BÀI THUYẾT TRÌNH TỔ
3

BÀI 6: SACCAROZƠ
TINH BỘT - XENLULOZ Ơ
12

I. SACCAROZƠ

Các loại cây
cung cấp đường

I. SACCAROZƠ: (C12H22O11)
1. Tính chaát vaät lí- trạng thaùi töï nhieân.
Saccarozô laø chaát raén
keát tinh khoâng maøu,
khoâng muøi, coù vò ngoït tan
toát trong nöôùc.

Coù trong nhieàu loaïi
thöïc vaät nhö mía, cuû caûi
ñöôøng, thoát noát,…

2. Caáu truùc phaân töû
- Saccarozô laø moät ñisaccarit, taïo neân töø moät goác
-glucozô vaø moät goác -fructozô lieân keát vôùi nhau
qua nguyeân töû oxi.
CH2OH
H
HO

O
H
OH
H

H

H
OH

goác  - glucozô
Hay

C6H11O5 - O - C6H11O5

HOCH2
O

H
OH

O

H

HO
CH2OH
H

goác  -fructozô

Không có nhóm –CH=O
Có nhiều nhóm -OH

3.Tính chaát hoùa hoïc
a) Phaûn öùng vôùi Cu(OH)2
2 C12H22O11 + Cu(OH)2

(C12H21O11)2Cu + 2 H2O

b) Phaûn öùng thuûy phaân.
C12H22O11 + H2O

H+, t0

C6H12O6 + C6H12O6
glucozô

4. Saûn xuaát vaø öùng duïng
a) Saûn xuaát

frucozô

Caây mía
(1) EÙp ( hoaëc ngaâm chieát)

Nöôùc mía (12 - 15% ñöôøng)
(2 ) + Voâi söõa, loïc boû taïp chaát

Dung dòch ñöôøng coù laãn canxi saccarat
(3 )

+ CO2, loïc boû CaCO3

Dung dòch ñöôøng ( coù maøu)
(4 ) + SO2 ( taåy maøu)

Dung dòch ñöôøng ( khoâng maøu)
(5)

Ñöôøng kính

Coâ ñaëc ñeå keát tinh, loïc

Nöôùc ræ ñöôøng

b) ÖÙng duïng

Baùnh keïo

Nöôùc giaûi khaùt

Hãy kể các ứng dụng
của saccarozơ?

Traùng göông

Traùng phích

Ñoà hoäp

Thuoác

II. TINH BỘT: (C6H10O5)n
Nguồn cung cấp tinh bột?

II. TINH BỘT: (C6H10O5)n
1 - Tính chất vật lí, trạng thái tự nhiên
Là chất bột màu trắng, vô định hình , không tan trong
nước lạnh.
Trong nước nóng, hạt tinh bột ngậm nước và trương phồng
lên, tạo dung dịch keo gọi là HỒ TINH BỘT
Trong tự nhiên tinh bột có
nhiều trong các loại củ, quả
xanh, … và được tạo nên nhờ
quá trình quang hợp.

2- Cấu trúc phân tử tinh bột
Tinh bột là một polisaccarit, phân tử gồm các mắt
xích là - glucozơ liên kết với nhau tạo thành hai dạng:
- Dạng amilozơ: Tạo thành từ các gốc  - glucozơ
liên kết với nhau thành mạch dài không nhánh, xoắn lại.
- Dạng amilopectin:Tạo thành từ các gốc  - glucozơ
liên kết với nhau thành mạch dài có nhánh, có phân tử
khối rất lớn.

3 Tính chất hóa học
a) Phản ứng thủy phân
Xúc tác: axit vô cơ thu đươc GLUCOZƠ
H+ , t o

(C 6 H10 O5 )n + nH 2 O    
 nC 6 H12 O6

b. Phản ứng màu với iot
Hồ tinh bột + I2  hợp
chất màu xanh tím.

Dấu hiệu nhận biết
hồ tinh bột.

II. TINH BỘT:
4. Ứng dụng tinh bột

Hãy kể các ứng dụng
của tinh bột?

III. XENLULOZƠ

III. XENLULOZƠ: (C6H10O5)n
1 - Tính chất vật lí, trạng thái tự nhiên
Là chất rắn dạng sợi màu trắng,
không tan trong nước và nhiều
dung môi hữu cơ.
Tan được trong nước svayde
( hỗn hợp thu được khi hòa tan
Cu(OH)2 trong NH3)
Trong tự nhiên xenlulozơ có nhiều trong gỗ, tre, nứa..
khoảng 40%, trong bông nõn khoảng 98%.

2. Cấu tạo phân tử xenlulozơ
Là pilisaccarit phân tử gồm nhiều gốc
- glucozo liên kêt với nhau thành mạch kéo dài,
không nhánh. Mỗi gốc C6H10O5 có 3 nhóm OH.

 CTCT thu gọn: [C6H7O2(OH)3]n.

3. Tính chất hóa học
a) Phản ứng thủy phân
Xúc tác: axit vô cơ hoặc enzim thu đươc GLUCOZƠ
H+ , t o

(C 6 H10 O5 )n + nH 2 O    
 nC 6 H12 O6

b. Phản ứng với axit nitric
Xúc tác: H2SO4 đặc, t0

H 2 SO 4 ®, t o

[C 6 H 7O2 (OH)3 ]n + 3nHNO3     

(HO-NO2)

[C 6 H 7O2 (ONO2 )3 ]n + 3nH 2O
Xenlulozơ trinitrat

Xenlulozơ trinitrat rất dễ cháy và nổ mạnh không sinh
ra khói nên nó được dùng làm thuốc súng không khói.

4. Ứng dụng xenlulozơ

Xây dưng

Tơ nhân tạo

Hãy kể các ứng dụng
của xenlulozơ?

Bàn ghế Trang trí nội thất

Giấy viết

Đồ gia dụng

CUÛNG COÁ
Caâu 1: Khi thuûy phaân saccarozô thu ñöôïc 2
monosaccarit naøo?
A. Amilozơ vaø xenlulozơ
C. Mantozô vaø glucozô

B. glucozô vaø tinh bột
D. glucozô vaø fructozô

Caâu 2: phaùt bieåu naøo döôùi ñaây laø ñuùng?
A. Tinh boät laø polisaccarit, phaân töû goàm nhieàu maét xích α –
fructozô lieân keát vôùi nhau
B. Tinh boät laø polisaccarit, phaân töû goàm nhieàu maét xích β – glucozô
lieân keát vôùi nhau.
C. Tinh boät laø polisaccarit, phaân töû goàm nhieàu maét xích α – glucozô
lieân keát vôùi nhau.
D. Tinh boät laø polisaccarit, phaân töû goàm nhieàu maét xích β –
fructozô lieân keát vôùi nhau.

CUÛNG COÁ
Caâu 3: Chaát khoâng tan ñöôïc trong nöôùc laïnh laø:
A. glucozô
C. saccarozô

`

B. tinh boät
D. fructozô

Caâu 4: Cho chaát X vaøo dung dòch AgNO3 trong
amoniac, ñun noùng, khoâng thaáy xaûy ra phaûn öùng
traùng baïc. Chaát X laø chaát naøo trong caùc chaát sau?
A. glucozô
C. anñehit axetic

B. fructozô
D. saccarozô

Củng cố
Câu 5: Chọn những câu đúng khi nói về cấu
trúc phân tử Xenlulozơ:
A. Do nhiều gốc  -glucozơ liên kết với nhau.
B. Có cấu tạo mạch không phân nhánh. Mỗi gốc Xenlulozơ có
chứa 3 nhóm -OH tự do.
C. Khối lượng lớn hơn nhiều so với tinh bột.
D. Cả A,B,C đúng

Câu 6 :Chọn câu sai khi nói về Xenlulozơ:
A. Xenlulozơ là một Polisacarit.
B. Xenlulozơ thủy phân tạo thành glucozơ
C. Xenlulozơ bị hòa tan trong nước Svayde
D. Xenlulozơ phản ứng với HNO2/H2SO4 đặc tạo
xenlulozơ trinitrat.