BÀI 10: MẸ THIÊN NHIÊN

KHỞI ĐỘNG
Hãy chia sẽ những
cảm nghĩ của em về
quê hương mình?

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức

I. Trải nghiệm cùng văn bản
1.Tác giả Ai-ma-tốp

Ai-ma-tốp (1928 - 2008) là nhà văn
Cư-gơ-rư-xtan, một nước cộng hòa ở
vùng trung Á, thuộc Liên Xô trước đây.
Ông bắt đầu hoạt động sáng tác văn học
từ năm 1952, khi ông còn là sinh viên.

Nhà văn Ai-ma-tốp

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức

I. Trải nghiệm cùng văn bản
1.Tác giả Ai-ma-tốp

Nhà văn Ai-ma-tốp

 Đề tài chủ yếu trong tác phẩm
của ông: cuộc sống khắc nghiệt
nhưng cũng đầy chất lãng mạn
của người dân vùng đồi núi
Cư-rơ-gư-xtan…
 Một số tác phẩm như: Cây
phong non trùm khăn đỏ,
Người thầy đầu tiên, Con tàu
trắng…

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức

I. Trải nghiệm cùng văn bản
2. Văn bản “Hai cây phong”
a. Đọc văn bản
b. Tác phẩm
* Xuất xứ
- Đoạn trích “Hai cây phong” thuộc phần đầu của truyện vừa “Người thầy
đầu tiên”.
- Nhan đề “Hai cây phong” do người biên soạn SGK đặt tên.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức

2. Văn bản “Hai cây phong”
*Ngôi kể : ngôi thứ nhất (người kể xưng “tôi”, “chúng tôi”)
*Trình tự kể: đan xen, lồng ghép: hiện tại và quá khứ; trưởng
thành và niên thiếu; một người và nhiều người
* PTBĐ chính: Tự sự ( kết hợp miêu tả, biểu cảm)

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức

2. Văn bản “Hai cây phong”

* Bố cục
Phần 1. Từ đầu đến “bên cạnh
chúng như một mảnh vỡ của
chiếc gương thần xanh”: Hình
ảnh hai cây phong trong cảm
nhận của nhân vật tôi.

Phần 2. Còn lại: Ký ức tuổi
thơ của nhân vật tôi về hai
cây phong.

II.Suy ngẫm và phản hồi
Phiếu học tập số 1
1. Tìm những chi tiết cho thấy hai cây phong “có tiếng
nói riêng và hẳn có một tâm hồn riêng”.
2.

Hai cây phong được nhân vật tôi cảm nhận như thế
nào?

3. Chỉ ra nghệ thuật được sử dụng để miêu tả hình ảnh
hai cây phong ở phần đầu đoạn trích.?

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Hình ảnh hai cây phong trong cảm nhận của nhân vật “tôi”
1.1. Hình ảnh hai cây phong 'có tiếng nói riêng và tâm hồn riêng”
Dù ngày hay đêm: vẫn nghiêng ngả, lay động, rì rào
theo nhiều cung bậc khác nhau

Như làn sóng
vỗ vào bãi
cát.

Như 1 tiếng thở
dài thiết tha
nồng thắm

Im bặt … như
thương tiếc
người nào

Bão giông đến… dẻo dai,
reo vù vù như một ngọn lửa

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
1.1. Hình ảnh hai cây phong 'có tiếng nói riêng và tâm hồn riêng”
* Nghệ thuật miêu tả:
 Sử dụng các yếu tố miêu tả.
 BP nghệ thuật nhân hoá, hình ảnh so sánh.
 Thể hiện tố chất hội hoạ và âm nhạc, tâm hồn nghệ sĩ của tác giả.
Hai cây phong hiện lên sinh động như có tâm hồn, tình cảm riêng: vừa
dịu dàng thân thương, vừa dẻo dai, dũng mãnh. Hai cây phong là biểu
tượng của quê hương, luôn gắn với tình yêu quê tha thiết của nhân vật
“tôi” khi xa quê.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
1.2. Tình cảm của nhân vật “tôi” dành cho hai cây phong
- Nhân vật “tôi” cảm nhận hai cây phong bằng
nhiều giác quan, bằng trí tưởng tượng phong
phú, bằng cả tâm hồn.
- Tình cảm của nhân vật “tôi”:
+ Trên đường trở về làng: mong được nhìn thấy
hai cây phong...mong chóng về tới làng… lên
đồi để đến với hai cây phong… đứng dưới gốc
cây nghe tiếng lá reo đến khi say sưa, ngây ngất

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
1.2. Tình cảm của nhân vật “tôi” dành cho hai cây phong
+ Khi bé: gắn bó, hiểu được tiếng nói riêng, tâm
hồn riêng của hai cây phong với những cung bậc
cảm xúc khác nhau.
+ Lớn lên: hiểu điều bí ẩn: không vỡ mộng xưa,
tuổi trẻ để lại nơi ấy…như mảnh vỡ của gương
thần xanh.
=> Nhân vật “tôi” cảm nhận hai cây phong bằng
những tình cảm gắn bó từ thời ấu thơ, bằng cả
niềm tự hào về vẻ đẹp quê hương yêu dấu.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
1.2. Tình cảm của nhân vật “tôi” dành cho hai cây phong

Nhân vật “tôi” dành cho hai cây
phong tình cảm đặc biệt, thấu hiểu
“tiếng nói riêng, tâm hồn riêng” của
loài cây. Hai cây phong là biểu tượng
của quê hương, luôn gắn với tình yêu
quê tha thiết của nhân vật “tôi”.

HAI CÂY PHONG
(AI-MA-TỐP)

II.Suy ngẫm và phản hồi
1. Hình ảnh hai cây phong trong cảm nhận của nhân vật “tôi”
- Hai cây phong như có tâm hồn, tình cảm riêng: vừa dịu
dàng thân thương, vừa dẻo dai, dũng mãnh.
- Nhân vật cảm nhận vẻ đẹp của hai cây phong bằng
cảm xúc, tâm hồn.
- Cây phong là một phần kí ức tuổi thơ của nhân vật về
ngôi làng.
- Nhân vật “tôi” thấu hiểu 2 cây phong với suy nghĩ tình cảm đặc biệt.
- Hai cây phong là biểu tượng của quê hương, luôn gắn
với tình yêu quê tha thiết. Thể hiện tố chất hội hoạ và

II.Suy ngẫm và phản hồi
Phiếu học tập số 2
1. Ở phần sau đoạn trích, nhân vật “tôi” đã kể về kỉ niệm
tuổi thơ nào gắn với hai cây phong?
2. Em hiểu thế nào về cảm xúc của nhân vật qua câu văn:
“Chúng tôi cứ leo lên cao… vụt mở trước mắt chúng tôi
cả thế giới đẹp đẽ vô ngần của không gian bao la và ánh
sáng”.
3. Hai cây phong có ý nghĩa như thế nào với tuổi thơ của
nhân vật “tôi”?

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong
* Kí ức tuổi thơ tươi đẹp:
- Nhân vật “tôi” cũng lũ bạn leo lên
cây cao để phóng tầm mắt, ngắm nhìn
cảnh vật xung quanh với niềm thích
thú:
+ Reo hò, huýt còi ầm ĩ, chạy lên đồi...
+ Leo lên cao, cao nữa...
+ Bỗng như có phép thần thông...

Kỉ niệm tuổi thơ hồn nhiên,
trí tưởng tượng phong phú.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong
* Ý nghĩa của hai cây phong với tuổi
thơ của nhân vật tôi và các bạn:
- Tâm trạng khi được leo lên ngồi trên
cây cao ngắm cảnh vật xung quanh:
+ Chúng tôi sửng sốt, nín thở ngồi
lặng đi...
+ Ngồi nép trên các cành cây, lắng
nghe tiếng gió.
+ Tôi lắng nghe tim đập rộn ràng.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong

 Đứng từ trên cao quan sát, lũ trẻ
được khám phá bức tranh thiên
nhiên đầy quyến rũ, bí ẩn về
những vùng đất, con sông bí ẩn,
mà lũ trẻ chưa từng biết đến:
“… vụt mở ra trước mắt chúng tôi 1
thế giới đẹp đẽ vô ngần của không
gian bao la và ánh sáng..”.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong

 Cũng chính từ điểm nhìn trên
ngọn hai cây phong cao tít ấy
đã gieo cho lũ trẻ khơi dậy trí
tò mò về những miền đất bí ẩn
và niềm khao khát khám phá
những chân trời xa hơn

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong

Hai cây phong không chỉ mở
rộng tầm mắt mà còn nâng cánh
ước mơ cho những em bé làng
Ku-ku-rêu hướng tới chân trời
xa xôi, tươi sáng.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong

Hai cây phong gắn với tình yêu
quê hương da diết được hình
thành từ ấu thơ để sau này lớn
lên, mỗi khi xa quê trở về, hai
cây phong như một tín hiệu
định hướng.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong

Nghệ
thuật:
Miêu tả
đặc sắc.

Nghệ
thuật so
sánh.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
Hình thành kiến thức
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong
Thiên nhiên là người
bạn gắn bó với con
người từ ấu thơ đến
khi trưởng thành.
Mỗi người hãy trân trọng
và bảo vệ thiên nhiên
quanh mình.

Thông
điệp từ
văn bản:

Thiên nhiên bồi đắp
nên sự phong phú
trong tâm hồn mỗi
người, nuôi dướng
những tình cảm cao
đẹp

HAI CÂY PHONG
(AI-MA-TỐP)
II.Suy ngẫm và phản hồi
2. Kí ức tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với hai cây phong
- Kỷ niệm của những lần phá tổ chim và bọn trẻ như những chú
chim non ngây thơ ngộ nghĩnh và nghịch ngợm
- Hai cây phong không chỉ mở rộng tầm mắt mà còn nâng cánh ước
mơ cho những em bé làng Ku-ku-rêu hướng tới chân trời xa xôi,
tươi sáng.
=>Tình cảm yêu quí, gần gũi, thân thuộc như người thân.

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
III. Tổng kết

Hình thành kiến thức

Nghệ thuật miêu tả kết
hợp biểu cảm đặc sắc,
tinh tế; ngôn từ chọn
lọc, đậm chất thơ
Các biện pháp tu từ:
Lựa chọn ngôi kể
nhân hóa, so sánh,
thứ nhất
liệt kê,...
1. Nghệ
thuật:

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM: HAI CÂY PHONG (Ai –ma-tốp)
III. Tổng kết

Hình thành kiến thức

2. Nội dung:
Thông qua việc miêu tả vẻ đẹp của
hai cây phong, tác giả đã ca ngợi
quê hương yêu dấu, nơi đã khắc
sâu bao kỉ niệm buồn vui và hun
đúc trong tâm hồn thơ dại những
ước mơ những khát khao cháy
bỏng.

Thiên nhiên nuôi dưỡng
tâm hồn mỗi chúng ta từ ấu
thơ. Do đó, cần trân trọng
và bảo vệ thiên nhiên.