiên (loài vật, cây cỏ, vũ trụ,…) Chia
sẻ ngắn gọn cảm nhận của em về tác phẩm văn học
hoặc bộ phim đó.

II.
Tìm hiểu văn
bản

1.
Cốt truyện và tóm tắt văn
bản

a. Cốt truyện
- Cốt truyện đa tuyến

Tác phẩm
“Mắt sói”

Chương 1: Mạch truyện về nhân vật Sói Lam và Phi Châu;
Thời gian: hiện tại;
Không gian: vườn bách thú
Nội dung câu chuyện: một cuộc gặp gỡ kì lạ giữa cậu bé Phi Châu và Sói Lam,
con sói và cậu bé nhìn nhau bằng một mắt trong vườn tShú.
Chương 2: Mạch truyện về nhân vật Sói
Lam;
Thời gian: quá khứ; Không gian: Bắc Cực
xa xôi, lạnh giá, hùng vĩ
Nội dung câu chuyện: những cuộc trốn
chạy các toán đi săn của gia đình nhà sói

Chương 3: Mạch truyện về nhân vật Phi
Châu; Thời gian: quá khứ; Không gian:
Ba miền châu Phi rộng lớn
Nội dung câu chuyện: hành trình mưu
sinh nhọc nhằn trên khắp châu Phi của
cậu bé Phi Châu

Chương 4: Mạch truyện về nhân vật Sói Lam và Phi Châu;
Thời gian: hiện tại; Không gian: vườn bách thú
Nội dung câu chuyện: Sói Lam và Phi Châu làm bạn, cả hai đã gặp lại những
người bạn của mình.

a. Cốt truyện
- Cốt truyện đa tuyến

Tác phẩm
“Mắt sói”

 Phi Châu và Sói Lam xích lại và đồng cảm với
nhau vì giữa hai nhân vật có nhiều điểm tương đồng.
Cả hai đều được sinh ra trong hoàn cảnh khốc liệt,
đều bị bán và tạm thời sống sót từ Bắc Cực và châu
Phi xa xôi – những nơi đang bị con người tàn phá.

b. Tóm tắt văn bản
Chương 2
Phi Châu nhìn sâu vào mắt
Sói Lam và câu chuyện
hiện lên trong mắt sói là
hồi ức về gia đình nhà sói,
việc Sói Lam cứu em gái
Ánh Vàng

Chương 3
Sói Lam nhìn sâu vào mắt
Phi Châu với sự đồng cảm,
thấu hiểu sâu sắc. Câu
chuyện hiện lên trong mắt
người là tình bạn giữa Phi
Châu với lạc đà Hàng Xén
và Báo

2.
Mạch truyện về
nhân vật Sói
Lam

a. Hình ảnh mắt sói
màu vàng, tròn xoe, chính giữa có
Các chi tiết một con ngươi màu đen, con mắt
không chớp bao giờ, to, tròn,…
So sánh,
liên tưởng

hệt như một ngọn đèn trong đêm,
như một tuần trăng úa trên bầu trời
trống trải, xuất hiện những điểm
màu khác nhau, con ngươi cháy
lên như một đám lửa thực sự,...

Trong mắt sói
chất chứa nỗi
buồn thẳm
sâu, sự u uất,
cô đơn, trống
trải; đặc biệt
là con ngươi
“có sự sống”

 Câu chuyện hiện lên trong mắt sói là hồi ức về gia đình nhà sói, việc
Sói Lam cứu em gái Ánh Vàng.
 Sự đồng cảm, thấu hiểu sâu sắc của Phi Châu với nỗi đau buồn của Sói
Lam

b. Câu chuyện Sói Lam cứu Ánh Vàng

Hoạt động
nhóm
Hoàn thành phiếu học tập
Thời gian: 5 phút

b. Câu chuyện Sói Lam cứu Ánh Vàng
*Suy nghĩ
- Linh cảm việc Ánh Vàng trốn đi tìm con người
- Cắn đứt sợi dây, tấn công bất ngờ
*Hành động
- Nhảy qua lửa, cắt đứt sợi dây
- Giục em chạy đi
*Lời nói
“Chạy đi, Ánh Vàng!”
*Kết cục
Thảm thương

 Sói Lam vô cùng dũng cảm, thông
minh, mạnh mẽ, sẵn sàng hi sinh vì
em. Là một con sói không bao giờ
đùa, “nghiêm túc”. “uyên bác”, tính
cách “vô cùng là sói”.

3.
Mạch truyện về
nhân vật Phi
Châu

a. Hình ảnh mắt người
- Các chi tiết: con mắt như một ánh sáng vụt tắt,
như một đường hầm bị sập dưới lòng đất – một
đường hầm giống một cái hang cáo mà Sói Lam
từng chui vào, mờ mịt, tối om, không còn giọt nắng
nào,...
 Mối đồng cảm sâu sắc, sự thấu hiểu của sói với
nỗi buồn đau của cậu bé Phi Châu.
 Câu chuyện hiện lên trong mắt người là tình bạn
giữa Phi Châu với lạc đà Hàng Xén và Báo.

b. Câu chuyện của Phi Châu và những người bạn

Hoạt động
nhóm
Hoàn thành phiếu học tập
Thời gian: 5 phút

b. Câu chuyện của Phi Châu và những người bạn
Lạc đà “mất hàng giờ” để tìm lạc
Hàng Xén đà Hàng Xén – người bạn
đầu tiên của cậu bé.
kết bạn với Báo
Báo
bằng tâm hồn tinh
tế, tĩnh lặng, sự
thấu cảm sâu sắc.

suy nghĩ về các loài
động vật trong thế
giới tự nhiên bằng sự
Sư Tử đồng cảm, thấu hiểu,
tôn trọng

 Phi Châu là một cậu bé có tâm hồn trong sáng, sâu sắc, tinh tế, có tấm
lòng nhân hậu, trân trọng tình bạn, yêu thương loài vật, tôn trọng thiên
nhiên.

4.
Nghệ thuật kể
chuyện trong tác
phẩm

- Câu chuyện được kể theo ngôi thứ ba nhưng có lúc
được chuyển sang ngôi thứ nhất qua lời của nhân vật,
chủ yếu theo điểm nhìn bên trong (kể qua cảm nhận của
nhân vật)
- Hình ảnh mắt sói, mắt người đã tạo nên sự đan xen
giữa dòng thời gian hiện tại và quá khứ. Cái nhìn hồi
tưởng bằng một con mắt của Sói Lam và Phi Châu đưa
hai nhân vật trở về quá khứ vừa u sầu, đau đớn, mất
mát, vừa thẳm sâu sự đồng cảm.
- Sử dụng linh hoạt dòng thời gian hồi tưởng đã giúp
nhà văn khắc họa đậm nét những câu chuyện, số phận
trong tác phẩm.