Tìm kiếm theo tiêu đề

Tin tức cộng đồng

5 điều đơn giản cha mẹ nên làm mỗi ngày để con hạnh phúc hơn

Tìm kiếm hạnh phúc là một nhu cầu lớn và xuất hiện xuyên suốt cuộc đời mỗi con người. Tác giả người Mỹ Stephanie Harrison đã dành ra hơn 10 năm để nghiên cứu về cảm nhận hạnh phúc, bà đã hệ thống các kiến thức ấy trong cuốn New Happy. Bà Harrison khẳng định có những thói quen đơn...
Xem tiếp

Tin tức thư viện

Chức năng Dừng xem quảng cáo trên violet.vn

12087057 Kính chào các thầy, cô! Hiện tại, kinh phí duy trì hệ thống dựa chủ yếu vào việc đặt quảng cáo trên hệ thống. Tuy nhiên, đôi khi có gây một số trở ngại đối với thầy, cô khi truy cập. Vì vậy, để thuận tiện trong việc sử dụng thư viện hệ thống đã cung cấp chức năng...
Xem tiếp

Hỗ trợ kĩ thuật

  • (024) 62 930 536
  • 0919 124 899
  • hotro@violet.vn

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 096 181 2005
  • contact@bachkim.vn

Bài 4. Sự phát triển của từ vựng

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: sưu tầm
Người gửi: Lê công thuận
Ngày gửi: 14h:45' 03-10-2023
Dung lượng: 295.5 KB
Số lượt tải: 146
Số lượt thích: 0 người
a) Nhaø vöøa môû tieäc ñoaøn vieân.
Hoa soi ngoïn ñuoác hoàng chen böùc laø.
( Nguyeãn Du – Truyeän Kieàu)
b) Caû lôùp haùt baøi “Tieán leân ñoaøn vieân”.
 ñoaøn vieân ( a) : sum hoïp, ñoaøn tuï
ñoaøn vieân ( b) : thaønh vieân cuûa moät ñoaøn theå,
moät toå chöùc ( ñoaøn vieân coâng ñoaøn, ñoaøn
vieân Thanh nieân Coäng saûn Hoà Chí Minh.

Tieát 21

SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG
I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån nghóa cuûa töø ngöõ

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG
I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån nghóa cuûa töø ngöõ
* Ví duï:
- Ví duï 1 SGK/55

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu,
Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.
Đã khách không nhà trong bốn biển
Lại người có tội giữa năm châu.
Từ kinh tế
Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,
Mở miệng cười tan cuộc oán thù. trong bài
thơ có
Thân ấy vẫn còn, còn sự nghiệp,
nghĩa là
Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.
gì?
Phan Bội Châu
(Ngữ văn 8 - Tập1)

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :
* Ví duï:
- Ví duï 1 SGK/55
+ kinh teá ( Phan Boäi
Chaâu): töùc laø trò nöôùc cöùu
ñôøi.

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu,
Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.
Đã khách không nhà trong bốn biển
Lại người có tội giữa năm châu.
Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,
Mở miệng cười tan cuộc oán thù.
Thân ấy vẫn còn, còn sự nghiệp,
Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.
Phan Bội Châu
(Ngữ văn 8 - Tập1)

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån Ngaøy nay, em thöôøng
nghóa cuûa töø ngöõ :
nghe noùi töø “kinh teá”
* Ví duï:
trong nhöõng tröôøng
- Ví duï 1 SGK/55
hôïp naøo?
+ kinh teá ( Phan Boäi Chaâu):
trò nöôùc cöùu ñôøi.

Ngaøy nay, em thöôøng
I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån nghe noùi töø “kinh teá”
nghóa cuûa töø ngöõ :
trong nhöõng tröôøng
* Ví duï:
hôïp naøo?
- Ví duï 1 SGK/55
Trong nhöõng tröôøng
+ kinh teá ( Phan Boäi
hôïp naøy, chuùng ta coù
Chaâu): trò nöôùc cöùu ñôøi.
hieåu töø “kinh teá” theo
nghóa cuï Phan Boäi
Chaâu ñaõ duøng hay
Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :

* Ví duï:
- Ví duï 1 SGK/55
+ kinh teá ( Phan Boäi
Chaâu): trò nöôùc cöùu ñôøi.
+ kinh teá ( ngaøy nay): toaøn
boä hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi
trong lao ñoäng saûn xuaát,
trao ñoåi, phaân phoái vaø söû
duïng cuûa caûi vaät chaát laøm

Ngaøy nay, em thöôøng
nghe noùi töø “kinh teá”
trong nhöõng tröôøng
hôïp naøo?
Trong nhöõng tröôøng
hôïp naøy, chuùng ta coù
hieåu töø kinh teá theo
nghóa cuï Phan Boäi
Chaâu ñaõ duøng hay
khoâng ?

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :

* Ví duï:
- Ví duï 1 SGK/55
+ kinh teá ( Phan Boäi
Chaâu): trò nöôùc cöùu ñôøi.
+ kinh teá ( ngaøy nay):
toaøn boä hoaït ñoäng cuûa con
ngöôøi trong lao ñoäng saûn
xuaát, trao ñoåi, phaân phoái
vaø söû duïng cuûa caûi vaät

* Ví dụ :
a) Chò Daäu vaãn thieát tha :
- Khoán naïn! Nhaø chaùu ñaõ
khoâng coù, daãu oâng chöûi
maéng cuõng ñeán theá
thoâi. Xin oâng troâng laïi!
( Ngoâ Taát Toá – Taét ñeøn)
b) Maøy ñuùng laø keû khoán
naïn…

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG * Ví dụ :

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :

* Ví duï:
- Ví duï 1 SGK/55
+ kinh teá ( Phan Boäi
Chaâu): trò nöôùc cöùu ñôøi.
+ kinh teá ( ngaøy nay): toaøn
boä hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi
trong lao ñoäng saûn xuaát,
trao ñoåi, phaân phoái vaø söû
duïng cuûa caûi vaät chaát laøm

a) Chò Daäu vaãn thieát tha :
-

Khoán naïn! Nhaø chaùu ñaõ khoâng
coù, daãu oâng chöûi maéng cuõng ñeán
theá thoâi. Xin oâng troâng laïi!
( Ngoâ Taát Toá – Taét ñeøn)

b) Maøy ñuùng laø keû khoán naïn…
 Khoán naïn (a) : khoán khoå ñeán
möùc thaûm haïi, ñaùng thöông( lôøi
than thôû).
khoán naïn (b) : heøn maït, khoâng
coøn chuùt nhaân caùch, ñaùng khinh
bæ, nguyeàn ruûa( tieáng chöûi ruûa).

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :

* Ví duï:
- Ví duï 1 SGK/55
+ kinh teá ( Phan Boäi
Chaâu): trò nöôùc cöùu ñôøi.
+ kinh teá ( ngaøy nay):
toaøn boä hoaït ñoäng cuûa con
ngöôøi trong lao ñoäng saûn
xuaát, trao ñoåi, phaân phoái
vaø söû duïng cuûa caûi vaät

Qua caùc ví duï treân,
em coù nhaän xeùt gì veà
nghóa cuûa töø ?

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :
* Ví duï:
- Ví duï 1 SGK/55
+ kinh teá ( Phan Boäi Chaâu):
trò nöôùc cöùu ñôøi.
+ kinh teá ( ngaøy nay): toaøn boä
hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi trong
lao ñoäng saûn xuaát, trao ñoåi,
phaân phoái vaø söû duïng cuûa caûi
vaät chaát laøm ra.
 Töø vöïng cuûa ngoân ngöõ

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :
* Ví duï:
-Ví duï 2 SGK/55,56
Ví duï a:
+ xuaân(1): muøa môû ñaàu moät
naêm.
Nghóa goác
+ xuaân (2): tuoåi treû

* Ví duï:

a) - Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như nêm.
- Ngày xuân em hãy còn dài,
Xót tình máu mủ thay lời nước non.
( Nguyeãn Du - Truyeän Kieàu)

- Xaùc ñònh nghóa cuûa töø
“xuaân” trong hai tröôøng
hôïp treân?
- Nghóa naøo laø nghóa goác,
nghóa naøo laø nghóa
chuyeån?

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :
-

Ví duï 2 SGK/55,56

-

Ví duï a:

+ xuaân(1):muøa môû ñaàu moät
naêm.
 Nghóa goác
+ xuaân(2): tuoåi treû
 Nghóa chuyeån

* Ví duï:

a) - Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước áo quần như
nêm.
- Ngày xuân em hãy còn dài,
Xót tình máu mủ thay lời nước non.
( Nguyeãn Du - Truyeän Kieàu)

- Chæ ra moái lieân quan
giöõa nghóa chuyeån vaø
nghóa goác?

Giöõa xuaân (1) vaø xuaân
(2) coù quan heä töông
ñoàng ( neùt gioáng nhau).

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :
Ví duï a:

+ xuaân(1): muøa môû ñaàu moät
naêm.
Nghóa goác
+ xuaân(2): tuoåi treû
Nghóa chuyeån
 Chuyeån nghóa theo phöông
thöùc aån duï.

-Muøa xuaân laø teát troàng caây
Laøm cho ñaát nöôùc caøng ngaøy
caøng xuaân. ( Hoà Chí Minh)
-Nay toâi ñaõ ngoaøi baûy möôi
xuaân…
( Hoà Chí Minh- Di chuùc)
Xaùc ñònh nghóa cuûa caùc töø
“xuaân”treân ?
Xuaân (1): muøa môû ñaàu moät
naêm.
xuaân(2): töôi ñeïp

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :
Ví duï a:
Ví duï b :

Ví duï b :
- Được lời như cởi tấm lòng,
Giôû kim thoa với khăn hồng trao
tay.
- Cũng nhà hành viện xưa nay,
Cũng phường bán thịt cũng tay
buôn người.

- Xaùc ñònh nghóa cuûa töø
+ tay (1): boä phaän phía treân
cuûa cô theå, töø vai ñeán caùc ngoùn, “tay” trong hai tröôøng
duøng ñeå caàm, naém.
hôïp treân?
Nghóa goác

-Nghóa naøo laø nghóa goác,
nghóa naøo laø nghóa
+ tay (2) : ngöôøi chuyeân, gioûi
veà moät hoaït ñoä
g, moät moâ
n,
chuyeån?
 nNghĩa
chuyển

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ :
Ví duï b :
+ tay (1): boä phaän phía treân
cuûa cô theå, töø vai ñeán caùc ngoùn,
duøng ñeå caàm, naém.
Nghóa goác
+ tay (2) : ngöôøi chuyeân, gioûi
veà moät hoaït ñoäng, moät moân,
moät ngheà naøo ñoù.

Ví duï b :
- Được lời như cởi tấm lòng,
Giôû kim thoa với khăn hồng trao tay.
- Cũng nhà hành viện xưa nay,
Cũng phường bán thịt cũng tay buôn
người.

- Chæ ra moái lieân quan
giöõa nghóa chuyeån vaø
nghóa goác?
- Giöõa tay(1) vaø tay(2)
coù quan heä töông caän
( neùt gaàn guõi).

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån nghóa cuûa töø ngöõ:

Ví duï b : + tay (1): boä phaän phía
treân cuûa cô theå, töø vai ñeán caùc
ngoùn, duøng ñeå caàm, naém.
Nghóa goác
+ tay (2) : ngöôøi chuyeân, gioûi
veà moät hoaït ñoäng, moät moân,
moät ngheà naøo ñoù.
Nghóa chuyeån
 Chuyeån nghóa theo phöông

Ví duï b :
- Được lời như cởi tấm lòng,
Giôû kim thoa với khăn hồng trao tay.
- Cũng nhà hành viện xưa nay,
Cũng phường bán thịt cũng tay buôn
người.

- Chæ ra moái lieân quan
giöõa nghóa chuyeån vaø
nghóa goác?
- Giöõa tay(1) vaø tay(2)
coù quan heä töông caän
( neùt gaàn guõi).

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG
I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån nghóa cuûa töø ngöõ:
Ví duï a:
+ xuaân(1):muøa môû ñaàu moät naêm.
Nghóa goác
+ xuaân(2): tuoåi treû
Nghóa chuyeån
Chuyeån nghóa theo phöông thöùc aån duï.
Ví duï b : + tay (1): boä phaän phía treân cuûa cô theå, töø vai
ñeán caùc ngoùn, duøng ñeå caàm, naém.
Nghóa goác
+ tay (2) : ngöôøi chuyeân, gioûi veà moät hoaït ñoäng,
moät moân, moät ngheà naøo ñoù.
Nghóa chuyeån
Chuyeån nghóa theo phöông thöùc hoaùn duï
 Nghóa cuûa töø phaùt trieån töø nghóa goác sang nghóa
chuyeån.

Neâu caùch phaùt trieån töø
vöïng tieáng Vieät?
Nghóa cuûa töø ngöõ ñöôïc
phaùt trieån cuï theå nhö theá
naøo?
Coù maáy phöông thöùc
chuyeån nghóa?
Có hai phương thức chuyển nghĩa :
- Phương thức ẩn dụ.
- Phương thức hoán dụ.

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG
I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån nghóa cuûa töø ngöõ:
Ví duï a:
+ xuaân(1):muøa môû ñaàu moät naêm.
Nghóa goác
+ xuaân(2): tuoåi treû
Nghóa chuyeån
Chuyeån nghóa theo phöông thöùc aån duï.
Ví duï b : + tay (1): boä phaän phía treân cuûa cô theå, töø vai
ñeán caùc ngoùn, duøng ñeå caàm, naém.
Nghóa goác
+ tay (2) : ngöôøi chuyeân, gioûi veà moät hoaït
ñoäng, moät moân, moät ngheà naøo ñoù.
Nghóa chuyeån
Chuyeån nghóa theo phöông thöùc hoaùn duï
Nghóa cuûa töø phaùt trieån töø nghóa goác sang nghóa

Chæ ra ñieåm gioáng
nhau vaø khaùc nhau
giöõa hai phöông thöùc
chuyeån nghóa?

AÅn duï

Hoaùn duï

AÅn duï

Hoaùn duï

Laø phöông thöùc laáy teân goïi cuûa söï vaät naøy(B) ñeå goïi cho söï vaät
khaùc(A).

AÅn duï

Hoaùn duï

Laø phöông thöùc laáy teân goïi cuûa söï vaät naøy(B) ñeå goïi cho söï vaät
khaùc(A).
Döïa vaøo moái quan heä
töông ñoàng( gioáng nhau veà
moät khía caïnh naøo ñoù)
giöõa hai söï vaät.
( A vaø B gioáng nhau)

AÅn duï

Hoaùn duï

Laø phöông thöùc laáy teân goïi cuûa söï vaät naøy(B) ñeå goïi cho söï vaät
khaùc(A).
Döïa vaøo moái quan heä
töông ñoàng( gioáng nhau veà
giöõa moät khía caïnh naøo ñoù)
giöõa hai söï vaät.
( A vaø B gioáng nhau)

Döïa vaøo moái quan heä töông
caän( gaàn guõi, luoân ñi ñoâi)
hai söï vaät.
(A vaø B gaàn guõi, ñi ñoâi vôùi
nhau)

AÅn duï

Hoaùn duï

Laø phöông thöùc laáy teân goïi cuûa söï vaät naøy(B) ñeå goïi cho söï vaät
khaùc(A).
Ví duï:
- Ñaàu ñoäi noùn daáu vai mang
người.
suùng daøi.
- ñöùng ñaàu, daãn ñaàu

Ví duï:
- Sản lượng tính theo đầu

Ví duï a:
(1) Haù mieäng ra.
(2) Mieäng cheùn
(3) Nhaø coù naêm mieäng
aên.
 Caùc nghóa (2),(3) laø
nghóa oån ñònh cuûa töø
mieäng, ñöôïc chuyeån
nghóa döïa theo phöông
thöùc aån duï vaø hoaùn duï
ngoân ngöõ.

Ví duï b:
(1) Ngaøy ngaøy maët trôøi ñi qua treân laêng
Thaáy moät maët trôøi trong laêng raát ñoû.
(Vieãn Phöông)
(2) AÙo chaøm ñöa buoåi phaân ly
Caàm tay nhau bieát noùi gì hoâm nay.
( Toá Höõu)

 Nghóa chæ “Baùc Hoà” cuûa
töø maët trôøi, nghóa chæ
“Ñoàng baøo Vieät Baéc” cuûa
töø aùo chaøm khoâng phaûi laø
nghóa oån ñònh cuûa caùc töø
ñoù. Ñaây laø aån duï, hoaùn duï
tu tö.ø

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

I/ Söï bieán ñoåi vaø phaùt trieån
nghóa cuûa töø ngöõ:

II/ Luyeän taäp :
Baøi 1/56:

a)Đề huề lưng túi gió trăng,
Sau chân theo một vài thằng con con.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

b)Năm em học sinh lớp 9A có chân
trong đội tuyển của trường đi dự
“Hội khỏe Phù Đổng”.
c) Dù ai nói ngả nói nghiêng,
Thì ta vẫn vững như kiềng ba chân
(Ca dao)
d) Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

a)Đề huề lưng túi gió trăng,
Sau chân theo một vài thằng con con.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Chaân : boä phaän döôùi cuøng cuûa cô theå ngöôøi hay ñoäng vaät duøng ñeå ñi, ñöùng
 nghóa goác

b)Năm em học sinh lớp 9A có chân trong đội tuyển của trường đi dự “Hội khỏe Phù Đổng”.

Chaân : moät vò trí trong ñoäi tuyeån
 nghóa chuyeån ( phöông thöùc hoaùn duï)
c) Dù ai nói ngả nói nghiêng,
Thì ta vẫn vững như kiềng ba chân
(Ca dao)

Chaân: boä phaän döôùi cuøng cuûa chieác kieàng, coù taùc duïng ñôõ cho caùc boä phaän phía
treân
 nghóa chuyeån ( phöông thöùc aån duï)
d) Buồn trông nội cỏ rầu rầu,
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
 Chaân: vò trí tieáp giaùp vôùi ñaát vaø maây

nghóa chuyeån ( phöông thöùc aån duï)

Tieát 21: SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ
VÖÏNG

Traø: buùp hoaëc laù caây cheø
ñaõ sao, ñeå cheá bieán, ñeå pha
II/ Luyeän taäp :
nöôùc uoáng( pha traø)
Baøi 1/56:
Döïa vaøo ñònh nghóa treân,
Baøi 2/57:
haõy neâu nghĩa của từ “trà”
- “Traø” ( traø a-ti-soâ, traø saâm…): trong những cách dùng
như: trà a-ti-sô, trà hà thủ
saûn phaåm töø thöïc vaät, ñöôïc
cheá bieán döôùi daïng khoâ, duøng ô, trà sâm, trà linh chi, trà
ñeå pha nöôùc uoáng.
tâm sen, trà khổ qua
 Töø “traø” ñöôïc chuyeån nghĩa ( mướp đắng)
theo phöông thöùc aån duï.

Baøi taäp boå sung :
Baøi 1 : Xaùc ñònh nghóa goác, nghóa chuyeån cuûa caùc töø in ñaäm vaø
noùi roõ phöông thöùc chuyeån nghóa:
(a) - Thöông ai con maét laù raêm
Loâng maøy laù lieãu thöông naêm nhôù möôøi.
- Caây naøy nhieàu maét quaù!
- Maét na heù môû nhìn trôøi trong veo.
- Maét löôùi naøy to quaù!
(b) - Caùi ñaàu ngheânh ngheânh. ( Toá Höõu)
- Ñaàu töôøng löûa löïu laäp loøe ñaâm boâng. ( Nguyeãn Du)
- Ñaàu suùng traêng treo. ( Chính Höõu)
- Anh ta coù caùi ñaàu truyeät vôøi, nhôù ñeán töøng chi tieát.
- Nhaø aáy vöøa nuoâi theâm moät ñaàu lôïn nöõa.

Baøi taäp boå sung :
Baøi 1 : Xaùc ñònh nghóa goác, nghóa chuyeån cuûa caùc töø in ñaäm vaø noùi roõ phöông
thöùc chuyeån nghóa:
(a) - Thöông ai con maét laù raêm  nghĩa gốc
Loâng maøy laù lieãu thöông naêm nhôù möôøi.
- Caây naøy nhieàu maét quaù!  Nghĩa chuyển
- Maét na heù môû nhìn trôøi trong veo. Nghĩa chuyển
- Maét löôùi naøy to quaù!  Nghĩa chuyển
 Chuyeån theo phöông thöùc aån duï
(b) - Caùi ñaàu ngheânh ngheânh ( Toá Höõu
) nghĩa gốc
- Ñaàu töôøng löûa löïu laäp loøe ñaâm boâng. ( Nguyễn Du)
 nghóa chuyeån ( aån duï)
) Nghĩa chuyển (ẩn dụ)
- Ñaàu suùng traêng treo. ( Chính Höõu
- - Anh ta coù caùi ñaàu truyeät vôøi, nhôù ñeán töøng chi tieát.
 nghóa chuyeån ( hoaùn duï)
- Nhaø aáy vöøa nuoâi theâm moät ñaàu lôïn nöõ
a. Nghĩa chuyển (hoán dụ)

Baøi taäp boå sung :

Baøi 2 :
“ Ngöôøi cha maùi toùc baïc
Ñoát löûa cho anh naèm” ( Minh Hueä)
Töø “ngöôøi cha” trong caâu thô treân ñöôïc duøng theo nghóa
goác hay nghóa chuyeån? Coù theå coi ñaây laø hieän töôïng
chuyeån nghóa laøm xuaát hieän töø nhieàu nghóa khoâng? Vì
sao?
 Töø “ngöôøi cha ” ñöôïc duøng theo nghóa chuyeån. Nhöng
khoâng theå coi ñaây laø hieän töôïng chuyeån nghóa laøm xuaát
hieän töø nhieàu nghóa vì nghóa chuyeån naøy cuûa töø “ngöôøi
cha ” chæ coù tính chaát laâm thôøi ( gaén vôùi vaên caûnh), chöù

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TỪ VỰNG

Xã hội phát triển, từ vựng của ngôn ngữ
cũng không ngừng phát triển
Một trong những cách phát triển từ vựng
tiếng Việt là phát triển nghĩa của từ ngữ trên
cơ sở nghĩa gốc của chúng.
Nghĩa chuyển

Phương thức
chuyển nghĩa
Phương thức

ẩn dụ

Phương thức
hoán dụ

HÖÔÙNG DAÃN VEÀ NHAØ

- Học thuộc phần ghi nhớ
- Tìm ví dụ về sự phát triển nghĩa của từ vựng
trên cơ sở nghĩa gốc
- Tìm ví dụ về hai phương thức phát triển nghĩa
của từ vựng: phương thức ẩn dụ và phương
thức hoán dụ.
- Làm tiếp các bài tập 3,4,5/57.
- Soạn bài: Hoàng Lê nhất thống chí.
 
Gửi ý kiến