BÀI 4. ĐI TÌM VẺ ĐẸP VĂN CHƯƠNG
VĂN BẢN 3. NGÀY XƯA
(Vũ Cao)

KHỞI ĐỘNG
Nghe bình về hát ru Truyện Kiều trong đời sống
của THHT và chia sẻ cảm xúc sau khi nghe:
https://www.youtube.com/watch?
v=WpyORBCj8_I&t=206s

I. TÌM HIỂU CHUNG

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc văn bản
2. Tìm hiểu tác giả tác phẩm
2.1. Tìm hiểu tác giả
– Vũ Cao (1922 – 2007) quê ở Nam Định.
– Thơ ông viết về đề tài kháng chiến.
- Ông viết thơ không nhiều, hình ảnh thơ trẻ
trung, tươi mới, giàu cảm xúc; lời thơ giản dị,
nhẹ nhàng, giàu cảm xúc.
PPT 模板 http://www.1ppt.com/moban/

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc văn bản
2. Tìm hiểu tác giả, tác phẩm
2.2. Văn bản Ngày xưa
- Trích trong tập Thơ với tuổi thơ, xuất bản năm
2001.

PPT 模板 http://www.1ppt.com/moban/

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Tìm hiểu mục đích bà hát ru cháu bằng những câu Kiều

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Tìm hiểu mục đích bà hát ru cháu bằng những câu Kiều
Bà ru cháu bằng những câu Kiều, mặc dù cháu còn rất nhỏ, chưa thể hiểu được. Điều đó
gọi cho em suy nghĩ gì?
Thông thường người lớn thường dùng những ……………………………………………….
lời hát nào để ru trẻ?
……………………………………………….
……………………………………………….
Theo nhà thơ, tuy cháu không hiểu những ……………………………………………….
câu Kiều nhưng lời bà ru bằng Truyện Kiều ……………………………………………….
mang đến kết quả gì?
……………………………………………….
Trong hành động hát ru của mình ngoài ……………………………………………….
hướng đến việc đưa cháu vào giấc ngủ, bà ……………………………………………….
còn muốn bày tỏ điều gì khác không?)
……………………………………………….
 

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Tìm hiểu mục đích bà hát ru cháu bằng những câu Kiều
– Bà ru cháu bằng Truyện Kiều không phải vì nghĩ là cháu có thể hiểu
được lời ru, mà chỉ là để đưa cháu vào giấc ngủ.
– Ngoài việc ru cháu ngủ, đó còn là cách bà thưởng thức Truyện Kiều,
đồng cảm với những điều được nói đến trong tác phẩm, và thậm chí là
thông qua những câu Kiều đó để giãi bày một nét tâm trạng nào đó của
mình.
- Trong tác phẩm bà ru bằng thơ - Truyện Kiều (thông thường ru bằng ca
dao, làn điệu dân gian…)
=> Điều này cho thấy sự sáng tạo của tác giả trong cách sử dụng chất liệu
để đặt vấn đề, cũng như ý tưởng vận dụng Truyện Kiều rất độc đáo. 

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Tìm hiểu những cách tiếp nhận “Truyện Kiều”

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

2. Tìm hiểu những cách tiếp nhận “Truyện Kiều”
Bài thơ cho thấy Truyện Kiều được tiếp nhận theo những cách nào?
Chủ thể tiếp cận Truyện Kiều (Chỉ ra Cách tiếp cận Truyện kiều tương ứng với
qua từ ngữ sử dụng trong bài thơ)
chủ thể (Trích dẫn câu thơ/ hình ảnh thơ
tương ứng)
……………………………………………
……………………………………………

……………………………………………..
……………………………………………..

……………………………………………
……………………………………………

……………………………………………..
……………………………………………..

……………………………………………
……………………………………………

……………………………………………..
…………………………………………….

Nhận xét về cách tiếp cận một tác phẩm văn học trong đời sống:
………………………
…………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………….

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Tìm hiểu những cách tiếp nhận “Truyện Kiều”
– Đối với “mẹ tôi”, Truyện Kiều khơi gợi niềm đồng cảm, xót
thương: “Nghĩ mà thương phận cô Kiều ngày xưa”. Trước lời nói
của người con, tuy bà “chẳng trả lời”, nhưng qua việc hát ru, có thể
thấy với bà, Truyện Kiều có thể đưa em bé vào giấc ngủ.
– Đối với “tôi”, Truyện Kiều vô cùng sâu sắc, và đặc biệt là những
câu thơ đã có từ xưa, có một khoảng cách rất xa so với đứa trẻ, nên
trẻ con không thể hiểu được.
– Đối với em bé, qua lời ru của bà, em bé tiếp nhận một cách vô
thức giai điệu của Truyện Kiều.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Tìm hiểu sức sống của “Truyện Kiều”

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

3. Tìm hiểu sức sống của “Truyện Kiều”
Hình thức thể hiện Truyện  
Kiều trong đời sống
Biểu hiện đặc trưng

Tác động của nó đến cảm
tình của người thưởng
thức

…………………………….. ……………………………. ……………………………..
…………………………….. ……………………………. ……………………………..
…………………………….. ……………………………. ……………………………..
…………………………….. …………………………….. ……………………………..
…………………………….. …………………………….. ……………………………..
…………………………….. …………………………….. ……………………………..
=> Nhận xét về tình cảm của nhân dân dành cho Truyện Kiều:
…………………………………………………………………………………….……...
…………………………………………………………………………….………………...
………………………………………………………………………………………………
…

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

3. Tìm hiểu sức sống của “Truyện Kiều”

- Truyện Kiều đã đi vào đời sống của người dân Việt Nam thông qua nhiều hoạt
động phong phú, trong đó có việc hát ru.
- Truyện Kiều qua lời ru đã tác động đến thế giới tâm hồn của trẻ thơ: Nó vừa
mang lại cho trẻ những giai điệu êm đềm, vừa giúp trẻ thẩm thấu được ngôn từ
một cách tự nhiên (Đây là một đời sống khác biệt của TK).
- Đặc biệt, người bà ru cháu bằng Truyện Kiều với tất cả nỗi niềm yêu thương,
đồng cảm với thân phận của nàng Kiều cho thấy tác phẩm đã trở thành một phần
máu thịt trong đời sống tinh thần của bà
=> Việc Truyện Kiều được tiếp nhận từ thế hệ này qua thế hệ khác, từ mẹ sang
con, từ con đến cháu chứng tỏ sức sống của tác phẩm sẽ trường tồn theo thời gian.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

4. Hình thức nghệ thuật và sự kết nối chủ đề của văn bản
Tiêu chí
 
 
 
Khác nhau
 

 
Hình thức
 

Văn bản 1

Văn bản 2

Văn bản 3

………………
………………
………………

………………
………………
………………

………………
…..
………………
…..
………………
…..

………………
Số người tiếp cận ………………
tác phẩm VH
………………
………………

………………
………………
………………
………………

………………
…..
………………
…..
………………

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

4. Hình thức nghệ thuật và sự kết nối chủ đề của văn bản
a) Đặc sắc nghệ thuật
− Thể thơ lục bát.
− Cách tổ chức của bài thơ là sự đan xen những câu “kể”, “dẫn dắt”
của người con và những câu Kiều được trích dẫn nguyên vẹn.
b) Tính kết nối chủ đề của VB
– VB 1, VB 2 là hai VB nghị luận giúp người đọc hiểu được con
đường, cách thức khám phá vẻ đẹp văn chương của nhà nghiên cứu,
phê bình văn học.
– VB 3 là một bài thơ kết nối về chủ đề cho thấy một tác phẩm văn
chương có thể được tiếp nhận khác nhau bởi những đối tượng có hiểu
biết, vốn sống, trải nghiệm khác nhau.

III. LUYỆN TẬP

Câu 1. Xác định thể loại của VB Ngày xưa (Vũ Cao).
A.Thơ sáu chữ

B. Thơ lục bát

C. Thơ tám chữ

D. Thơ song thất lục bát

Câu 2. Em bé trong VB tiếp cận Truyện Kiều từ đâu?
A. Từ lời ru của bà
B. Từ câu chuyện của bà
C. Từ việc đọc tác phẩm
D. Từ lời ru của mẹ

Câu 3. Trong những trích đoạn sau trong Truyện Kiều, Tác giả
đã sử dụng trích đoạn nào để đưa vào lời hát ru của bà?
A. Kiều càng sắc xảo mặn mà/ So bề tài sắc lại là phần hơn…
B. Có tài mà cậy chi tài/ Chữ tài liền với chữ tai một vần…
C. Mai sau dù có bao giờ/ Đốt lò hương ấy, so tơ phím này...
D. Bốn bề bát ngát xa trông/ Cát vàng cồn nọ, bụi hồng dặm kia…

Câu 4. Dòng nào nêu đúng cách tổ chức của bài thơ?
A. Đan xen những câu miêu tả hình ảnh bà ru cháu với lời ru của
bà
B. Đan xen kể những câu chuyện cổ tích với lời ru của bà
C. Đan xen những câu “kể”, “dẫn dắt” của người con và những câu
Kiều được trích dẫn nguyên vẹn
D. Đan xen những lời ru của bà với những câu Kiều được người
con trích dẫn

Câu 5. Dòng nào nêu đúng sức sống của Truyện Kiều?
A. Truyện Kiều qua sự tiếp nhận của người bà đã cho thấy sự yêu thích của
người dân Việt Nam đối với tác phẩm của Nguyễn Du.
B. Việc trở thành những câu hát ru khiến Truyện Kiều có một đời sống khác
so với những tác phẩm văn học thông thường.
C. Truyện Kiều qua lời ru đã mang lại cho trẻ những giai điệu êm đềm, giúp
trẻ thẩm thấu được ngôn từ một cách tự nhiên.
D. Truyện Kiều được tiếp nhận từ thế hệ này qua thế hệ khác đã chứng tỏ sức
sống trường tồn của tác phẩm theo thời gian.

THANKS