Giáo viên: Nguyễn

Thanh Lê

Học sinh lớp 9A

Thị

TIẾT 93

KHỞI NGỮ

Tiết 93

I. ĐẶC ĐIỂM VÀ CÔNG DỤNG CỦA
NGỮ
TRONG
Xác KHỞI
định chủ
ngữ
trongCÂU:

1. Khái niệm:
 Đọc các câu sau:

các câu có từ in đậm?

a/ Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ
lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
CN

VN

(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)

b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
CN

VN

(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)

c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở
tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
VN

CN

(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

a/ Nghe gọi, con bé giật mình , tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ
lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở
tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

? Xác định vị trí
của các từ ngữ in
đậm ?

 Vị trí đứng
trước chủ ngữ.

a/ Nghe gọi, con bé giật mình , tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ
lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở
tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

? Các từ in đậm có
quan hệ gì với nội
dung của câu ?

 Các từ in đậm nêu lên
nội dung được nói đến
trong câu.

Các từ, cụm từ in đậm ở các câu trên
(anh, giàu, các thể văn trong lĩnh vực
văn nghệ) được gọi là khởi ngữ.
? Khởi ngữ là gì ?

Tiết 93

KHỞI NGỮ

I. ĐẶC ĐIỂM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHỞI NGỮ TRONG CÂU:

1. Khái niệm:

Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để
nêu lên đề tài được nói đến trong câu.

? Xác định khởi ngữ trong câu sau:
Quyển sách này, tôi đọc rồi.

Khởi ngữ là “quyển sách này”

 Câu hỏi thảo luận:
? Xác định khởi ngữ
trong câu sau? Nhận
xét vị trí của khởi ngữ
trong câu ?

Ông ấy, rượu không uống, thuốc không hút.
Khởi ngữ là từ
“rượu”,“thuốc”,
khởi ngữ đứng
sau chủ ngữ.

Lưu ý: Trong một số trường hợp khởi ngữ
đứng sau chủ ngữ.

2. Đặc điểm:
? Nhận xét chức

Là thành
? Khởi ngữ
có phần phụ không nằm
đặc trong
điểmkết cấu chủ ngữ, vị ngữ.
như thế nào?

năng ngữ pháp
của khởi những
ngữ?

?

Trước khởi ngữ
thường có những từ
ngữ thuộc từ loại nào?
Cho ví dụ?

Trước khởi ngữ thường
có quan hệ từ như: về,
đối với, còn,…

Tiết 93

KHỞI NGỮ

I. ĐẶC ĐIỂM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHỞI NGỮ TRONG
CÂU.

1. Khái niệm:
Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để
nêu lên đề tài được nói đến trong câu.

2. Đặc điểm:
- Không tham gia cấu trúc chủ ngữ, vị ngữ.

- Trước khởi ngữ thường có thể thêm các quan hệ từ
như: còn, về, đối với…

*Ghi nhớ:
Là thành phần câu đứng trước
chủ ngữ.

Khởi ngữ

Nêu lên đề tài được nói đến
trong câu.
Trước khởi ngữ thường có thêm
các quan hệ từ: về, đối với,... .

II. LuyÖn tËp
Bài tập 1: Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau đây:
a/ Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi nghe
lỏm. Điều này ông khổ tâm hết sức.
(Kim Lân, Làng)

Điều này

b/ - Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là sung
sướng.
chúng mình (Nam Cao, Lão Hạc)
c/ Một mình thì anh bạn trên trạm đỉnh Phan-xi-păng ba nghìn
một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình hơn cháu.

Một mình

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

d/ Làm khí tượng, ở được cao thế mới là lí tưởng chứ.

Làm khí tượng

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

e/ Đối với cháu, thật là đột ngột.

Đối với cháu

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Bài tập 2: Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách
chuyển phần được in đậm thành khởi ngữ (có thể thêm
trợ từ thì )
a/ Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
 Làm bài, anh ấy cẩn thận lắm.
b/ Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
 Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi chưa giải
được.

Đọc các câu sau:
Giàu tôi cũng giàu rồi.
a) Giàu,
b) Quyển sách này tôi đọc nó rồi.
c) Kiện ở huyện,
huyện bất quá mình tốt lễ, quan trên mới xử cho
được.
?Xác định các khởi ngữ trong các câu trên ?
?Nhận xét về quan hệ của các khởi ngữ với nội dung
của câu ?

*Củng cố:
?Thế nào là khởi ngữ?
?Hãy viết một đoạn văn trong đó có sử dụng khởi ngữ
(nội dung tự chọn).
*Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và làm bài tập.
- Xem trước bài: “Các thành phần biệt lập”.