BÀI 2: NHỮNG BÍ ẨN CỦA THẾ
GIỚI TỰ NHIÊN

ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ
LOẠI

MƯA XUÂN
NGUYỄN BÍNH
(II)
TRƯỜNG THCS ÂN HẢO ĐÔNG
GV: NGUYỄN VĂN PHỤNG

MƯA XUÂN (II)
I.Trải nghiệm cùng văn bản
1.Tác giả:

-Tác giả: tên khai sinh là Nguyễn Trọng
Bính (1918 – 1966)
-Quê quán: Nam Định.
-Phong cách thơ: hồn thơ đậm chất quê

Nguyễn Bính

MƯA XUÂN (II)

Nguyễn Bính

Chiều ấm mùi hương thoảng gió
đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quýt cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
 
Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân?
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng
ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt
cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.
 
Đường mát da chân lúa mát
mình

Núi lên gọn nét đá tươi màu
Xe lửa về Nam chạy chạy mau
Một toán cò bay là mặt ruộng
Thành hàng chữ nhất trắng phau
phau.
Bãi lạch bờ dâu sẫm lá tơ
Làng bên ẩm ướt giọng chuông mờ
Chiều xuân lưu luyến không đành
hết
Lơ lửng mù sương phảng phất mưa.
1958

MƯA XUÂN (II)
I.Trải nghiệm cùng văn bản
2.Tác phẩm:

a. Xuất xứ: in trong Nguyễn Bính toàn tập –
NXB Hội Nhà văn 2017, xuất bản năm 1958
b. Thể thơ: bảy chữ
c. Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
d. Chủ đề bài thơ: vẻ đẹp của thiên nhiên
đất trời và tâm trạng con người trong một
chiều mưa xuân.

Nguyễn Bính

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân:

Nguyễn Bính
Câu hỏi thảo luận:
1.Tìm những chi tiết miêu tả bức tranh thiên
nhiên mùa xuân? (Thời gian, cảnh vật, thiên
nhiên) Những chi tiết đó khiến em liên tưởng
đến mùa xuân ở đâu?
2. Thiên nhiên được miêu tả theo trình tự
nào?
3. Chỉ ra và nêu tác dụng của các chi tiết
nghệ thuật miêu tả bức tranh thiên nhiên
mùa xuân?
4. Nêu cảm nhận của em về bức tranh thiên
nhiên đó?

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân:
- Cảnh vật:

Nguyễn Bính
Chiều ấm mùi hương thoảng
gió đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quýt cành giao
nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón
mưa.
 
Nào ai nhìn thấy rõ mưa
xuân?
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng
ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt
cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân:
-Thời gian: chiều ấm.
- Cảnh vật:
+ gió thoảng đưa.
+ mưa bụi rắc thưa thưa.
+ tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần.
+ Lơ lửng mù sương phảng phất mưa.
+…
→Hình ảnh thể hiện sự tươi mới sống động,
vừa hào hứng e lệ trước cảnh sắc mùa xuân.

Nguyễn Bính
Chiều ấm mùi hương thoảng gió
đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quýt cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
 
Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân?
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.

………………...................

Bãi lạch bờ dâu sẫm lá tơ
Làng bên ẩm ướt giọng chuông mờ
Chiều xuân lưu luyến không đành
hết

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân:
-Thiên nhiên:

Nguyễn Bính
Chiều ấm mùi hương thoảng gió
đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quýt cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
 ………………………………
Đường mát da chân lúa mát
mình
Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh
Gò cao đứng sững trâu kềnh
bụng
Nghếch mõm nghe vang trống
hội đình.
………………...................

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân:
-Thiên nhiên:
+ cây cam quýt cành giao nối.
+ lá …hoa đón mưa.
+ Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh.
+ Bãi lạnh bờ dâu sẫm lá tơ.
→ Thiên nhiên căng tràng nhựa sống, giao
hòa, quấn quýt, vui sướng khi mưa xuân đến
-Thiên nhiên được cảm nhận từ gần đến xa,
từ cận cảnh đến toàn cảnh.
-Thiên nhiên được cảm nhận từ gần đến xa,
từ cận cảnh đến toàn cảnh.

Nguyễn Bính

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân:
-Thời gian:
- Cảnh vật:
-Thiên nhiên:
- Nghệ thuật:
Từ láy “tà tà”, “ lưa thưa”; nhân hóa “ lá
ngửa lòng tay hoa đón mưa”
→ Gợi sắc thái mưa xuân; cảnh vật như
đang chìm đắm, đang say sưa tận hưởng làn
không khí mát lành mà mùa xuân mang đến.
=>Thiên nhiên như khoác trên mình chiếc áo
mới. Đất trời thì như đang có sự chuyển biến
thêm nhiều sức sống hơn.

Nguyễn Bính
Chiều ấm mùi hương thoảng gió
đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quýt cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
 

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
2. Tâm trạng và hành động của con người
khi mùa xuân đến:

Nguyễn Bính
Câu hỏi thảo luận:
1.Hành động và tâm trạng của con
người khi mùa xuân đến được miêu
tả như thế nào?
2.Bài thơ giúp ta hiểu thêm điều gì
về cảm xúc của tác giả trước mùa
xuân của thiên nhiên, đất trời, quê
hương.
 

MƯA XUÂN (II)
II. Suy ngẫm và phản hồi
2. Tâm trạng và hành động của con người
khi mùa xuân đến:

Nguyễn Bính
Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân?
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.
Đường mát da chân lúa mát mình
Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh
Gò cao đứng sững trâu kềnh bụng
Nghếch mõm nghe vang trống hội
đình.
 Núi lên gọn nét đá tươi màu
Xe lửa về Nam chạy chạy mau
Một toán cò bay là mặt ruộng

II. Suy ngẫm và phản hồi

MƯA XUÂN (II)

2. Tâm trạng và hành động của con người
khi mùa xuân đến:
- Những đoàn xe lửa thì nối đuôi nhau chở
khách: “Xe lửa về Nam chạy chạy mau”
- Con người hòa vào không khí mùa xuân khi
xúng xính quần áo mới đi trẩy hội:
+ Người đi trẩy hội tóc phơi trần.
+ Vang tiếng trống hội đình.
→ Bức tranh mùa xuân nhộn nhịp và tràn
đầy sức sống; con người háo hức, hào hứng
và vui mừng khi chuẩn bị đón mùa xuân.
* Cảm xúc của tác giả: hòa mình vào thiên
nhiên, nâng niu, trân quý từng khoảnh khắc
đẹp đẽ về mưa xuân, cảm nhận bằng tất cả các

Nguyễn Bính

II. Suy ngẫm và phản hồi

MƯA XUÂN (II)

Nguyễn Bính

* Kết nối chủ điểm:
Con người và môi trường tự nhiên có mối quan hệ rất
chặt chẽ. Con người lựa chọn, tạo dựng môi trường
sống cho mình từ môi trường tự nhiên. Môi trường tự
nhiên quy định cách thức tồn tại và phát triển của con
người. Con người tác động vào môi trường tự nhiên
theo cả hướng tích cực và tiêu cực.
Thiên nhiên luôn chứa đựng những điều bí ẩn, kì thú.
Để phát hiện từng khoảnh khắc đẹp đẽ của vạn vật con
người cần giữ một tâm hồn thư thái, tập trung tất cả các
giác quan để giao cảm với thiên nhiên, có như vậy mới
lắng nghe, cảm nhận được từng sự biến chuyển, cái cựa
mình rất khẽ của tự nhiên.

Cách cảm nhận của tác giả về
thiên nhiên gợi cho em suy nghĩ gì
về mối quan hệ giữa con người với
tự nhiên?

III. Tổng kết

MƯA XUÂN (II)

1. Nghệ thuật:

-Hình ảnh thơ sinh động, mộc mạc, gần gũi. 
-Sử dụng nhiều hình ảnh nhân hóa, lối nói ví
von.
-Giọng thơ nhẹ nhàng dễ đi vào lòng người.
2. Nội dung:
Bài thơ là bức tranh thôn quê vào một
chiều mưa xuân đẹp, đầy sức sống tạo nên
một cảm giác yên bình. Bức tranh này giúp
cho người đọc có thể tìm lại được sự bình
yên trong tâm hồn và cảm nhận được sự đẹp
đẽ của cuộc sống thôn quê.

Nguyễn Bính

Khái quát lại ý chính về nghệ thuật và
nội dung bài thơ?

MƯA XUÂN (II)
IV. Luyện tập

Nguyễn Bính

Viết đoạn văn ( khoảng 8 – 10 câu) theo lối diễn dịch cảm nhận của em về bức tranh
thôn quê trong bài Mưa xuân II của Nguyễn Bính
Bài thơ Mưa xuân II hiện ra với khung cảnh mùa xuân qua cái nhìn và cảm nhận của
Nguyễn Bính. Khi mùa xuân đến khung cảnh đã thay đổi rất nhiều, không khí vương mùi mát
lạnh của những cơn mưa thoang thoảng bay ngoài trời. Cây cối cũng đang đưa mình thay đổi,
không còn sự trơ trụi ở mùa đông nữa mà thay vào đó là sự đâm chồi nảy lộc. Những cây cam
và những đám cỏ dại cũng đang tận hưởng không khí mùa xuân tươi mát, chúng thi nhau ra
hoa xanh tốt. Các con vật cũng đang hưởng ứng cái không khí mùa xuân đến, chúng thi nhau
giăng tơ và bay lượn trên bầu trời. Tất cả đều đang hòa mình vào thiên nhiên mùa xuân tươi
đẹp. Đoàn tàu chạy vội vã đưa người làm ăn phương xa về quê đón xuân, con người lại nô
nức váy áo đi trẩy hội. Mọi hoạt động đều được diễn ra thường xuyên, nhưng khi mùa xuân
đến mọi thứ như nhộn nhịp và hào hứng hơn. Cái ẩm ướt của mưa xuân đang bao phủ khắp
các làng và những lưu luyến không dứt dành cho thiên nhiên mùa xuân. 

MƯA XUÂN (II)

Nguyễn Bính

Vận dụng
Tập làm bài thơ bảy chữ về mùa xuân quê em
(Về nhà)

Chúc các em học tốt !