Hình vẽ
Bài 2
Mục tiêu
MỤC TIÊU
* Về kiến thức - Sinh viên trình bày được nội dung cơ bản những quan điểm của Hồ Chí Minh về Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nhà nước của dân, do dân, vì dân.
* Về kỹ năng - Sinh viên phân tích, luận giải được những nội dung về xây dựng Nhà nước pháp quyền.
* Thái độ - Sinh viên tin tưởng vào sự quản lý của Nhà nước, tích cực học tập, rèn luyện góp phần xây dựng đất nước.
1
2
II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN
Ảnh
II. NHÀ NƯỚC
3
4
Hình vẽ
Hình vẽ
II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
1. Nhà nước dân chủ
3. Nhà nước trong sạch, vững mạnh
Hình vẽ
Hình vẽ
2. Nhà nước pháp quyền
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Nhà nước của dân
Nhà nước do dân
Nhà nước vì dân
Nhà nước hợp hiến, hợp pháp
Nhà nước thượng tôn pháp luật
Pháp quyền nhân nghĩa
Kiểm soát quyền lực
Phòng chống tiêu cực
1. Nhà nước dân chủ
5
6
1. Nhà nước dân chủ
a. Bản chất giai cấp của Nhà nước
* Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nhà nước Việt Nam là nhà nước dân chủ, mang bản chất của giai cấp công nhân thể hiện trên các phương diện sau:
- Một là, Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò cầm quyền. Lời nói đầu Hiến Pháp 1959 khẳng định: "Nhà nước của ta là nhà nước dân chủ nhân dân, dựa trên nền tảng liên minh công nông, do giai cấp công nhân lãnh đạo".
- Hai là, thể hiện ở tính định hướng xã hội chủ nghĩa trong sự phát triển đất nước.
- Ba là, bản chất giai cấp công nhân của nhà nước thể hiện ở nguyên tắc tổ chức và hoạt động của nó là nguyên tắc tập trung dân chủ.
Ảnh
Hiến Pháp 1959
a. Bản chất giai cấp
7
8
* Sự thống nhất bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc
Ảnh
b. Nhà nước của nhân dân
9
10
b. Nhà nước của nhân dân
- Theo quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà nước của nhân dân là nhà nước mà tất cả mọi quyền lực trong nhà nước và trong xã hội đều thuộc về nhân dân.
- Điều 1 Hiến pháp năm 1946 có viết: "Nước Việt Nam là một nước dân chủ cộng hoà. Tất cả quyền bính trong nước là của toàn dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo".
- Trong nhà nước dân chủ, nhân dân thực thi quyền lực thông qua 2 hình thức: dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp.
Ảnh
* Dân chủ trực tiếp là hình thức dân chủ trong đó nhân dân trực tiếp quyết định mọi vấn đề liên quan đến vận mệnh quốc gia, dân tộc và của dân chúng.
Dân chủ gián tiếp
11
12
* Dân chủ gián tiếp hay dân chủ đại diện là hình thức dân chủ mà trong đó nhân dân thực thi quyền lực của mình thông qua các đại diện mà họ lựa chọn, bầu ra những thiết chế mà họ lập nên.
- Quyền lực nhà nước là “thừa ủy quyền” của nhân dân.
- Nhân dân có quyền kiểm soát, phê bình nhà nước, có quyền bãi miễn đại biểu mà họ lựa chọn, bầu ra và có quyền giải tán thiết chế quyền lực mà họ đã lập nên.
- Luật pháp dân chủ và là công cụ quyền lực của nhân dân.
Ảnh
Đồng chí Nguyễn Xuân Ký, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri phường Cao Thắng và Hà Lầm 17/11/2019.
c. Nhà nước do nhân dân
c. Nhà nước do nhân dân
- Nhà nước do dân lập nên sau thắng lợi cách mạng Tháng Tám 1945 dưới sự lãnh đạo của Đảng.
- Dân làm chủ: tuân theo pháp luật của Nhà nước, tuân theo kỷ luật lao động, đóng góp (nộp thuế), tham gia công việc chung, bảo vệ Tổ quốc.
- Nhà nước tạo mọi điều kiện để nhân dân được thực thi những quyền mà Hiến pháp và pháp luật đã quy định, được hưởng thụ đầy đủ quyền lợi và làm tròn nghĩa vụ của mình.
Ảnh
13
14
d. Nhà nước vì nhân dân
d. Nhà nước vì nhân dân
- Lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục tiêu, tất cả đều vì lợi ích của nhân dân: Phải làm cho dân có ăn, phải làm cho dân có mặc, phải làm cho dân có chỗ ở, phải làm cho dân được học hành.
- Một nhà nước trong sạch, không có bất kỳ một đặc quyền, đặc lợi nào.
- Cán bộ nhà nước “phải yêu dân, phải đặt quyền lợi của nhân dân lên hết thảy, phải có một tinh thần chí công vô tư”.
(Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 4, tr.52)
Ảnh
Bác Hồ thăm hỏi nhân dân xã Tân Phong, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc (12/2/1956).
15
16
2. Nhà nước pháp quyền
17
18
2. Nhà nước pháp quyền
a. Nhà nước hợp hiến, hợp pháp
- Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm thấy rõ tầm quan trọng của Hiến Pháp và Pháp luật trong đời sống chính trị xã hội.
- Ngay sau khi đọc bản Tuyên ngôn độc lập, trong phiên họp của Chính phủ lâm thời (3-9-1945), Hồ Chí Minh đề nghị: "Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ. Tôi đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc TỔNG TUYỂN CỬ với chế độ phổ thông đầu phiếu để lập nên Quốc hội, lập ra Chính phủ và các cơ quan, bộ máy hợp hiến".
Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thành viên Chính phủ Lâm thời phiên họp Chính phủ đầu tiên (3/9/1945). 
Ảnh
a. Nhà nước hợp pháp
19
20
a. Nhà nước hợp pháp, hợp hiến
- Cuộc tổng tuyển cử được tiến hành ngày 6-1-1946, với chế độ phổ thông đầu phiếu, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam, tất cả người dân từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt nam nữ, dân tộc, đảng phái, tôn giáo...đều đi bỏ phiếu bầu đại biểu tham gia Quốc hội.
- Ngày 2-3-1946, Quốc hội khóa I nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đã họp phiên đầu tiên. Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch Chính phủ liên hiệp đầu tiên. Đây là Chính phủ có đầy đủ tư cách pháp lý để giải quyết công việc của đất nước ta.
Ảnh
Nhân dân Thủ đô Hà Nội đi bỏ phiếu bầu cử Quốc hội đầu tiêncủa nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 6/1/1946
Ảnh
Chính phủ liên hiệp đầu tiên 2-3-1946
b. Nhà nước thượng tôn pháp luật
21
22
b. Nhà nước thượng tôn pháp luật
- Hồ Chí Minh hai lần tham gia vào quá trình soạn thảo Hiến pháp (Hiến pháp năm 1946, 1959).
- Đã ký lệnh công bố 16 đạo luật, 613 sắc lệnh, trong đó có 243 sắc lệnh quy định về tổ chức Nhà nước và pháp luật.
- Hồ Chí Minh rất chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống, đảm bảo pháp luật được thi hành và có cơ chế giám sát việc thi hành pháp luật.
- Hồ Chí Minh luôn nêu cao tính nghiêm minh của pháp luật.
- Khuyến khích nhân dân giám sát công việc của Nhà nước, giám sát quá trình nhà nước thực thi pháp luật.
- Cán bộ các cấp, các ngành phải gương mẫu trong việc tuân thủ pháp luật.
Ảnh
Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh công bố Hiến pháp sửa đổi năm 1960
c. Pháp quyền nhân nghĩa
23
24
c. Pháp quyền nhân nghĩa
- "Pháp quyền nhân nghĩa" tức là trước hết nhà nước phải tôn trọng, bảo đảm đầy đủ các quyền con người, chăm lo đến lợi ích của mọi người. Hiến pháp của nước ta rất chú trọng đến quyền con người.
- Pháp luật có tính nhân văn, khuyến thiện. Biểu hiện: ghi nhận đầy đủ và bảo vệ quyền con người; nghiêm minh nhưng khách quan, công bằng.
- Ngay đối với những kẻ phản bội Tổ quốc, Hồ Chí Minh tuyên bố rõ: "Chính phủ Việt Nam sẽ tha thứ hay trừng trị họ theo luật pháp tùy theo thái độ của họ hiện nay và về sau. Nhưng sẽ không có ai bị tàn sát".
- Việc xây dựng và thi hành pháp luật phải dựa trên nền tảng đạo đức của xã hội và phải vì con người.
Ảnh
3. Nhà nước trong sạch
25
26
3. Nhà nước trong sạch, vững mạnh
a. Kiểm soát quyền lực nhà nước
Ảnh
b. Phòng, chống tiêu cực
27
28
b. Phòng, chống tiêu cực trong nhà nước
Trong quá trình lãnh đạo xây dựng Nhà nước Việt Nam, Hồ Chí Minh thường nói đến những tiêu cực sau đây và nhắc nhở mọi người đề phòng và khắc phục:
- Đặc quyền, đặc lợi: cửa quyền, hách dịch, lợ dụng chức quyền làm lợi cho cá nhân.
- Tham ô, lãng phí, quan liêu: Người gọi đó là "giặc nội xâm", "giặc ở trong lòng".
- "Tư túng", "chia rẽ", "kiêu ngạo": những căn bệnh này gây mất đoàn kết, gây rối cho công tác.
* Những biện pháp phòng, chống tiêu cực trong nhà nước
Ảnh
III. VẬN DỤNG
29
30
Hình vẽ
Hình vẽ
III. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
1. Xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh
2. Xây dựng Nhà nước
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Phải đề ra đường lối chủ trương đúng
Hình vẽ
Thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng
Phải chú trọng công tác chỉnh đốn Đảng
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Cải cách hành chính, cải cách tư pháp
Đảng viên phải gương mẫu tuân thủ pháp luật
Trân trọng cảm ơn
Ảnh