TIẾT 63, 64, 65 LẶNG LẼ SAPA
( Nguyễn Thành Long)

Kiểm tra bài cũ:
• Em hãy phân tích Chân dung nhân vật ông
Hai ( Làng – Kim Lân ) dưới con mắt của bà
chủ nhà lúc nghe tin làng chợ Dầu theo
giặc và sau khi nghe tin làng được cải
chính.

VĂN BẢN: LẶNG LẼ SA PA

- Nguyễn Thành Long-

I. Tìm hiểu chung

1. Tác
giả:

A

Nguyễn Thành Long ( 1925- 1991)

B Quê: huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng
Nam.

C
D

Ông viết văn từ thời còn kháng
chiến chống Pháp

Là cây bút chuyên viết về truyện
ngắn

2/ Tác phẩm:
A

Hoàn cảnh sáng tác: truyện
ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa” là kết
quả của chuyến đi lên Lào Cai
trong mùa hè 1970 của nhà văn
B

Xuất xứ: truyện được rút
ra từ tập “ Giữa trong
xanh” (1972)

I. Tìm hiểu chung

3. Thể loại: truyện ngắn
4. Phương thức biểu đạt : Tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận
5. Bố cục: 3 phần.

Bố cục
Tiếp … “như thế”: Cuộc
gặp gỡ trò chuyện giữa
anh thanh niên, ông họa sĩ
và cô kĩ sư.

0
1
0
2
0
3

Từ đầu … “thế gian”:
Sự xuất hiện của anh
thanh niên qua lời kể
của bác lái xe.

Còn lại: Cuộc chia tay
giữa ba nhân vật.

6.Tóm
tắt

Lặng lẽ Sa Pa nội dung chính kể về anh thanh niên làm việc trên đỉnh núi
Yên Sơn thời tiết khắc nghiệt. Công việc chính của anh thực hiện công
tác khí tượng để cung cấp các số liệu thời tiết đã thu thập được. Trong
một lần nọ, anh được gặp gỡ với những người ở xuôi đó là ông họa sĩ và
cô kĩ sư đến thăm. Anh đã kể cho họ nghe về công việc cũng như cuộc
sống hàng ngày của mình. Tuy công việc vất vả nhưng anh vẫn tự giác
thực hiện mỗi ngày. Ông họa sĩ là người đã phát hiện ra phẩm chất cao
quý, tâm hồn chân thực của anh nên muốn vẽ một bức chân dung về
anh. Nhưng anh đã từ chối và giới thiệu cho ông những người mà anh
cho là xứng đáng hơn. Khi ra về, anh tặng cho họ một làn trứng. Qua
chuyến đi đó, anh thanh niên để lại những ấn tượng tốt đẹp cho ông
họa sĩ và cô kĩ sư về những người lao động âm thầm cống hiến sức lực
của mình cho đất nước.

7. nhan đề
“ Lặng lẽ Sa Pa” nói lên khung cảnh của thiên nhiên
đồi núi Sa Pa yên bình nhưng quan trọng hơn ở đây
là cái lặng lẽ của sự cống hiến

Tình huống
truyện nhẹ
nhàng, đơn giản:
Xoay quanh cuộc
gặp gỡ ngắn
ngủi của các
nhân vật: bác lái
xe, ông họa sĩ,

I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – Tìm Hiểu văn bản

1. Nhân
vật anh

a/ Đôi nét về nhân vật

Anh thanh niên qua lời giới
thiệu của bác lái xe và qua ấn
tượng của người hoạ sĩ?

- Qua lời giới thiệu của bác lái xe:
•Tuổi tác: một anh thanh niên hai mươi bảy tuổi
•Nghề nghiệp: công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu
•Nơi sống: sống một mình trên đỉnh Yên Sơn, cao hai nghìn sáu
trăm mét, bốn bề chỉ cây cỏ và mây mù lạnh lẽo.
- Qua ấn tượng của người họa sĩ: người con trai có tầm vóc nhỏ
bé, nét mặt rạng rỡ.

=> Cách giới thiệu gián tiếp cho thấy hoàn cảnh sống
cô đơn của anh thanh niên.

Điều gì đã giúp anh có thể vượt lên hoàn

Máy đo gió

b/ Nơi ở của anh thanh
niên
Đọc thông tin sgk, em
hãy nêu nơi ở và cách
sống của anh thanh
niên?

- Nơi ở: sạch sẽ, gọn gàng với một chiếc giường
con, một bàn học và một giá sách.
- Cách sống: nuôi gà, trồng rau, đọc sách và tự học.

C/ công việc và suy nghĩ về
công việc
Em hãy nêu công việc
hàng ngày của anh
thanh niên?

- Công việc hàng ngày: Có nhiệm vụ đo gió, đo mưa,
đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự báo
trước thời tiết hàng ngày.
=> Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn thận và chính
xác cao. Dù vất vả, khó khăn nhưng anh thanh
niên vẫn yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm cao.

Em có suy nghĩ gì về
công việc của anh
thanh niên?

- Suy nghĩ về công việc:
•Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi.
•Anh luôn nghĩ: mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu,
mình vì ai mà làm việc.
•Anh khâm phục những con người lao động khác:
Ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa: ngồi im rình xem ong
lấy phấn thụ phấn, đồng chí nghiên cứu khoa học
đang làm bản đồ sét.
=> Một người nghiêm túc trong công việc, biết
trân trọng những người xung quanh mình.

d/ Phẩm chất, nét đẹp

* Lòng yêu
nghề và
tinh thần
trách
nhiệm cao
đối với
công
việc, sống
có lí tưởng

Làm việc 1 mình trên
đỉnh núi cao lạnh cóng
với mưa tuyết, gió rét
nhưng chưa bao giờ bỏ
“ốp”.
Ý thức về công việc tuy
nhỏ bé nhưng liên quan
đến công việc chung của
đất nước, của mọi người:
“Huống chi… vì ai mà
làm việc”
Coi công việc là niềm
vui, lẽ sống, là bạn: “Khi
ta làm việc, ta với công
việc là đôi… chứ cất nó
đi cháu buồn chết mất”

* Biết tạo
ra một
cuộc
sống nề
nếp, tự
tìm niềm
vui cho

Chủ động sắp xếp cho
mình 1 cuộc sống ngăn
nắp: “ một căn nhà ba
gian sạch sẽ, với bàn
ghế, sổ sách, …máy bộ
đàm”
Ngoài công việc anh
còn trồng hoa, nuôi gà,
đọc sách.

* Cởi
mở,
chân
thành và
luôn
quan
tâm đến

Anh rất quý trọng mọi
người, mừng rỡ khi có
khách đến thăm nhà.

Anh tặng cho cô kĩ sư
bó hoa, biếu vợ bác lái
xe củ tam thất để bồi
dưỡng sau khi ốm, tặng
mọi người làn trứng ăn
trưa.

* Con
người
khiêm
tốn.

Anh cảm thấy công
việc mình làm thật là
nhỏ bé.

Anh đã từ chối khi ông
họa sĩ có ý định vẽ
chân dung mình và giới
thiệu cho ông người mà
anh cho là đáng vẽ hơn
mình.

d/ Phẩm chất, nét đẹp
Lòng
yêu
nghề
và
tinh
thần
trách nhiệm
cao đối với
công việc.

Biết tạo ra
một
cuộc
sống
nền
nếp, tự tìm
niềm
vui
cho mình.

Cởi
mở,
chân thành
và
luôn
quan
tâm
đến người
khác.

Con người
khiêm tốn

 Anh thanh niên là chân dung con

người lao động trong thời kì mới: có lí
tưởng sống cao đẹp, hết lòng cống

Trong những nét đẹp ở anh
thanh niên, em ấn tượng
hoặc ngưỡng mộ nét đẹp
nào nhất ? Vì sao ? Hãy
trình bày duới dạng một
đoạn văn (khoảng 10 câu)

2. Các
nhân vật

Tìm hiểu các nhân vật khác
bằng cách
hoàn
thiện
bảng
sau:
Nhân vật
Chi tiết
Nhận xét chung
Ông hoạ sĩ
Cô kỹ sư
Một số nhân vật khác

a. Ông hoạ sĩ

- Một con người hết lòng vì nghệ thuật: đi thực tế trước khi về hưu, yêu
mến anh thanh niên liền đem giấy bút ra phác họa anh ngay…
- Cảm xúc của người họa sĩ già trước anh thanh niên
•Xúc động mạnh khi nhìn thấy người con trai tầm vóc bẻ nhỏ, khuôn mặt
rạng rỡ.
•Ngạc nhiên khi nhìn thấy hình ảnh anh thanh niên đang hái hoa rồi tặng
cho cô kỹ sư.
•Cảm thấy người con trai làm ông nhọc quá.
- Sau cuộc trò chuyện với anh thanh niên:
•Ông bày tỏ ý định muốn vẽ bức chân dung về anh.
•Nhận ra rằng nghệ thuật, hội hoạ bất lực trong hành trình cuộc đời. Vẽ
là công việc khó nhọc, gian nan.
=> Một con người biết trân trọng những người lao động.

b. Cô kỹ sư
- Tính cách dễ gần, hồn nhiên và lãng mạn: trông thấy anh
thanh đang hái hoa, quên mất e lệ chạy đến bên anh, nhận
lấy bó hoa mà anh đã cắt.
- Cô yêu mến bác họa sĩ và anh thanh niên: chăm chú lắng
nghe câu chuyện của anh, cố tình để lại chiếc khăn tay làm tin
nhưng bị anh vô tình ngây ngô trả lại...
- Sau cuộc gặp gỡ với anh thanh niên, càng thêm tin tưởng
vào quyết định của bản thân.
=> Một con người trẻ trung, giàu nhiệt huyết nhưng chưa có
nhiều kinh nghiệm thực tế.

c. Một số nhân vật khác
- Ông kĩ sư ở vườn rau Sa Pa: tỉ mỉ quan sát ong thụ
phấn, tận tâm với công việc, tự tay thụ phấn cho cây su
hào, nghiên cứu ra giống cây su hào chất lượng.
- Nhà nghiên cứu sét: cứ trời sét là chạy ra quan sát, liên
tục trong 11 năm, không màng chuyện hạnh phúc cá
nhân.
=> Họ chỉ hiện lên qua lời kể của anh thanh niên, nhưng
đó đều là những con người say mê công việc của mình.

* Nhận xét chung
 Hình ảnh của những con người lao động bình thường nhưng
đầy nhiệt huyết, say mê làm việc sáng tạo.
 Đại diện cho lớp người đang ngày đêm cống hiến cho đất
nước.

3. Chất trữ
tình trong

Chất trữ tình trong văn
bản

Vẻ đẹp của
Vẻ đẹp của
người lao
thiên nhiên
động ở Sapa
Sapa
(suy nghĩ,
việc làm, lối
 Với giọng văn nhẹ nhàng, ngôn ngữ
sống.)
trong sáng giàu chất thơ, tác giả đã giúp
người đọc cảm nhận được chất trữ tình

III. Tổng kết

Nghệ thu

01

Xây dựng tình huống hợp lí, cách kể chuyện tự nhiên

02

Nhân vật chính được miêu tả từ nhiều điểm nhìn

03

Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm, bình luận

04

Truyện ngắn giàu chất thơ

05

Lời văn mượt mà, trau chút, đầy chất thơ

06

Ngôn ngữ giàu nhạc điệu.

Nội
dun
g

Truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa” khắc họa
thành công hình ảnh những người lao
động bình thường, mà tiêu biểu là anh
thanh niên làm công tác khí tượng ở
một mình trên đỉnh núi cao.

“Lặng lẽ Sa Pa” là câu chuyện về
cuộc gặp gỡ với những con người

Ý
ngh
ĩa

trong một chuyến đi thực tế của
nhân vật ông hoạ sĩ, qua đó tác giả
thể hiện niềm yêu mến đối với
những con người có lẽ sống cao đẹp
đang lặng lẽ quên mình cống hiến
cho Tổ quốc.

CHUẨN BỊ BÀI: CHIẾC LƯỢC NGÀ.
1. Đọc kĩ văn bản, nắm tác giả, tác phẩm.
2.Nêu thể loại và phương thức biểu đạt của văn bản
3. Xác định ngôi kể . Tác dụng của việc sử dụng ngôi
kể đó .
4. xác định bố cục đoạn trích.
5.Tình huống truyện.
6.Ghi nhớ những chi tiết liên quan đến hai nhân vật:
bé Thu, anh Sáu.