Xin chào

Thầy và các bạn

Tiền tệ, ngân hàng và Thị trường tài chính 2
CHƯƠNG 4: THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
02

53

Nhóm 4

01

32

NỘI DUNG
4.1 CHỨNG KHOÁN
4.2 THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
4.3 PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
4.4 CHỨC NĂNG VÀ VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG
CHỨNG kHOÁN
4.5 CÁC HÀNH VI TIÊU TỰC TRÊN THỊ TRƯỜNG
CHỨNG KHOÁN
4.6 CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

KHÁI NIỆM VỀ CHỨNG KHOÁN
Chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của
người sở hữu đối với tài sản hoặc phần vốn của tổ chức phát hành.

Cổ phiếu, trái
phiếu, chứng chỉ
quỹ

Quyền mua,
quyền chọn,
quyền chọn bán

Các hợp đồng góp
vốn đầu tư

Các loại chứng
khoán khác

ĐẶC ĐIỂM VỀ CHỨNG KHOÁN

Tính thanh khoản
(tính lỏng)

Chứng khoán có
tính lỏng cao hơn
tài sản khác

Tính rủi ro

Rủi ro có hệ thống
=> Khó tránh khỏi

Rủi ro không hệ
thống
=> Có thể kiểm soát

Tính sinh lợi

Rủi ro càng cao thì
lợi nhuận càng lớn

HÌNH THỨC CỦA CHỨNG KHOÁN

Hình thức của các
loại chứng khoán
có thu  nhập (cố
định hoặc biến đổi)
thường bao gồm
phần bìa và phần
bên trong.  

Quá trình ra đời và phát triển của Thị Trường Chứng Khoán
Trên thế giới
Xuất phát từ các cuộc thương lượng của
các thương gia ở các nước phương Tây
1453: Bruges (Bỉ)
1773: Anh
1778: Đức
1792: Mỹ
1876: Thụy Sĩ

Tại Việt Nam
10/07/1998: quyết định thành lập 2 Trung tâm giao
dịch chứng khoán tại Hà Nội và TP HCM
20/07/2000: khai trương Trung tâm giao dịch
chứng khoán TP HCM
28/07/2000: diễn ra phiên giao dịch chứng khoán
đầu tiên
08/03/2005: Khai trương trung tâm GDCK Hà Nội.
08/08/2007: Sở giao dịch chứng khoán TP HCM
2/1/2009: Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
KHÁI NIỆM
Thị trường chứng khoán là
thị trường giao dịch các loại
chứng khoán.
Thị trường chứng khoán
được gọi là thị trường gọi
vốn

CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Khái niệm
Điều hành thị
trường là các
hoạt động tổ
chức quản lý
nhằm duy trì sự
vận hành bình
thường của thị
trường.

Giám sát thị
trường là việc
theo dõi, kiểm
tra các hoạt động
giao dịch chứng
khoán

Sự cần thiết
Thị trường cao cấp, nơi có nhiều đối
tượng và mục đích tham tham. Dễ xảy
ra hoạt động không chính đáng

 cần phải có một cơ chế điều hành
và giám sát chặt chẽ

Cơ chế điều hành và giám sát
thị trường chứng khoán
Cơ quan quản lý của Chính Phủ

Thực hiện các
chức năng quản lý
chung chứ không
trực tiếp điều
hành và giám sát
thị trường

Gồm có uỷ ban
chứng khoán và
một số bộ, ngành
có liên quan

Các tổ chức tự quản
Tuân thủ các quy định của
các tổ chức quản lý và
giám sát thị trường của
chính phủ
+Quyết định đúng đắn,
phù hợp, hiệu quả
+Chi phí phải thu từ các
hoạt động trên thị trường

Gồm có sở
giao dịch và
hiệp hội các
nhà kinh
doanh chứng
khoán

Chủ thể phát hành

Các tổ chức có liên quan

Các thành phần
tham gia trên
thị trường
chứng khoán

Chủ thể quản lý và giám
sát các hoạt động của thị
trường chứng khoán

Nhà đầu tư

Chủ thể trung gian chứng
khoán

Nguyên tắc hoạt động trên thị trường chứng khoán
Nguyên tắc trung gian
+ Đảm bảo quyền lợi nhà
đầu từ
+ Giúp thị trường hoạt
động lành mạnh, đều đặn,
phát triển

Nguyên tắc đấu giá

+ Đấu giá trực tiếp
+ Đấu giá tự động

Nguyên tắc công khai
+Số lượng và giá cả chứng
khoán
+Tình hình tài chính và kết
quả kinh doanh
+Kết quả từng phiên giao
dịch

Phân loại thị trường chứng khoán
Thị trường sơ cấp
 Là nơi mua bán các chứng khoán mới phát hành lần
đầu
 Giao dịch giữa nhà đầu tư và nhà phát hành
 Tạo vốn cho tổ chức phát hành
 Giao dịch trên thị trường sơ cấp có thể là giao dịch trên
thị trường tiền tệ sơ cấp
 Giá trên thị trường sơ cấp không dao động, tức là giá
cố định.

Thị trường thứ cấp
 Là nơi mua bán các chứng khoán đã được phát hành
trên thị trường sơ cấp
 Giao dịch giữa các nhà đầu tư
 Không tạo vốn cho tổ chức phát hành
 Giao dịch trên thị trường thứ cấp có thể là giao dịch
trên thị trường tiền tệ thứ cấp
 Giá cả trên thị trường thứ cấp biến động nhiều do cung
– cầu.
 Tăng tính thanh khoản đã được phát hành trên thị
trường sơ cấp

 

 

Thu hút vốn nhàn rỗi vào
đầu tư phát triển

Điều tiết vĩ mô

Chức năng của
thị trường
chứng khoán
Hòa nhập nền kinh tế
thế giới

Điều tiết nguồn vốn

Tạo vốn cho nền kinh tế
quốc dân

công cụ đánh giá
doanh nghiệp, dự
đoán tương lai.

Vai trò
của thị
trường
chứng
khoán

Tạo điều kiện cho
doanh nghiệp sử
dụng vốn

4.5 Các hành vi tiêu cực trên thị trường
chứng khoán
A. Tư vấn vì lợi ích
của nhà môi giới
Hành vi giao dịch thái quá là giao dịch thường xuyên với số lượng lớn trên
tài khoản của khách hàng nhằm mục đích nhận hoa hồng mà không hướng
tới mục đích của khách hàng
Biện pháp
giám sát viên của công ty chứng khoán xem xét và giám
sát thường xuyên các tài khoản mà NDT ủy quyền.

B. thao túng thị trường
chứng khoán
THỰC TRẠNG
767 cổ phiếu, chứng chỉ quỹ niêm
yết,
858 cổ phiếu đăng ký giao dịch;
83 công ty chứng khoán,
44 công ty quản lý quỹ,.
Số lượng tài khoản của nhà đầu tư là trên
5,2 triệu tài khoản

theo Bộ trưởng Bộ Tài chính,
“trên thị trường cổ phiếu, thị trường
chứng khoán phái sinh xuất hiện các
hiện tượng thao túng giá, làm giá
ngày càng tinh vi, nhiều mã chứng
khoán được đẩy giá lên cao không
gắn với tình hình hoạt động kinh
doanh…”

Nguyên Nhân
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc
nói: ”Thị trường vẫn trong giai đoạn đầu
phát triển nên còn bị ảnh hưởng nhiều
bởi yếu tố tâm lý; trước tác động của các
thông tin quốc tế và trong nước bất lợi,
các tin đồn thất thiệt, lo ngại về yếu tố
dòng tiền, áp lực lạm phát nên thị trường
chứng khoán có nhiều phiên giảm mạnh
thời gian gần đây”

Biện Pháp

6 nhóm giải pháp, trong đó có phối
hợp chính sách tài khóa, tiền tệ;
hoàn thiện khung pháp lý, quản lý
giám sát…

Người đứng đầu ngành tài chính nhấn mạnh:
“Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan công
an trong xác minh, điều tra, xử lý các vụ việc thao
túng, phối hợp xử lý các tin đồn thất thiệt, sai sự
thật, cung cấp thông tin cho cơ quan công an khi có
các dấu hiệu nghi ngờ trong quá trình thanh, kiểm
tra”

4.5: CÁC CÔNG CỤ CỦA THỊ
TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
Dựa vào khái niệm: chứng khoán là bằng chứng xác
nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu với
tài sản hoặc phần vốn của tổ chức phát hành, được thể
hiện dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ
liệu điện tử .

Các công cụ của thị trường chứng khoán

Chứng khoán vốn

+Cổ phiếu thường
+Cố phiếu ưu đãi
+Chứng chỉ quỹ

Chứng khoán nợ

+Trái phiếu chính phủ
+Trái phiếu doanh
nghiệp

Chứng khoán phái sinh
+Quyền mua cổ phần
+Chứng quyền
+Hợp đồng quyền chọn
+Hợp đồng kỳ hạn
+Hợp đồng tương lai

4.6.1 Cổ phiếu

CÁC KHÁI NIỆM

khi một công ty cổ phần
gọi vốn, số vốn đó được
chia thành nhiều phần nhỏ
bằng nhau được gọi là cổ
phần

giấy chứng nhận người mua cổ
sở hữu cổ phần phần gọi là cổ
gọi là cổ phiếu
đông

ĐẶC ĐIỂM
 là chứng chỉ
hoặc bút
toán ghi sổ,
xác nhận
quyền sở
hữu và lợi ích
hợp pháp đối
với tài sản
hoặc vốn của
một công ty

 là
loại
chứn
g
khoá
n
khôn
g có
kỳ
hạn

 là loại
giấy tờ
có giá
có khả
năng
sinh
lời

 có
tính
rủi ro
và
khả
năng
thanh
khoản

Phân loại cổ phiếu
Đặc điểm

Cổ phiếu thường

Cổ phiếu ưu đãi

ưu đãi

Không

Có ưu đãi

Quyền biểu quyết

Có quyền biểu quyết trong ĐHCĐ

Không có quyền biểu quyết trong
ĐHCĐ

Quyền quản lý

Được quyền tham gia quản lý công Không được quyền tham gia bầu cử,
ứng cử trong HĐQT
ty

Cổ tức

Phụ thuộc vào HĐKD

Cổ tức cố định

Số lượng cổ phiếu

Nhiều

Ít

Ưu tiên nhận lại vốn góp

Sau CPƯĐ

Trước CP thường

Khái niệm

Đặc điểm
4.6.2

Trái phiếu
Trái phiếu là loại chứng khoán
xác nhận quyền và lợi ích hợp
pháp của người sở hữu đối với
phần vốn nợ

+Mệnh giá (giá danh nghĩa)
+Lãi suất danh nghĩa
+Thời hạn của trái phiếu
+Kỳ trả lãi
+Giá phát hành
+Giá phát hành bằng mệnh giá
(giá chiết khấu)
+Giá phát hành trên mệnh giá
(giá gia tăng)

Các loại trái phiếu
 

Chủ thể phát hành

Mục đích

Đặc điểm

Trái phiếu Chính chính phủ
phủ

Bù đắp thâm hụt ngân sách, huy động tiền
nhàn rỗi trong dân và các tổ chức kinh tế, xã
hội. tài trợ phúc lợi, công cộng

Trái phiếu địa
phương

Đầu tư phát triển kinh tế - xã hội thuộc nhiệm loại chứng khoán có ít rủi ro
vụ chi của ngân sách địa phương theo qui định
của Luật Ngân sách nhà nước

Địa phương

là loại chứng khoán có ít rủi ro nhất và có độ
thanh khoản cao

Trái phiếu doanh Doanh nghiệp
nghiệp

huy động vốn, phục vụ cho hoạt động sản xuất Rủi ro cao hơn trái phiếu chính phủ
kinh doanh

Trái phiếu lãi
suất cao

Doanh nghiệp

huy động vốn, phục vụ cho hoạt động sản xuất Lãi suất cao.
kinh doanh
Mức độ uy tín thấp
Tiềm ẩn nguy cơ vỡ nợ và không được thanh toán
khi DN gắp khó khăn

Trái phiếu
chuyển đổi

Doanh nghiệp

huy động vốn, phục vụ cho hoạt động sản xuất Lãi suất thấp
kinh doanh
NDT hưởng lợi từ việc tăng giá cổ phiếu khi
chuyển đổi (với điều kiện DN hoạt động tốt)

4.6.3. Chứng khoán phái sinh
Khái niệm

Chứng khoán phái
sinh là một loại
chứng khoán được
sinh ra và phụ
thuộc vào chứng
khoán cơ sở

Các công cụ phái
sinh

- Quyền chọn
- quyền mua cổ phần
- Hợp đồng tương lai
- Hợp đồng kì hạn
- chứng quyền

Ứng dụng

-

Bảo hiểm rủi ro

- Tạo đòn bẩy tài
chính

Vai trò
- Không có vai trò
tạo vốn
-Làm cho thị
trường sôi động ,
tăng tính hấp dẫn
của các loại chứng
khoán phái sinh ra
nó

CÂU HỎI ÔN TẬP
1) Phiên giao dịch chứng khoán đầu tiên diễn ra ở Việt Nam vào ngày nào?
A. 28/08/2000
B. 28/07/2000
C. 27/08/2000
D. 27/07/2000
2) Thị trường chứng khoán có mấy chức năng?
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4

3) Cổ phiếu ưu đãi có được quyền biểu quyết hay quyền bẩu cử không?
A. Chỉ có quyền biểu quyết
B. Chỉ có quyền bẩu cử
C. Có cả 2 quyền
D. Không có quyền nào

4) Trung tâm giao dịch chứng khoán TP HCM đổi tên thành sở giao dịch
chứng khoán TP HCM ngày nào?
A. 08/08/2007
B. 07/07/2007
C. 08/08/2008
D. 07/07/2008

5) Câu nào đúng nhất về nguyên tắc trung gian của thị trường chứng khoán?
A. Đảm bảo quyền lợi của nhà nước
B. Đảm bảo quyền lời của công ty chứng khoán
C. Đảm bảo quyền lợi của nhà môi giới
D. Đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư
6) Mục đích chính của trái phiếu doanh nghiệp là gì?
A. Huy động vốn, phục vụ cho việc trả nợ
B. Huy động vốn, phục vụ cho người đứng đầu doanh nghiệp
C. Huy động vốn, phục vụ cho quỹ phúc lợi nhân viên
D. Huy động vốn, phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh