TRAO ĐỔI NƯỚC
VÀ KHOÁNG Ở
THỰC VẬT
Sinh học 11

 Hấp thụ nước
 Hấp thụ khoáng
 Sự vận chuyển nước và khoáng

- Con đường tế
bào chất
- Con đường gian
bào

 Dòng mạch gỗ
 Dòng mạch rây

Mạch gỗ là những tế bào
chết có thành hoá gỗ, cứng
chắc nối liền với nhau.
Dịch mạch gỗ: nước, ion
khoáng và một số chất hoà
tan.

Dịch trong mạch gỗ được vận chuyển một chiều thành dòng
liên tục nhờ sự kết hợp của ba lực chính:
+ Lực kéo của quá trình thoát hơi nước ở lá.
+ Lực liên kết giữa các phân tử nước và lực bám giữa các
phân tử nước vào thành mạch.
+ Lực đẩy của áp suất rễ.

- Mạch rây: cấu tạo từ ống
rây và tế bào kèm nằm dọc
ống rây.
- Thành phần chính của
dịch mạch rây là: chất hữu
cơ, amino acid, hormone và
chất khoáng.

- Dịch mạch rây vận chuyển hai chiều: từ cơ quan nguồn (lá:
quang hợp tạo sản phẩm hữu cơ) đến cơ quan chứa (củ, quả,
hạt: tích luỹ, dự trữ) hoặc theo chiều ngược lại.
- Động lực làm cho các chất di chuyển trong mạch rây là sự
chênh lệch nồng độ của các chất giữa các cơ quan.

 Thoát hơi nước qua bề mặt lá
 Thoát hơi nước qua khí khổng

 Thoát hơi nước qua bề mặt lá

- Lá non lớp cutin mỏng, sự thoát
hơi nước qua bề mặt lá diễn ra
dễ dàng.
Khi lá già lớp cutin bắt đầu dày,
lượng nước thoát trên bề mặt chỉ
10 – 20%.

 Thoát hơi nước qua khí khổng
Thoát hơi nước qua khí
khổng phụ thuộc vào
hoạt động đóng mở
của khí khổng thông
qua cơ chế trương và
mất nước.

+ Khi no nước, thành mỏng của khí khổng căng ra làm
cho thành dày cong theo → khí khổng mở → thoát hơi
nước mạnh
+ Khi mất nước, thành mỏng hết căng, thành dày duỗi
thẳng → khí khổng khép lại → thoát hơi nước yếu.

98% lượng nước hút vào cây sẽ mất đi do
thoát hơi để:
- Tạo lực kéo → vận chuyển ion khoáng từ
rễ lên thân và lá.
- CO2 khuếch tán vào lá → cung cấp cho
quang hợp.
- Làm giảm nhiệt độ trên lá → tránh tổn
thương cấu trúc lá.

Nitrogen nguyên tố đa lượng có vai
trò quan trọng đối với sinh trưởng
và phát triển của thực vật.

Aminoacid → Protein

Diệp lục

Acid nucleic (ADN, ARN)

ATP

Khi thiếu nitrogen là có
màu vàng (biểu hiện ở
lá già trước), cây sinh
trưởng chậm. Ngược
lại nếu thừa, cây phát
triển mạnh, yếu, dễ đổ
và dễ bị sâu bệnh.

- Thực vật chỉ hấp thụ được
nitrogen ở dạng vô cơ (NH4+
và NO3-) từ 03 nguồn: sấm
sét, vi khuẩn cố định
nitrogen hay vi khuẩn
ammonium hoặc từ phân
bón do con người sản xuất.
- Nitơ trong các hợp chất hữu
cơ cấu thành cơ thể thực
vật chỉ tồn tại ở dạng khử
(NH4+)

Quá trình trao đổi Nitrogen trong cây
Quá trình khử NO3-:
- Khi được hấp thụ vào cây, dạng nitrogen oxi hoá (NO3-)
được biến đổi thành dạng khử (NH4+ ):

Quá trình đồng hoá NH4+ :
- NH4+ được cây hấp thu và hình thành từ quá trình khử
nitrate tham gia tổng hợp amino acid hoặc tạo các
amide:
+ NH4+ + keto acid → amino acid. Các amino acid tiếp
thụ tham gia tổng hợp protein trong tế bào.
Vd: NH4+ + Pyruvic acid → Alanine
+ NH4+ + amino dicarboxylic → amide. Giúp giải độc và
dự trữ NH4+ cho tế bào.
Vd: NH4+ + Glutamic acid → Glutamin.

Ánh
sáng
- Ánh sáng thúc đẩy mở khí khổng

→ tăng sự thoát hơi nước ở lá →
tạo động lực cho quá trình hấp thu,
vận chuyển nước và ion khoáng ở
rễ và thân.
- Ánh sáng ảnh hưởng đến quang
hợp → tạo chất hữu cơ là nguyên
liệu cho hô hấp → giải phóng ATP
cần thiết cho hấp thu và vận
chuyển chủ động các chất trong
cây.
Vận dụng: đảm bảo mật độ gieo
trồng, tỉa cành → đảm bảo cung

Nhiệt độ
Tổng lượng khoáng hấp thu được (mg/kg chất khô)
Nhiệt độ
Nitrogen (N)
Postassium (K) Phosphorus (P)
100C
13,48
18,98
7,45
200C
21,47
20,97
15,23
Trong giới hạn sinh thái về nhiệt độ → tốc độ hấp thu nước và
khoáng tỉ lệ thuận với sự ↑ nhiệt độ.
Khi nhiệt độ ↓ → hô hấp ở rễ ↓ → ↓ khả năng hấp thu chất khoáng
ở rễ. Khi nhiệt độ ↑ quá cao → tế bào lông hút bị tổn thương,
enzyme bị biến tính → ↓ hoặc dừng hấp thu nước và khoáng.
Vận dụng: hạn chế ảnh hưởng của nhiệt độ ủ ấm gốc cây, sử
dụng vật liệu cách nhiệt để duy trì nhiệt độ ổn định trong trong cây

Độ ẩm và không khí

Độ ẩm không khí ảnh hưởng gián
tiếp đến hoạt động trao đổi nước
và khoáng → thông qua quá trình
thoát hơi nước ở lá.
Độ ẩm không khí cao → giảm thoát
hơi nước; độ ẩm không khí thấp →
tăng cường độ thoát hơi nước.

Ứng dụng thực tiễn của trao đổi nước
và dinh dưỡng khoáng
Tưới nước hợp lí cho
cây trồng
Phân bón và năng suất
cây trồng

Cân bằng nước

Đảm bảo nguyên tắc:
tưới khi cần, tưới đủ và
tưới đúng cách

Phân bón và năng suất cây trồng
Đúng
loại

Đúng
liều

Đúng
thời
điểm

Đúng
phương
pháp

MY EDUCATION
YEARS

STUDIES

INSTITUTION

2009-2012

List your studies here

Mention the institution
here

2012-2014

List your studies here

Mention the institution
here

2014-2016

List your studies here

Mention the institution
here

2016-2018

List your studies here

Mention the institution
here

MY SKILLS
SKILL
Mercury is1
the
smallest
planet

SKILL
3
Mars is
actually a
cold place

35
%

22
%

SKILL
2
Venus is a

11
%

32
%

SKILL
4
Neptune is

very hot
planet

far from
the Sun

Follow the link in the graph to modify its data and then paste the new one here.
For more info, click here

INTERNATIONAL EXPERIENCE
MERCURY
Mercury is the
smallest
planet

MARS
Despite being
red, Mars is a
cold place

VENUS
Venus is a

terribly hot
planet

JUPITER

It's a gas giant
and has
several rings

MY
EXPERIENC
E

03

You can enter a subtitle here if you need it

MY EXPERIENCE
2017

2018

2019

2020

1

2

3

4

COMPAN
Y 1being
Despite

COMPAN
Y is2a gas
Saturn

COMPAN
Y 3is the
Mercury

COMPAN
Y 4 is
Neptune

red, Mars is a
cold place

giant with
rings

smallest
planet

very far from
the Sun

PICTUR
E IS
WORTH
A
THOUS
AND

MY RESUME
EXPERI
ENCE
20142015
20142015
SKILLS

Mention the
company
Describe your job
Mention
the
here
company
Describe your job
here

EDUCA
TION
20142015
20142015

Mention the
institution
List your studies
Mention
the
here
institution
List your studies
here

MY WORK
AREA 1

You can enter a subtitle here if you
need it

PROJECT 1
Do you know what helps you make
your point crystal clear?
Lists like this one:
1. They're simple
2. You can organize your ideas
clearly
3. You'll never forget to buy milk!
And the most important thing: the
audience won't miss the point of
your presentation

150,000,0
00
Big numbers catch your audience's attention

15,000
,000
33,000
,000
Mercury is the smallest planet

Venus is the second planet