Các em hãy xem video sau:

Biến đổi khí hậu đã gây tác hại như thế nào đến lao động sản xuất
và sinh hoạt của cư dân ở địa phương em? Vấn đề có nghiêm trọng
không? Căn cứ vào đâu mà em kết luận như vậy?

TÁC ĐỘNG ĐẾN
NÔNG NGHIỆP

MẤT MÁT VỀ TÀI SẢN

HIỆN TƯỢNG THỜI TIẾT CỰC ĐOAN

MỤC LỤC

01

Đọc – Tìm hiểu chung

02

Khám phá văn bản

03

Luyện tập

1. Đọc
 Giọng đọc to, rõ ràng, dứt khoát.
Chú ý các lí lẽ, bằng chứng và
cách phân tích của tác giả
 Sử dụng các chiến lược đọc như
theo dõi
 Chú ý các từ ngữ khó

2. Tìm hiểu chung
a) Tác giả
An-tô-ni-ô Gu-tê-rét,
sinh năm 1949
Là nhà chính trị và ngoại
giao người Bồ Đào Nha
Từng giữ chức Thủ tướng
Bồ Đào Nha từ năm 1995
đến năm 2002. Năm 2017,
ông được bầu làm Tổng
Thư kí Liên hợp quốc

2. Tìm hiểu chung
b) Tác phẩm
Thể loại

Văn bản nghị luận xã hội

Xuất xứ

Văn bản trích bài phát
biểu của An-tô-ni-ô Gutê-rét, Tổng Thư kí Liên
hợp quốc tại cuộc họp
Đại hội đồng Liên hợp
quốc (ở Niu Oóc, Hoa
Kỳ) năm 2018

Phương thức biểu đạt

Nghị luận

Luận đề: Tình hình biến đổi khí hậu đang diễn biến nghiêm trọng, trở
thành mối đe dọa sự tồn vong của hành tinh chúng ta

Luận điểm 1:
Từ đầu đến
“teo tóp lại”

Một số biểu hiện
cụ thể của hiện
tượng biến đổi khí
hậu trên thế giới
và hậu quả

Luận điểm 2:
Từ “Ngọn núi
phía trước” đến
“gây ra”

Cần có các giải
pháp để ứng phó
với tình trạng biên
đổi khí hậu

Luận điểm 3:
Từ “Đã đến lúc”
đến “để lãng phí
nữa”
Trách nhiệm lớn lao
của lãnh đạo các
quốc gia về vấn đề
biến đổi khí hậu

Luận điểm
4:Phần còn lại

Tất cả phải
hành động,
không thể chậm
trễ

Mối quan hệ: Các luận điểm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, luận điển trước là lí do, là
cơ sở nêu luận điểm tiếp đó, tạo thành một hệ thống lô-gíc cùng góp phần làm rõ luận đề

 Xác định vị thế xã
hội của người viết
khi trình bày ý kiến
về vấn đề. Vị thế đó
cho phép tác giả thể
hiện thái độ gì khi
đối thoại?

Luận điểm 1: Một số biểu hiện cụ thể của hiện tượng biến đổi khí
hậu trên thế giới và hậu quả
Tác giả bài phát biểu:
Ông An-tô-ni-ô Gu-tê-rét
( Tổng thư kí Liên hợp quốc )
Có trách nhiệm
rất lớn trước
những vấn đề
toàn cầu

Thuận lợi hơn
trong việc trình
bày ý kiến

Người nghe:
Nguyên thủ các
quốc gia,
những nhà
lãnh đạo các tổ
chức quốc tế,
toàn thể nhân
dân các nước
trên thế giới

Vị thế xã hội cho phép tác giả biểu hiện thái độ thẳng thắn
và trách nhiệm khi đối thoại với người nghe

Lí do phát biểu

Vấn đề biến đổi
khí hậu đang là
một “quả bom âm
thanh SOS”, con
người phải đối
mặt với “một mối
đe dọa trực tiếp
đến sự tồn vong”

Biến đổi khí hậu không phải là vấn
đề riêng của quốc gia nào, mà là vấn
đề toàn cầu

Phân tích một số ví dụ để thấy được cách tác giả sử
dụng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm.

Cách sử dụng lí lẽ, bằng chứng
Lí lẽ:
Các nhà khoa học đã cảnh báo từ
nhiều thập kỉ trước, nhưng những
tiếng nói đó chưa được lắng nghe
đầy đủ, và giờ đây chúng ta đã
nhìn thấy hậu quả: sự biến đổi khí
hậu ngày càng trầm trọng, con
người nhận ra việc nuôi sống mình
ngày càng khó khăn hơn

Những suy nghĩ của tác giả, có bằng
chứng đi kèm để củng cố

Bằng chứng:
Băng ở Bắc Cực đang tan nhanh
hơn; nạn cháy rừng kéo dài; các
đại dương bị nhiễm a-xít nặng
nề; san hô chết trên diện rộng;
an ninh lương thực bị đe dọa do
mức các-bon đi-ô-xít cao trong
khí quyển, ngày càng nhiều
người di cư khỏi vùng đất mà họ
sinh sống

Ví dụ tiêu biểu từ thực tế có thể kiểm chứng

Trong văn bản, những
thông tin khách quan
nào được tác giả nêu
ra? Dựa vào đâu em
nhận biết điều đó?

Nêu thông tin khách quan








Các thông tin:
Nhiều người có trách nhiệm thuộc nhiều
quốc gia trên thế giời đã đến cơ quan Liên
hợp quốc để dự hội nghị về biến đổi khí
hậu
Nhân loại đang đối mặt với một mối đe dạo
trực tiếp đến sự tồn vong
Các nhà khoa học đã cảnh báo về nguy cơ
Biến đổi khí hậu
Nhiều nhà lãnh đạo đã từ chối lắng nghe
Băng ở Bắc Cực đang tan nhanh, nạn cháy
rừng kéo dài và lan nhanh, các đại dương
bị nhiễm a-xít nặng nề, ngày càng nhiều
người buộc phải di của khỏi quê nhà

Căn cứ để nhận
biết thông tin:
Những điều đã
xảy ra trong
thực tế, có thể
kiểm chứng,
tác giả chỉ là
người nêu lên
chứ không phải
tự nghĩ ra

Thực
trạng
nguy
hiểm
của
biến
đổi khí
hậu
toàn
cầu

Tác giả đã nêu những giải
pháp gì cho vấn đề chống
biến đổi khí hậu hiện nay?
Ai là người có trách nhiệm
thực thi các giải pháp đó?

Luận điểm 2: Cần có các giải pháp để ứng phó với tình
trạng biên đổi khí hậu
Một số giải pháp
Thay đổi nhiên liệu hóa
thạch bằng năng lượng
sạch từ nước, gió và mặt
trời

Ngăn chặn nạn phá rừng,
phục hồi rừng bị tàn phá

Gắn kết kinh tế tuần hoàn
với việc sử dụng hợp lí các
nguồn tài nguyên

Các quốc gia giàu có phải
chịu trách nhiệm nhiều hơn
về khủng hoảng khí hậu
Khả thi

Trách nhiệm chính thuộc về

Lãnh đạo các quốc gia – các
nhà chính trị

Các nhà khoa học

Các doanh nghiệp

Công chúng ở mọi nơi

Luận điểm 3: Trách nhiệm lớn lao của lãnh đạo các quốc gia về vấn
đề biến đổi khí hậu

 Nhấn mạnh trách nhiệm lớn lao của lãnh đạo các quốc gia về vấn đề
biến đổi khí hậu
o Đã đến lúc các nhà lãnh đạo của chúng ta thể hiện rằng họ quan tâm
đến những người mà họ nắm số phận trong tay
o Tôi kêu gọi tất cả các nhà lãnh đạo tới hội nghị thượng đỉnh […]
 Thúc giục lãnh đạo các quốc gia cần hành động trước vấn đề biến đổi khí
hậu: nêu tầm nhìn của mình, thiết lập các liên minh tham gia vào chiến
dịch vì tác động khí hậu,…
 Với tư cách cá nhân và tư cách đại diện tổ chức Liên hợp quốc, Tổng Thư
kí Liên hợp quốc cam kết sẽ tham gia vào những nỗ lực hành động nhằm
ứng phó với biến đổi khí hậu

Luận điểm 4: Tất cả phải hành động, không thể chậm trễ
 Nhấn mạnh sự cấp thiết phải hành động trước vấn đề biến đổi khí hậu
qua một số lí lẽ:
o Chúng ta đang tiến đến bên bờ vực thẳm
o Mỗi ngày qua đi có ý nghĩa là thế giới lại nóng lên một chút và cái giá
chúng ta phải trả cho sự thụ động của mình lại tăng thêm
o Mỗi ngày chúng ta bỏ lỡ không hành động là một ngày chúng ta bước một
chút gần hơn tới cái số phận mà không ai trong chúng ta mong muốn
 Lo lắng trước tình trạng biến đổi khí hậu những ông vẫn tin tưởng con
người sẽ hành động trước khi quá muộn
o Thế giới trông chờ mỗi tháng chúng ta chấp nhận thách thức trước khi quá
muộn. Tôi trông chờ vào tất cả các bạn.

Em rút ra được thông
điệp gì sau khi đọc
văn bản Biến đổi khí
hậu - mối đe dọa sự
tồn vong của hành
tinh chúng ta?

Mọi người trên Trái Đất này tùy vào
vị thế hay khả năng của mình, cần
khẩn trương hành động để làm chậm
quá trình biến đổi khí hậu cũng như
hạn chế những thiệt hại do tình
trạng này gây ra

 Văn bản bàn luận về tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu với
cuộc sống của tất cả mọi người. Biến đổi khí hậu trở thành mối
đe dọa sự tồn vong của hành tinh chúng ta
 Gửi gắm thông điệp cần khẩn trương hành động để làm chậm
quả trình biến đổi khí hậu cũng như hạn chế những thiệt hại do
tình trạng đó gây ra

 Hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng rõ ràng, mạch lạc, giúp
làm sáng tỏ luận đề
 Lập luận chặt chẽ, cách so sánh giàu sức thuyết phục, kết hợp
giữa nêu thông tin khách quan và ý kiến chủ quan

 Xác định luận đề, bố cục văn bản
 Xác định hệ thống luận điểm, lí lẽ, bằng chứng, mối quan hệ giữa
các luận điểm
 Nhận xét, đánh giá tính chất của vấn đề được đặt ra trong văn bản
 Hiểu và phân biệt các thông tin khách quan và chủ quan
 Nhận biết thông điệp được gửi gắm trong văn bản, ý nghĩa của
thông điệp trong tình huống hiện nay

Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) trả lời câu hỏi: Phải chăng nhân loại không còn
cách gì để đối phó với tình trạng Trái Đất ngày càng nóng lên?
(1) Phải chăng nhân loại không còn cách gì để đối phó với tình trạng Trái Đất ngày càng nóng lên? (2) Đây
là một câu hỏi lớn khiến mọi người trên Trái Đất cần suy ngẫm một cách nghiêm túc. (3) Nguyên nhân chính
khiến Trái Đất nóng lên là do hiệu ứng nhà kính, trong đó khí thải từ các hoạt động của con người như đốt
nhiên liệu hóa thạch (dầu mỏ, than đá, khí tự nhiên), chặt phá rừng, và phát thải từ ngành công nghiệp đã
gia tăng mức độ các khí nhà kính như CO2 và methane trong khí quyển. (4) Các khí này giữ nhiệt lại trong
bầu khí quyển, làm tăng nhiệt độ toàn cầu. (5) Hành động của con người đã góp phần làm trầm trọng thêm
tình trạng biến đổi khí hậu. (6) Việc khai thác và sử dụng năng lượng từ các nguồn không tái tạo, sản xuất
công nghiệp, nông nghiệp, và việc sử dụng các phương tiện giao thông cá nhân đã tạo ra lượng khí thải
khổng lồ. (7) Bên cạnh đó, tình trạng chặt phá rừng, đặc biệt ở các khu vực nhiệt đới, làm giảm khả năng hấp
thụ carbon của các hệ sinh thái tự nhiên, càng làm gia tăng tác động của biến đổi khí hậu. (8) Tuy nhiên, có
nhiều giải pháp có thể giúp làm giảm quá trình biến đổi khí hậu và hạn chế tác hại của nó như chuyển đổi
sang các nguồn năng lượng tái tạo (năng lượng mặt trời, gió, thủy điện) để giảm thiểu lượng khí thải carbon;
thực hiện các chính sách bảo vệ và phục hồi rừng, khuyến khích trồng cây xanh; tiết kiệm năng lượng, sử
dụng phương tiện giao thông công cộng, giảm thiểu chất thải nhựa và khuyến khích tiêu dùng bền vững,... (9)
Những hành động này cần được thực hiện đồng bộ và nghiêm túc trên toàn cầu để có thể giảm thiểu tác động
của biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và tạo dựng một tương lai bền vững cho thế hệ sau.