CHỦ ĐỀ 8: PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI VÀ GIẢM THIỂU BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

I. Một số thiên tai

- Các thiên tai: lũ lụt, bão, sạt lở, hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng, lốc,…
- Ảnh hưởng của nó đến cuộc sống con người: 
+ Cây xanh bị đổ, gãy; gây ô nhiễm nguồn nước, phát sinh dịch bệnh sau mưa bão. 
+ Gây thiệt hại về người như chết, mất tích do đuối nước hoặc bị cuốn trôi, bị thương,…
+ Gây thiệt hại về cơ sở hạ tầng: nhà cửa, trường học, bệnh viện, trạm y tế, giao thông,…
Nguyên nhân dẫn đến biến đổi khí hậu
- Do các quá trình tự nhiên: hoạt động của núi rừng, cháy rừng tự nhiên,…
Do hoạt động của con người: lãng phí trong khai thác, chặt phá rừng, chưa xử lí chất thải trong quá trình sản xuất, sử dụng phân bón hoá học, khí thải từ phương tiện giao thông.

Tác động của biến đổi khí hậu đến với sức khoẻ con người là: giảm tuổi thọ, tăng khả năng mắc bệnh ung thư, hoặc các bệnh lây qua phổi, suy giảm giống nòi.

Hậu quả của biến đổi khí hậu là: 
- Mực nước biển dâng cao
- Băng tan
- Nắng nóng
- Bão và lũ lụt
- Hạn hán
- Gây ra dịch bệnh
- Gây thiệt hại về kinh tế
- Làm giảm đa dạng sinh học
- Huỷ diệt hệ sinh thái
 Chỉ ra tác động của biến đổi khí hậu đến sức khoẻ của con người. 
- Tác động của biến đổi khí hậu đến với sức khoẻ con người là: giảm tuổi thọ, tăng khả năng mắc bệnh ung thư, hoặc các bệnh lây qua phổi, suy giảm giống nòi.
Chia sẻ những hiểu biết của em về một số hậu quả của biến đổi khí hậu 
II. Tác động của biến đổi khí hậu
- Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu vượt ra khỏi trạng thái trung bình đã được duy trì trong một khoảng thời gian dài, thường là một vài thập kỉ hoặc dài hơn.
- Nguyên nhân : Biến đối khí hậu có thể là do các quá trình tự nhiên hoặc do hoạt động của con người.
+ Các yếu tố từ tự nhiên như: hoạt động của núi lửa, cháy rừng tự nhiên
+ Hoạt động sống của con người
đã can thiệp quá nhiều vào tự nhiên, phá vỡ sự cân bằng trong tự nhiên như khai thác và sử dụng tài nguyên quá mức, chặt phá rừng, sử dụng phân bón thuốc trừ sâu quá mức, khí thải từ các phương tiện giao thông,…
- Tác động của BĐKH :
+ Biến đổi khí hậu gây ảnh hưởng đến môi trường sống: băng tan, trực nước biển dâng, nắng nóng, hạn hán, bão, lũ lụt, giảm đa dạng sinh học, huỷ diệt hệ sinh thái, dịch bệnh, sạt lô, động đất, dịch bệnh,....
Hoạt động 1. Hãy cùng người thân thực hiện những việc làm sau để tự bảo vệ khi có bão.
Nêu những hiện tượng báo hiệu bão. 
- Những dấu hiệu có bão: Trong những ngày đẹp trời, êm gió đi biển mà thấy những đợt sóng lừng từng đợt lên xuống đều đặn với một tần số chỉ bằng một nửa tần số sóng thường, tròn đầu, cự ly giữa hai đỉnh sóng rất dài (từ 200 – 300 m) có vẻ hiền lành, im lặng, thứ tự nhịp nhàng thì cần đề phòng cẩn thận, theo dõi tình hình thời tiết liên tục vì có thể đó là một trong những dấu hiệu có cơn bão sắp tới (vì bình thường sóng thường có đầu nhọn, bước sóng ngắn khoảng 50 – 100 m)…
Hoạt động 2. Nhận diện dấu hiệu của bão và thực hiện tự bảo vệ khi có bão. 
Hoạt động 2. Nhận diện dấu hiệu của bão và thực hiện tự bảo vệ khi có bão. 
- Khi xảy ra bão, em hãy thực hiện những việc sau: 

Hoạt động 3. Cùng người thân thực hiện một số việc sau để ứng phó sau bão: 

- Tiếp tục theo dõi tin bão trên truyền hình, báo đài. 
- Kiểm tra những chỗ hư hỏng của nhà để kịp thởi sửa chữa. 
- Kiểm tra nguồn nước xem có bị nhiễm bẩn không.
Nhiệm vụ 4: Tự bảo vệ trước lũ lụt

Hoạt động 1. Hãy cùng người thân thực hiện những việc làm sau để tự bảo vệ khi có lũ lụt. 
 

Hoạt động 2. Khi xảy ra lũ lụt, em hãy thực hiện những việc sau: 
Hoạt động 3. Thực hiện một số việc sau để ứng phó sau lũ lụt: 
- Không đến khu vực gần bờ sông, suối hoặc nơi bị sạt lở.  
- Sử dụng màn khi ngủ để tránh côn trùng và muỗi đốt. 
- Không dùng lương thực đã bị ngấm nước lụt. 
- Vệ sinh môi trường, khử trùng nước sinh hoạt trước khi sử dụng. 
 Nhiệm vụ 5: Tự bảo vệ khi sạt lở đất

Hoạt động 1. Nhận diện dấu hiệu và tự bảo vệ trước nguy cơ sạt lở.
- Dấu hiệu nguy cơ sạt lở
+ Cần quan sát những thay đổi xảy ra xung quanh khu vực sinh sống như các rãnh thoát nước mưa trên các sườn dốc (đặc biệt là những nơi mà dòng nước chảy tụ lại), xuất hiện dấu vết sạt lở, cây bị sạp… Cửa hoặc cửa sổ bị kẹt, không thể mở ra. Vết nứt mới xuất hiện trên tường, trần, gạch, hoặc nền. Bức tường ngoài, lề đường hoặc cầu thang không nguyên dạng. Xuất hiện các vết nứt mở rộng trên mặt đất hoặc trên lối đi. Vỡ mạch nước ngầm. Mặt đất có hiện tượng phồng rộp, đường bấp bênh. Nước phun ra từ mặt đất tại nhiều vị trí mới. Hàng rào, tường chắn, cột điện, cây cối bị nghiêng hoặc di chuyển.
+ Chú ý sự thay đổi của dòng nước. Nếu nước đang từ trong chuyển sang đục thì đây cũng là một dấu hiệu cho thấy sắp có sạt lở đất.
+ Khi bắt đầu nghe thấy tiếng rơi của đất đá và âm lượng tăng dần, mặt đất bắt đầu dịch chuyển xuống theo chiều dốc, các lớp đất thụt xuống, những âm thanh lạ, như tiếng cây gãy hoặc tảng đá va chạm với nhau tức là sạt lở đất sắp xảy ra và việc cần làm là nhanh chóng di dời khỏi khu vực nguy hiểm và thông báo cho chính quyền địa phương và hàng xóm để có thể được hỗ trợ kịp thời.
- Thực hiện những việc làm sau để bảo vệ trước nguy cơ sạt lở: 
Hoạt động 1. Nhận diện dấu hiệu và tự bảo vệ trước nguy cơ sạt lở.
Hoạt động 2. Khi xảy ra sạt lở đất, em hãy thực hiện những việc sau: 
Hoạt động 3. Thực hiện một số việc sau để ứng phó sau sạt lở đất: 
Tránh xa khu vực sạt lở vì nền đất chưa ổn định. 
Không được vào bất kì ngôi nhà nào nếu chưa được người lớn kiểm tra. 
Hoạt động 1. Chia sẻ một số hiểu biết của em về các dịch bệnh thường xảy ra sau thiên tai. 
Các dịch bệnh sau thiên tai :
- Bệnh truyền nhiễm sau thiên tai. Có nhiều loại bệnh có thể xuất hiện sau thiên tai. Bệnh truyền nhiễm do nguồn nước uống bị pha lẫn các vi sinh vật gây các bệnh như tiêu chảy, dịch tả, kiết lỵ, viêm gan A.
- Bệnh do côn trùng chuyển - tải
- Bệnh gây ra do quá đông dân
- Bệnh do gián đoạn các dịch vụ thông thường
Hoạt động 2. Tuyên truyền về cách phòng chống dịch bệnh sau thiên tai. 
Hoạt động 1. Để giảm thiểu biến đổi khí hậu, em hãy tích cực thực hiện những việc làm sau: 
Hoạt động 2. Em và người thân trong gia đình còn thực hiện những biện pháp nào khác để giảm thiểu biến đổi khí hậu, phòng tránh rủi ro thiên tai?
Em hãy thiết kế tờ rơi để tuyên truyền với người thân, bạn bè và mọi người xung quanh về “Phòng tránh thiên tai và giảm thiểu biến đổi khí hậu”.
Ý tưởng tờ rơi: Bảo vệ môi trường là bảo vệ bản thân
Nôi dung: Những hành động để bảo vệ môi trường
Cách giải quyết. Sự thay đổi của con người từ những việc làm nhỏ nhất.
Em hãy sử dụng tờ rơi để tuyên truyền, vận động người thân, bạn bè thường xuyên thực hiện biện phép giảm thiểu biến đổi khí hậu, phòng tránh rủi ro thiên tai. 
 
Với mỗi nội dung đánh giá sau đây, hãy xác định một mức độ phù hợp nhất với em.