Ngắm trăng
(Vọng nguyệt)
I) Tìm hiểu chung:
1) Tác giả:
Hồ Chí Minh (1890-1969)
Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc
Là chiến sĩ quốc tế
Là danh nhân văn hóa thế giới
Phong cách sáng tác: Thơ Bác hay viết về thiên nhiên, đất nước với tình yêu tha thiết, ngọt ba
I) Tìm hiểu chung:
2) Tác phẩm:
- Xuất sứ: Bài thơ được trích trong tập "Nhật kí trong tù" được Bác sáng tác trong thời gian Người bị bắt giam và giải qua hơn 30 nhà lao của 13 huyện thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc
Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt
PTBĐ: Miêu tả, biểu cảm, tự sự
Bố cục:  2 phần
+ 2 câu đầu: Hoàn cảnh ngắm trăng
+ 2 câu cuối: Cuộc ngắm trăng

Phiên âm:
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại ngược hà?
Nhân hướng song tiền khan minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Dịch nghĩa:
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?
Người hướng ra trước song ngắm trăng trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.
II) Tìm hiểu chi tiết:
Nhan đề
Nhan đề: Vọng nguyệt(Ngắm trăng) :
Nguyệt: Trăng
Vọng: Tâm thế, nỗi long hướng đến, là ngóng trông, là mong đợi
=> Vọng nguyệt là ngắm trăng( nhìn xa)
II) Tìm hiểu chi tiết:
1) Hai câu đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa
Điệp từ “vô” : là không, nhấn mạnh tình thế của cuộc vọng nguyệt, người cầm nguyệt ở đây đang bị cầm tù trong 1 điều kiện thiếu thốn
Việc nói đến tửu và hoa là cách nói khôi hài, đầy bản lĩnh của người tù trong khốn khó nhưng vẫn mưu cầu hưởng thụ cái đẹp
Tâm hồn nhạy cảm trước vẻ đẹp của thiên nhiên, rung động mãnh liệt rất nghệ sĩ, ung dung, yêu đời
Ngắm trăng trong hoàn cảnh bị cầm tù, điều kiện thiếu thốn


II) Tìm hiểu chi tiết
1) Hai câu đầu

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
+) Xét về mục đích nói là câu nghi vấn nhưng lời tưj hỏi “nại nhược hà không chỉ để hỏi bản than mà còn bộc lộ cảm xúc bối rối, xao xuyến của Bác trước cảnh đẹp đêm trăng
II) Tìm hiểu chi tiết:
2) Hai câu sau:
II) Tìm hiểu chi tiết
2) Hai câu sau:
Đối +) Nhân> +) song tiền> +) Minh nguyệt>Đối về mặt ngữ pháp, tạo ra ý nghĩa gợi mở
Điệp từ khán: nhìn ở khoảng cách gần, đồng thời cách sắp xếp nhân, song, nguyệt mang nhiều dụng ý
Từ song đặt giữa người và trăng ở cả 2 câu thơ như sự ngăn cách thô bạo của ngục tù đối với người tù và đêm trăng
Sự đổi vị trí từ câu 3 sang câu 4 chủ thể và đối thể đã đảo ngươcj – người tìm trăng và trăng tìm người, trăng như có tâm hồn niềm đồng cảm với người , là biểu tượng của khát vọng tự do. Ngắm trăng không chỉ là thú ngaamhoa vịnh nguyệt của người xưa mà còn là cách để người tù thả tâm hồn mình theo bầu trời tự do
III) Tổng kết: