HOẠT ĐỘNG VIẾT
VIẾT ĐOẠN VĂN KỂ LẠI
SỰ VIỆC CÓ THẬT LIÊN
QUAN ĐẾN NHÂN VẬT
HOẶC SỰ KIỆN LỊCH SỬ

HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

Nhân vật, sự kiện nào khiến em
có ấn tượng sâu sắc nhất? Em
hãy chia sẻ ấn tượng của em về
nhân vật, sự kiện đó?

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Yêu cầu đối với bài
văn kể lại sự việc có
thật liên quan đến
nhân vật hoặc sự
kiện lịch sử

03

01
02

Bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến
nhân vật/ sự kiện lịch sử là kiểu văn bản
thuật lại một sự việc có thật nhằm giúp
người đọc hiểu về sự việc, qua đó hiểu về
nhân vật/ sự kiện lịch sử có liên quan.
Đảm bảo yêu cầu về hình thức của bài văn.

Cấu trúc gồm có ba phần:
+ Mở bài: giới thiệu sự việc có thật liên quan đến nhân vật/ sự kiện
lịch sử.
+ Thân bài: thuật lại quá trình diễn biến của sự việc, chỉ ra mối
liên quan giữa sự việc với nhân vật/ sự kiện lịch sử; kết hợp kể
chuyện với miêu tả.
+ Kết bài: khẳng định ý nghĩa của sự việc, nêu cảm nhận của
người viết.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Yêu cầu đối với bài
văn kể lại sự việc có
thật liên quan đến
nhân vật hoặc sự
kiện lịch sử

06

04
05

Sự kiện: Sự việc được kể lại trong văn bản
là có thật và liên quan đến nhân vật/ sự kiện
lịch sử.
Ngôi kể: Sử dụng ngôi thứ nhất (xưng “tôi”)
thuật lại sự việc theo một trình tự hợp lí.

Nội dung:
+ Sử dụng chi tiết, thông tin chọn lọc, tin cậy về sự
việc, nhân vật/ sự kiện.
+ Sử dụng yếu tố miêu tả trong bài viết.
+ Kết hợp kể chuyện với miêu tả một cách hợp lí, tự
nhiên.

Hướng dẫn
phân tích
kiểu văn bản

PHT số 1
Ngữ liệu
 
Tháng 9 vừa qua, trong chuyến hành trình Về nguồn, lớp mình có dịp về thành phố Rạch Giá (Kiên  
Giang) dự lễ hội tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. Đây là lễ hội thường niên, từ ngày 26
đến 28 tháng 8 âm lịch. Trong dịp này, hàng nghìn người từ khắp nơi về viếng đền, tưởng nhớ ông, tham
gia các hoạt động văn hóa trong lễ hội.
Tôi được biết về những chiến công đánh giặc cứu nước của anh hùng Nguyễn Trung Trực và nghĩa
quân qua lời kể của cô giáo dạy Lịch sử. Câu nói nổi tiếng của ông khi bị địch bắt và xử tử: “Bao giờ
người miền Tây nhổ hết cỏ lùng thì người miền Nam đánh Tây” khiến tôi háo hức mong chờ chuyến đi
này.
Khi đứng trước ngôi đền của anh, tôi trào dâng một niềm xúc động và tự hào. Ngôi chùa nằm bên
dòng sông hiền hòa ngay sát cửa biển và mát rượi dưới bóng cây bồ đề cổ thụ. Nơi đây là một trong chín
ngôi chùa có lịch sử lâu đời và quy mô lớn nhất tỉnh Kiên Giang. Tượng Nguyễn Trung Trực được đúc
bằng đồng đặt ở sân đình. Bức tượng mang phong thái bất khuất của người anh hùng. Từ sáng sớm,
dòng người đổ về thắp hương, dâng lễ tưởng nhớ tổ tiên. Trên bàn thờ, các lễ vật được bày biện khá đẹp
mắt. Những đĩa trái cây, sản vật miệt vườn sông nước được tạo hình rồng phượng, những linh vật mang
lại những điều tốt lành. Mùi hương thoang thoảng trong không khí. Các bậc cao niên mặc áo dài khăn
đóng đứng hai bên tả, hữu tiến hành nghi lễ theo nhịp trống.
Trong không khí trang nghiêm, diễn văn tưởng niệm của Ban tổ chức đã gợi lên hình ảnh người anh
hùng Nguyễn Trung Trực thật gần gũi mà anh dũng. Ông tên thật là Nguyễn Văn Lịch, lúc nhỏ còn có tên
là Chơn. Ông là con thứ năm trong một gia đình làm nghề chài lưới ở Xóm Vẹm, làng Bình Nhất, phường
Tân An, tỉnh Gia Định (nay thuộc ấp 1, xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An). Ông vốn tính tình
nghiêm túc, ngay thẳng, giàu bản lĩnh và tự trọng nên được mọi người yêu mến, gọi ông là Nguyễn Trung
Trực. Là con của một người đánh cá rất giỏi, anh luyện võ từ nhỏ nên có sức khỏe dẻo dai, ý chí kiên
cường. Khi Pháp đánh vào Gia Định, ông đã tham gia nghĩa quân và trở thành người đi đầu trong công
cuộc đánh giặc cứu nước.
Nguyễn Trung Trực và nghĩa quân đã lập nhiều chiến công như đốt cháy chiến thuyền L'Espérance
(L'Espérance) của thực dân Pháp ở cửa sông Nhựt Tảo ngày 10-12-1861; tiến công thành công đồn Kiên
Giang ngày 16 tháng 6 năm 1868; ... Những trận đánh do ông chỉ huy đã làm quân địch bất ngờ. Chẳng
hạn, trận đánh năm 1861, ông đã cho nghĩa quân cải trang thành đám cưới để phục kích, tấn công và đốt
cháy chiến thuyền của giặc.
Sau phần lễ trọng thể, trang nghiêm là phần hội tưng bừng. Dự hội là dịp để nhân dân địa phương và
du khách tưởng niệm người anh hừng, vừa gặp gỡ, giao lưu và thực hành các sinh hoạt văn hóa hay hoạt
động thiện nguyện.
Nguyễn Trung Trực hy sinh khi mới 30 tuổi. Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng lòng yêu nước, khí phách
anh hùng, tinh thần cương trực, hào sảng của ông là bất diệt. Có lẽ vì vậy mà lễ hội giỗ Tổ hàng năm ở
Rạch Giá (Kiên Giang) đã trở thành một trong những lễ hội truyền thống lớn của địa phương, luôn thu
hút nhiều lứa tuổi, nhiều tầng lớp nhân dân và du khách tham dự.
 
 

Câu hỏi

+ Tìm những từ thể hiện cảm xúc cùa người viết về bài thơ.
…………………………………………
+ Tác giả đoạn văn đã sử dụng ngôi thứ mấy để chia sẻ cảm
xúc?
…………………………………………
+ Những câu nào thuộc về phần mở đoạn? Vì sao em biết?
…………………………………………
…………………………………………
+ Những câu nào thuộc về phần thân đoạn? Phần này trình
bày nội dung gì?
…………………………………………
…………………………………………
+ Hãy chỉ ra câu kết của đoạn văn và cho biết nội dung cùa
nó.
…………………………………………..
……………………………………………
+ Tìm những từ ngữ được dùng theo kiểu lặp lại hoặc thay
thể những từ ngữ tương đương ở những câu trước đó. Nêu
tác dụng của những từ ngữ đó?
…………………………………
…………………………………

Lưu ý: Các con có thể kết hợp giữa việc ghi chú vào ngữ liệu và viết vào chỗ….

Câu 1: Giới thiệu không gian, thời gian diễn ra sự việc “lễ hội tưởng nhớ Anh hùng dân
tộc Nguyễn Trung Trực.
Câu 2:
(2a) Giới thiệu nhân vật lịch sử - anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực.
(2b) Kể lại sự việc nhằm gợi nhớ hình ảnh, công trạng của nhân vật lịch sử.
(2c) Kể lại những chiến công của anh hùng Nguyễn Trung Trực.
(2d) Kể về sự việc (các hoạt động trong phần hội), thể hiện tác động của sự việc liên
quan đến nhân vật lịch sử đối với người dân.
Câu 3: Người viết đã sử dụng các yếu tố miêu tả khi thuật lại sự kiện.
Câu 4: Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của sự việc, nêu cảm nhận của người viết.

Quy trình viết

QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI SỰ VIỆC CÓ THẬT LIÊN QUAN ĐẾN
NHÂN VẬT HOẶC SỰ KIỆN LỊCH SỬ.
Qui trình viết
Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết.
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
Bước 3: Viết bài văn
Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh
nghiệm

Thao tác cần làm

  Xác định đề tài
 
Thu thập tư liệu.
  * Tìm ý:
  * Lập dàn ý:
 
 

* Tìm ý:
- Xác định một số định hướng chung như:
+Mối quan hệ giữa sự việc có thật và nhân vật/ sự kiện
lịch sử liên quan qua các tư liệu, bằng chứng;
+ Phối hợp sử dụng các loại tư liệu từ nhiều nguồn khác
nhau, sử dụng tranh ảnh về nhân vật hoặc hiện vật liên
quan đến sự kiện/ nhân vật; …
+Ghi lại bất cứ ý tưởng nào nảy sinh trong quá trình thu
thập tài liệu và tìm ý cho bài viết.

* Lập dàn ý:
a. Mở bài:
- Nêu được sự việc có thật liên quan đến nhân vật, sự kiện lịch sử mà văn bản sẽ thuật lại.
- Nêu lí do hay hoàn cảnh người viết thu thập tư liệu liên quan.
b. Thân bài:
* Gợi lại bối cảnh, câu chuyện, dấu tích liên quan đến nhân vật, sự kiện.
- Câu chuyện, huyền thoại liên quan.
- Dấu tích liên quan.
* Thuật lại nội dung/ diễn biến của sự việc có thật liên quan đến nhân vật, sự kiện lịch
sử.
- Bắt đầu, diễn biến, kết thúc.
- Sử dụng được một số bằng chứng; kết hợp kể chuyện với miêu tả.
* Ý nghĩa, tác động của sự việc đối với đời sống hoặc đối với nhận thức về nhân vật/ sự
kiện lịch sử.
c. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của sự việc hoặc nêu cảm nhận của người viết về sự việc.

QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI SỰ VIỆC CÓ THẬT LIÊN QUAN ĐẾN
NHÂN VẬT HOẶC SỰ KIỆN LỊCH SỬ.
Qui trình viết
Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết.
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

Thao tác cần làm
  Xác định đề tài
  Thu thập tư liệu.
  * Tìm ý:
  * Lập dàn ý:
 

Dựa vào dàn ý, viết một đoạn
văn hoàn chỉnh

Bước 3: Viết bài văn
 
Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh
nghiệm

Dựa vào bảng kiểm để
kiểm tra, chỉnh sửa

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Em hãy viết bài văn kể lại một
sự việc có thật liên quan đến
nhân vật hoặc sự kiện lịch sử
mà em có dịp tìm hiểu.

1.1 Chuẩn bị trước khi viết.
* Xác định đề tài:
- Đề bài yêu cầu bài văn kể lại một sự việc có thật liên quan đến nhân vật
hoặc sự kiện lịch sử mà em có dịp tìm hiểu.
* Mục đích: Kể lại một sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự
kiện lịch sử.
* Đối tượng: người đọc là những người quan tâm đến các sự kiện lịch sử.

1.2. Tìm ý, lập dàn ý
*Tìm ý
+ Vì sao em có ấn tượng đặc biệt với sự kiện đó ?
+ Không gian và thời gian diễn ra sự việc ?
+ Diễn biến của sự việc ?
+ Các dấu tích, hiện vật có liên quan đến sự kiện, nhân vật ?
+ Các nhân chứng, dẫn liệu có thể trích dẫn ?
+ Viết nhanh dưới dạng cụm từ thể hiện những ý tưởng trên.

1.2. Tìm ý, lập dàn ý

*Lập dàn ý:

1.3 Viết đoạn