NGUYỄN BỈNH KHIÊM
NHÀN
I. Tiểu dẫn :
1. Nguyễn Bỉnh Khiêm: ( 1491 - 1585 )
quê Hải Phòng, hiệu Bạch Vân Cư Sĩ.
_ Đỗ trạng nguyên năm 44 tuổi, làm quan triều Mạc.
_ Có học vấn uyên thâm
2. Tác phẩm:
_ Thơ chữ Hán " Bạch Vân am thi tập" (~700 bài )
_ Thơ chữ Nôm " B.V quốc ngữ thi tập" (> 170 bài)

Trạng Trình
Nhàn - Nguyễn Bỉnh Khiêm -
Nội dung:
Mang đậm tính triết lí, giáo huấn, ngợi ca ý chí của kẻ sĩ, thú thanh nhàn, phê phán những cái xấu trong xã hội.
_ Bài thơ trích từ " Bạch Vân quốc ngữ thi tập"
II. Đọc - hiểu :
1. Vẻ đẹp cuộc sống :
Một mai, một cuốc, một cần câu
+ Dùng số từ tính đếm, với những dụng cụ lao động " mai", "cuốc", "cần câu".
tất cả đã sẵn sàng, chu đáo
+ Nhịp 2 / 2 / 1 / 2 ở câu đầu
trạng thái ung dung trong những công việc hàng ngày.
Cuộc sống thuần hậu
1. Vẻ đẹp cuộc sống :
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào
+ Thơ thẩn:
+ Dầu ai vui thú nào:


Khẳng định lối sống không
vất vả, không cực nhọc
trạng thái thảnh thơi
Không bận tâm
tới lối sống bon chen, chạy đua với danh lợi

II. Đọc - hiểu:
1. Vẻ đẹp cuộc sống :

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao
_ Nhịp 1 / 3 / 1 /2 nhấn mạnh mùa nào thức ấy, hòa hợp với tự nhiên.
Cuộc sống đạm bạc mà thanh cao
Cuộc sống thuần hậu
II. Đọc - hiểu :
2. Vẻ đẹp nhân cách:
Ta dại........nơi vắng vẻ



Người khôn ..chốn lao xao
Tĩnh tại của thiên nhiên
Thảnh thơi của tâm hồn
Sang trọng
Bon chen, thủ đoạn
Nhân cách trong sáng vượt lên trên danh lợi
II. Đọc - hiểu:
3. Vẻ đẹp trí tuệ :
Trạng Trình là một bậc thức giả với trí tuệ vô cùng tỉnh táo.


Trong sự chọn lựa
Trong cách nói ngược nghĩa
DẠI
KHÔN
Trí tuệ sáng suốt, uyên thâm
II. Đọc - hiểu:
4. Quan niệm sống " NHÀN" của Nguyễn Bỉnh Khiêm:
Nhàn không phải là quay lưng với xã hội, chỉ lo cho cuộc sống nhàn tản của bản thân. Nhàn là xa lánh nơi quyền quí, danh lợi, sống hoà hợp với tự nhiên, về với tự nhiên để di dưỡng tinh thần. NBK nhàn thân mà không nhàn tâm, vẫn canh cánh trong lòng nỗi ưu dân ái quốc.
Mang yếu tố tích cực.
III. Ghi nhớ:
Bài thơ như lời tâm sự thâm trầm , sâu sắc, khẳng định quan niệm sống nhàn là hòa hợp với tự nhiên, giữ cốt cách thanh cao, vượt lên trên danh lợi.