TRƯỜNG THCS Gia Cẩm






GIÁO VIÊN : Lê Thùy Linh
7
TIẾT 26
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BIỂU CẢM
I. Bài học:
1. Tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm:
* Ngữ liệu T84: Đọc bài văn Tấm gương


1.Tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm :
* NL1: Đọc bài văn Tấm gương
a/ Bài văn biểu đạt tình cảm gì ?
 Bài văn ca ngợi tính trung thực của con người, ghét thói xu nịnh, xảo trá.
b/ Để biểu đạt tình cảm đó, tác giả đã làm như thế nào ?
 Để biểu đạt tình cảm đó, tác giả mượn hình ảnh tấm gương để gián tiếp ca ngợi người trung thực.



 Bố cục bài văn gồm 3 phần :
+ Mở bài : đoạn đầu
+ Thân bài : 5 đoạn giữa
+ Kết bài : đoạn cuối
Phần mở bài và kết bài có quan hệ ra sao ?
 Phần mở bài và kết bài có quan hệ chặt chẽ : khẳng định tấm gương trung thực, không xu nịnh, nói dối.

c/ Bố cục bài văn gồm mấy phần ?
Phần thân bài nêu lên ý gì ? Ý đó có liên quan đến chủ đề bài văn như thế nào ?
 Thân bài nói về các đức tính của tấm gương và có liên quan đến chủ đề bài văn là ca ngợi người trung thực.
d/ Tình cảm và sự đánh giá của tác giả có rõ ràng, chân thực không ? Điều đó có ý nghĩa thế nào đối với giá trị bài văn ?
 Tình cảm và sự đánh giá của tác giả rõ ràng, chân thực, không thể phủ nhận. Hình ảnh tấm gương có sức khêu gợi, tạo nên giá trị bài văn.
1.Tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm :
- Mỗi bài văn biểu cảm tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu.
- Bài văn biểu cảm có bố cục ba phần.
- Tình cảm thể hiện phải trong sáng, chân thực.
2. Đặc điểm văn biểu cảm:
* NL 2: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi
Mẹ ơi ! Con khổ quá mẹ ơi ! Sao mẹ đi lâu thế ? Mãi không về ! Người ta đánh con vì con dám cướp lại đồ chơi của con mà con người ta giằng lấy. Người ta chửi con, chửi cả mẹ nữa ! Mẹ xa con, mẹ có biết không ?
( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu )



Đoạn văn trên biểu hiện tình cảm gì ? Tình cảm ở đây được biểu hiện trực tiếp hay gián tiếp ? Em dựa vào dấu hiệu nào để đưa ra nhận xét của mình ?
 Đoạn văn trên thể hiện tình cảm cô đơn cầu mong sự giúp đỡ. Tình cảm ở đây biểu hiện trực tiếp thể hiện qua những tiếng kêu, lời than, câu hỏi biểu cảm.
2. Đặc điểm văn biểu cảm:
- Để biểu lộ tình cảm, người viết có thể chọn một trong hai cách :
+ Chọn hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng để gửi gắm tư tưởng, tình cảm.(gián tiếp )
+ Thổ lộ những nỗi niềm, cảm xúc trong lòng...( trực tiếp )
 * GN - T.86




II. Luyện tập :
Đọc bài văn Hoa học trò T87
a/ Bài văn thể hiện tình cảm gì ?
 Bài văn thể hiện nỗi buồn xa trường, xa bạn khi hè về.
Việc miêu tả hoa phượng đóng vai trò gì trong bài văn biểu cảm này ?
 Tác giả mượn hoa phượng để nói đến cuộc chia li.

Vì sao tác giả gọi hoa phượng là hoa học trò ?
 Tác giả gọi hoa phượng là hoa học trò vì tác giả đã biến hoa phượng – một loài hoa nở rộ vào dịp kết thúc năm học – thành biểu tượng của sự chia li ngày hè đối với học trò. Báo hiệu mùa thi, mùa tan trường.
b/ Em hãy tìm mạch ý của đoạn văn.
- Đoạn 1: Nỗi buồn của người học trò khi phượng cứ nở, phượng cứ rụng và hè về.
- Đoạn 2: Cảm xúc hẫng hụt, trống trải khi xa…: Phượng một mình trên sân trường ....
- Đoạn 3: Cảm xúc cô đơn, nhớ bạn, pha chút hờn dỗi.
c/ Bài văn này biểu cảm trực tiếp hay gián tiếp ?
Vừa biểu cảm trực tiếp vừa biểu cảm gián tiếp.

XIN CHÀO TẠM BIỆT