Tiết 24: Bài 21: VIỆT NAM TRONG
NHỮNG NĂM 1939 - 1945

I. Tình hình thế giới và Đông Dương

Nêu những nét nổi
bật tình hình thế giới
và Việt Nam giai đoạn
1939 – 1945?

Lược đồ quân Đức đánh chiếm châu Âu: 1939-1941

Thụy
điển
Anh
Pháp

Phần Lan

LIÊNXÔ
Lê-nin-grát

Đan Mạch

Chiến tranh
lan hai
thế giớiBathứ
bắt đầu

Đức

Mat-xcơ va

Tiệp Khắc

Áo

Hung ga ri
I-ta-li-a
Nam Tư

Hy Lạp

Ru ma ni
Bun ga ri

An-giê-ri

Li Bi

Ai Cập

6-1940 Đức tiến vào Pari

Chính phủ Pháp đầu hàng Đức

LIÊN XÔ

Đ. Xa-kha-lin

Q. đ A-lê-ut

MÃN CHÂU

MÔNG CỔ

Q. đ Cu-rin

BĐ. TRIỀU

TIÊN

Muc-đen
Bắc Kinh

TRUNG QUỐC

Hi-r
ô-si
-ma

Ha-bin

THÁI

NHẬT BẢN
Tô-ki-ô

Nam Kinh Na-ga-xa-ki
Trùng Khánh

NÊ
-P
AN
ẤN ĐỘ

Ran-gun
Băng Cốc

G
ƠN
DƯ

THÁI
LAN

BÌNH

Ô-ki-na-oa
Đài Loan

NG
ĐÔ

MIẾN
ĐIỆN

Thượng Hải

Hồng Công
Đ.Hải Nam
Q.đ Hoàng Sa

Uây-cơ

Q.đ Ma-ri-an

Ma-ni-la

Đ. Gu-am

DƯƠNG
Q.đ Mac-san

Q.đ Trường Sa

Q. đ Ca-rô-lin
Q.đ Gin-be

oó
c

Xin-ga-po

-n
êô

MA-LAI-XI-A
Đ.
B

Cu-a-la Lam-pơ
Đ.Xi-ma-tơ-ra

Q.đ Ha-oai

PHI-LIP-PIN

Sài Gòn

Cô-lôm-bô

Đ. Mít-uây

IN-ĐÔ-NÊ-XI-A

Tân Ghi-nê

Đ.Gia-va

Q. đ Xa-lô-mông

Gua-đan-ca-nan

ẤN ĐỘ DƯƠNG

Biển San hô

Ô-XTRÂY-LIA

Chiến trường châu Á-Thái Bình Dương (1941 – 1945)

Trân Châu
cảng

* Thế giới
- 9/1939, CTTG II bùng nổ.
- 1940, Pháp đầu hàng Đức
- Nhật mở rộng chiến tranh xâm lược châu Á – Thái Bình Dương.

SaøiGoøn

Tháng 9-1940 Nhật vào Đông Dương

* Trong nước
- Cuối 9/1940, Quân Nhật tiến vào miền Bắc VN.
- Pháp-Nhật câu kết với nhau để bóc lột và đàn áp
nhân dân→nhân dân ta chịu cảnh ”một cổ đôi
tròng” →đẩy nhân dân ta vào cảnh cùng cực.

Xác chết đói nằm la liệt ngoài đường

Gom xác chết trong nạn đói 1945

Hố chôn tập thể

Âm mưu của Nhật ở Đông Dương:

“Đem quân sang Đông Dương, Nhật muốn nhân cơ hội Pháp bại trận,
nhận trước lấy một bộ phận thuộc địa của Pháp, chiếm lấy những
nguồn nguyên liệu béo bở ở Đông Dương để cung cấp cho chiến
tranh, lấy Đông Dương làm căn cứ quân sự đánh Hoa Nam .., hòng
mau ra khỏi vũng bùn lầy ở TQ, dùng Đông Dương làm cái cầu tiến
bước xuống miền Nam Dương, Á Châu...”

Đóng vai là một chuyên gia, giải thích tại sao
Nhật Pháp thỏa hiệp với nhau?

Pháp

Nhật

Vì sao Thực dân Pháp và phát xít Nhật câu kết
thỏa hiệp với nhau thống trị Đông Dương?
THỰC DÂN PHÁP
Không đủ sức chống lại
Nhật, buộc phải chấp nhận
các yêu sách của Nhật, mặt
khác chúng muốn dựa vào
Nhật, để chống phá cách
mạng Đông Dương, cai trị
nhân dân Đông Dương.

PHÁT XÍT NHẬT
Muốn lợi dụng Pháp để
kiếm lời và chống phá cách
mạng Đông Dương, vơ vét sức
người sức của để phục vụ
chiến tranh của Nhật.

II-Những cuộc nổi dậy đầu tiên
Tên cuộc
khởi nghĩa

Thời gian

Nguyên nhân Ý nghĩa

Bắc Sơn

Đội du kích Bắc Sơn (14/02/1941)

Phan Đăng Lưu
(1901-1941)

Hà Huy Tập
(1906-1941)

Nguyễn Thị Minh Khai
(1910-1941)

Các chiến sĩ cách mạng bị bắt và xử bắn sau Khởi nghĩa Nam Kỳ

Khởi
Nghĩa
Nam
Kì

II-Những cuộc nổi dậy đầu tiên
Tên

Khởi
nghĩa
Bắc
Sơn

Thời
gian

Nguyên nhân

Ý nghĩa

27 - Ngày 22/9/1940, Nhật đánh
/9/ vào Lạng Sơn, Pháp thua và
19 rút lui qua Bắc Sơn. Nhân cơ
40

Khởi
23/
nghĩa
11/
Nam Kì 194
0

Đội du kích Bắc Sơn
được duy trì, trở
thành lực lượng vũ
hội đó, Đảng bộ địa phương đã trang nòng cốt của
lãnh đạo nhân dân Bắc Sơn
Đảng.
khởi nghĩa.
Căm thù thực dân Pháp đã bắt
binh lính Việt Nam ra trận làm
bia đỡ đạn cho chúng. Nhân
dân Nam Kì đứng lên đấu
tranh.

Chứng tỏ tinh thần
yêu nước của các tầng
lớp nhân dân Nam Bộ,
sẵn sàng đứng lên
chiến đấu chống quân
thù .

II-Những cuộc nổi dậy đầu tiên
Tên

Thời
gian

Nguyên nhân

Ý nghĩa

Khởi
nghĩa
Nam
Kì

23/11/194
0

Căm thù thực dân Pháp đã bắt binh
lính Việt Nam ra trận làm bia đỡ đạn
cho chúng. Nhân dân Nam Kì đứng
lên đấu tranh.

Chứng tỏ tinh thần yêu
nước của các tầng lớp nhân
dân Nam Bộ, sẵn sàng
đứng lên chiến đấu chống
quân thù .

Binh
13/1/1941
biến
Đô
Lương

- Pháp bắt binh lính người Việt ở Nghệ An Thể hiện tinh thần yêu nước
sang Lào đánh nhau với quân Xiêm.
của binh lính Việt Nam trong
quân đội Pháp .
 Đội Cung lãnh đạo binh lính nổi dậy.

Nguyên nhân thất bại: Các cuộc khởi nghĩa chưa có sự
chuẩn bị kĩ, mới chỉ nổ ra ở một phạmVìvisao
nhỏ,
thời cơ
các
chưa đến, thực dân Pháp còn mạnh.
cuộc khởi
nghĩa đều
Ý nghĩa: - Các cuộc khởi nghĩa đã thể hiện
thấttinh
bại?thần
nghĩa
yêu nước, tinh thần bất khuất về độc lậpÝtự
do. và
học cảnh
Giáng một đòn mạnh vào thực dân Pháp, bài
là đòn
cách
cáo đối với phát xít Nhật.
mạng?

- Là tiếng súng đầu tiên báo hiệu một thời kỳ đấu tranh
mới- thời kỳ khởi nghĩa vũ trang cướp chính quyền của
nhân dân ta.
Bài học: Về khởi nghĩa vũ trang, xây dựng lực lượng vũ
trang, thời cơ khởi nghĩa và chiến tranh du kích.