Chào mừng thầy cô giáo
và các bạn học sinh
Em hãy cho biết nội dung của những hình ảnh trên? Em có cảm xúc, suy nghĩ gì sau khi xem các hình ảnh đó?
Gió lạnh đầu mùa
- Thạch Lam -
I.
TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả, tác phẩm
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Tác giả “Thạch Lam”
Cuộc đời:
Sự nghiệp:
Phong cách:
Văn bản: “Gió lạnh đầu mùa”
Xuất xứ:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
2. Đọc, chú thích
II.
KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Người kể chuyện.
2. NH�N V?T SON:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
NGOẠI HÌNH
(TRANG PHỤC)
GIA CẢNH
NGÔN NGỮ, LỜI NÓI
TÌNH CẢM, CẢM XÚC
HÀNH ĐỘNG
NHẬN XÉT CỦA EM
NHÂN VẬT SƠN
Gia cảnh: Cuộc sống sung túc, gia đình trung lưu.
Ngoại hình (trang phục): Áo quần đẹp, lành lặn.
Hành động: Thân mật cùng trẻ con nghèo xóm chợ, bước đến gần hỏi han các bạn, tự ý đem áo ấm cho Hiên.
Ngôn ngữ, lời nói: “Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ, chị ạ”
- “Thế bây giờ làm thế nào hở vú? Mợ tôi biết thì chết”
Tình cảm, cảm xúc: Thấy động lòng thương bạn, lòng thấy ấm áp vui vui.
Tấm lòng trong sáng, nhân hậu, quan tâm đến mọi người, không phân biết giàu nghèo.
Nhân vật Sơn
Trò chơi Vòng quay văn học
Truyện “Gió lạnh đầu mùa” viết về mùa nào trong năm?
A. Mùa xuân
B. Mùa hạ
C. Mùa thu
D. Mùa đông
Khi tỉnh dậy, nhân vật Sơn trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” nhận thấy điều gì?
A. Mọi người đã ăn sáng cả rồi
B. Mọi người đã đi làm cả rồi
C. Mọi người đã mặc áo rét cả rồi
D. Mọi người đang sưởi ấm bên bếp lửa
Dáng vẻ bề ngoài của Hiên trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” được miêu tả như thế nào?
A. Mặc áo bông ấm, mới mua, rất đẹp.
B. Mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay
C. Mặc áo bông có vài mảnh vá
D. Mặc áo len đã cũ
Khi nhìn thấy Hiên “mặc có manh áo rách”, Sơn trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” đã thì thầm với chị Lan điều gì ?
A. Hay cho nó cái áo bông cũ, chị ạ.
B. Hay cho nó cái áo len cũ này, chị ạ
C. Hay cho nó cái khăn len cũ này, chị ạ
D. Hay cho nó đôi tất tay cũ này, chị ạ

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ:
- - Đọc lại văn bản, nắm những nét chính về tác giả, tác phẩm, đọc lại phần giải thích những từ khó để hiểu thêm về văn bản. Tóm tắt lại văn bản.
- Chuẩn bị bài mới: Trả lời các câu hỏi gợi ý ở SGK trang 73,74 (câu 2 đến câu 8).
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ:
CUỘC SỐNG CỦA CHỊ EM SƠN
CUỘC SỐNG CỦA NHỮNG ĐỨA TRẺ NGHÈO
Có vú già
Cách xưng hô: mẹ Sơn gọi con gái là “cô Duyên”, Sơn gọi mẹ là “mợ”.
Cho những người nghèo khổ vay mượn
Nhiều quần áo đẹp, mới, lành lặn, ấm áp
Cuộc sống sung túc, giàu có
Mặc như ngày thường, quần áo nâu bạc vá nhiều chỗ
Môi tím lại, da thịt thâm đi
Run lên, hàm răng đập vào nhau
Co ro đứng bên cột quán, mặc manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay
Cuộc sống nghèo khổ, thiếu thốn
Thái độ đối với những bạn nhỏ nghèo khổ
Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa, không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em họ Sơn
Thấy Hiên đứng nép một chỗ, Sơn gọi ra chơi cùng và hỏi han.
Chị em Sơn là những đứa trẻ nhân hậu, thương người, không phân biệt địa vị, giai cấp, giàu nghèo.
2. Ý nghĩ, cảm xúc
của nhân vật Sơn
THẢO LUẬN NHÓM
Liệt kê các câu văn miêu tả ý nghĩ của Sơn khi nghe mẹ và vú già trò chuyện về chiếc áo bông cũ của em Duyên: khi Sơn nhớ ra cuộc sống nghèo khổ của mẹ con Hiên. Từ đó nêu cảm nhận về nhân vật.
……………………………………………………………………………....
…………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... ……………………………………………………………………………....
……………………………………………………………………………....
…………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... …………………………………………………………………………….... ……………………………………………………………………………....
Khi nghe mẹ và vú già trò chuyện
Cảm nhận của em về nhân vật Sơn:
………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………
Khi nhớ ra cuộc sống nghèo khổ của mẹ con Hiên
Khi cùng chị Lan mang chiếc áo bông cũ cho Hiên, Sơn cảm thấy như thế nào?
Cảm xúc ấy giúp em hiểu gì về ý nghĩa của sự sẻ chia.
* Cảm xúc
Sơn thấy “ấm áp, vui vui”
=> Sự chia sẻ, giúp đỡ người khác trước hết sẽ mang đến niềm vui, hạnh phúc cho chính người “cho”
3. Hành động của
nhân vật Sơn
KĨ THUẬT KHĂN TRẢI BÀN
Vì sao Sơn đòi lại chiếc áo?
Hành động vội vã đi tìm Hiên để đòi lại chiếc áo cũ có làm em giảm bớt thiện cảm với Sơn không? Vì sao?
Nhận xét về nghệ thuật khắc hoạ nhân vật trẻ em của Thạch Lam?
4. Cách ứng xử
của hai người mẹ
NHÓM 1+3
THẢO LUẬN NHÓM
Tìm hiểu về nhân vật mẹ của Hiên
NHÓM 2+4
Thảo luận chung cả lớp
Tìm hiểu về nhân vật mẹ của chị em Sơn
Bài học rút ra từ cách nghĩ, cách ứng xử của nhân vật.
Mẹ của Hiên:
Người mẹ nghèo khổ, mò cua bắt ốc, không đủ tiền may áo cho con.
Cách ứng xử:
Hành động: mang trả áo
Lời nói
Xưng hô
=> Người mẹ nghèo nhưng có lòng tự trọng, dạy con “đói cho sạch, rách cho thơm”, khéo léo và biết tôn trọng người khác.
Mẹ của Sơn:
Giàu có, thuộc tầng lớp trung lưu.
Cách ứng xử:
Với mẹ con Hiên: không hề chửi bới, trách móc mà hỏi han hoàn cảnh, cho vay 5 đồng để mẹ Hiên may áo cho con.
=> Nhân hậu, tế nhị
Với các con: không tự tiện lấy áo cho người khác mà phải xin phép, vui vì con biết chia sẻ, giúp đỡ người khác.
=> Vừa nghiêm khắc, vừa yêu thương
5. Cảm nhận của nhân vật Sơn về những đổi thay của đất trời khi mùa đông đến
* Sự thay đổi của đất trời
Mới hôm qua hãy còn nắng và hanh, sau một cơn mưa, trời bỗng nổi gió bấc, cái lạnh đầu mùa ập đến.
Nhìn ra ngoài sân, Sơn thấy đất khô trắng,…
Trời không u ám, toàn một màu trắng đục.
Những cây lan trong chậu, lá rung động, và hình như…
vv….
* Ý nghĩa:
Thạch Lam nắm bắt, tái hiện được sự đổi thay của thời tiết, cảnh vật lúc giao mùa.
Thể hiện tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của nhân vật Sơn
6. So sánh nhân vật Hiên và cô bé bán diêm
III.
TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
Nghệ thuật tự sự kết hợp miêu tả
Giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất thơ
Miêu tả
tinh tế
Khắc hoạ những con người nơi làng quê nghèo khó, có lòng tự trọng và những người có điều kiện sống tốt hơn biết yêu thương, sẻ chia. Đề cao tinh thần nhân văn,đồng cảm, sẻ chia giúp đỡ nhưng con người bất hạnh, thiệt thòi.
2. Nội dung
LUYỆN TẬP
Trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” khi biết hai chị em Sơn cho Hiên chiếc áo bông cũ, mẹ của hai em đã thể hiện thái độ như thế nào ?
A. Rất tức giận, vì các con đã tự ý cho Hiên áo mà chưa xin phép mẹ
B. Rất buồn, vì các con đã làm trái lời mẹ dạy
C. Âu yếm ôm hai chị em vào lòng và tự hào về các con biết yêu thương, chia sẻ.
D. Đánh mắng hai chị em vì dám cho một vật kỷ niệm thiêng liêng của gia đình
Phương án nào nêu đúng về nghĩa của từ “hanh” ?
A. Thời tiết khô và hơi lạnh
B. Thời tiết khô và có gió to
C. Thời tiết mát mẻ và có mưa phùn
D. Thời tiết mát mẻ, có lúc có mưa dông
Vì sao mẹ Sơn lại cho mẹ Hiên vay tiền mà không cho áo ?
A. Vì mẹ Sơn không muốn giúp đỡ người khác
B. Vì mẹ Sơn muốn lấy lại số tiền cho vay
C. Vì mẹ Sơn rất quý chiếc áo là kỷ vật của em Duyên
D. Vì mẹ Sơn muốn giữ chiếc áo là kỷ vật của em Duyên và vẫn muốn giúp đỡ mẹ Hiên
Vì sao mẹ Hiên lại trả lại chiếc áo?
A. Vì mẹ Hiên chê áo xấu
B. Vì Sơn đòi lại áo
C. Vì mẹ Hiên biết đó là kỷ vật của bé Duyên
D. Vì mẹ Hiên nghèo nhưng có lòng tự trọng, biết mẹ Sơn chưa có sự đồng ý
Vì sao những đứa trẻ nghèo không dám lại gần chơi với Sơn và Lan?
A. Vì chúng không thích chơi với những người có điều kiện khá giả.
B. Vì Sơn và Lan có thái độ khinh khỉnh
C. Vì chúng ngại cái nghèo của mình, biết thân biết phận
D. Cả A và B đều đúng
Có nhiều nhân vật trẻ em xuất hiện trong truyện “Gió lạnh đầu mùa”. Hãy viết một đoạn văn (khoảng 5-7 câu) trình bày cảm nhận về một nhân vật mà em thấy thú vị.
THANK
YOU