NHỮNG NGÔI SAO
XA XÔI

I. TÌM HIỂU
CHUNG

1, Tác giả
✘ Lê Minh Khuê sinh năm 1949, quê ở Thanh Hoá.
Thuộc thế hệ nhà văn thời kỳ chống Mỹ.
✘ Đề tài:
Trước 1975

Viết về cuộc sống chiến đấu của
TNXP, bộ đội trên đường Trường Sơn.

Sau 1975

Viết về những chuyển biến xã hội và con
người trên tinh thần đổi mới

Sở trường: Viết truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm
lí phụ nữ tinh tế, đặc sắc.
3

- Truyện của bà được dịch
và xuất bản tại Hoa Kì,
Nhật, Thụy Điển…
- Bà có tên trong Từ điển
tiểu sử văn học các nhà văn
Đông Nam Á.
- Truyện của bà được đề
nghị đưa vào dạy trong
trường Trung học ở Mĩ.
“Qua bản dịch, tác giả đã hiện ra một
người có văn phong đẹp, nghiêm trang lại
vô cùng tinh tế sắc sảo đồng thời lại có
những nhận xét đầy khơi gợi…”
(New York Times số ra thứ Bảy, 21/10/1995)

4

2, Tác phẩm

5

3. Bố cục
Tiếp theo 
“là buổi trưa”

02

Từ đầu
” ngôi sao trên mũ”
Hoàn cảnh sống và
công việc của tổ trinh
sát mặt đường.

Một lần phá bom Nho
bị thương cả tổ lo lắng
chăm sóc.

.
01

03

Đoạn còn lại =>
Sau phút hiểm nguy,
niềm vui của cả tổ với
cơn mưa bất chợt.

6

HIỂU THÊM VỀ ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN
-Tính đến ngày Việt Nam thống nhất, đường Trường Sơn đã tồn tại gần
6000 ngày đêm. Các lực lượng công binh, thanh niên xung phong, dân công
hỏa tuyến Trường Sơn gồm khoảng 120.000 người đã làm nên mạng đường
liên hoàn, vững chắc với 5 hệ thống đường trục dọc, 21 đường trục ngang, nối
Đông với Tây Trường Sơn, vươn tới các chiến trường, với tổng chiều dài gần 2
vạn km đường ô tô, 1.400 km đường ống dẫn xǎng dầu, 3.140 km "đường kín"
cho xe chạy ban ngày và hàng ngàn cầu, cống, ngầm.
-Trong các chiến dịch đánh phá từ năm 1965 đến năm 1972, Mỹ đã huy
động khoảng 733.000 chuyến máy bay, đánh phá khoảng 152.000 trận; ném
xuống các tuyến đường Trường Sơn gần 4 triệu tấn bom đạn. Hơn 20.000 bộ
đội, thanh niên xung phong, công nhân giao thông đã hy sinh; hơn ba vạn
người bị thương, khoảng 14.500 xe - máy các loại, hơn 700 khẩu súng pháo bị
hư hỏng; hơn 90.000 tấn hàng hóa bị đánh cháy...
7

Tóm tắt

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN
Các bạn có 8p để đọc và tóm
tắt lại tác phẩm

8

Phương Đ
ịnh, nhân
chuyện và
vật kể
là nhân vậ
t chính, là
cô gái hay
mơ mộng,
luôn nhớ
về những
kỷ niệm vớ
i gia đình
và thành p
hố quê hư
ơng. Đoạn
cuối chuy
ện tập tru
ng tả tâm
trạng Phư
ơng Định
trong một
lần phá bo
m và Nho b
ị thương

Tuy vậy, họ vẫn lạc quan
yêu đời, có những giây
phút thanh thản, mơ
mộng và họ rất yêu
thương nhau trong tình
đồng đội, dù mỗi người
một cá tính

3

Tóm tắt

4

1

Ba Nữ
thanh
phong
ni ê n x
(Định
và Nh ung
Thao) đ
o, chị
ã làm
thành m
trinh sá
ột t ổ
t mặt đ
ường tạ
cao điể
i m ột
m tr ê n
tuyến đ
Trường
ường
Sơn

h
c
ị
đ
t
á
s
n
i
a
ả
u
h
q
p
à
l
đá
ọ
t
h
ấ
đ
h
a
g
n
ủ
n
á
c
đ
ợ
ụ
ư
,
l
v
a
i
r
ố
m
y
h
ệ
â
i
ổ
k
g
n
o
Nh
đ
a
h
ư
ịc
h
đ
m,
c
o
b
m
om
b
ném ắp do bo
i
á
tr
c
l
á
c
sang trí của
ị
v
u
ấ
9
d
m
o
b

2

I. TÌM HIỂU
VĂN BẢN

1.

Hoàn cảnh sống và chiến đấu

Hoàn cảnh sống:

 Sống trong một cái
hang, dưới chân cao
điểm, giữa một vùng
trọng điểm trên
đường Trường Sơn

 Con đường bị đánh lở loét,
hai bên đường không có lá
xanh, thân cây bị tước khô
cháy, đất bốc khói, không
khí bàng hoàng, máy bay
ầm ì xa dần

 Nguy hiểm, ác liệt, khó khăn

11

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu

1 Hoàn cảnh sống và chiến
đấu

Công việc
 Chạy trên cao điểm giữa ban ngày,
phơi mình giữa vùng trọng điểm

 Đo khối lượng đất đá, đến bom
chưa nổ, khi cần thì phá bom
 Khó khăn, gian khổ, đối mặt với cái
chết, đòi hỏi sự dũng cảm và tinh
thần trách nhiệm cao

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung
phong

a. Vẻ đẹp chung

Lòng yêu nước, lí tưởng sống cao đẹp

 Họ là những cô gái tuổi đời
rất trẻ
 Không ngần ngại hi sinh tuổi
trẻ, ước mơ, mạng sống cống
hiến cho đất nước

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung
phong

a. Vẻ đẹp chung

Tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm

Tinh thần trách nhiệm
Luôn sẵn
sàng ra
chiến
trường

Quên mình
vì công việc

Lòng dũng cảm
Bình tĩnh,
tự tin chiến
thắng nỗi
sợ cá nhân

Kể về công
việc với
giọng điệu
bình thản

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung
phong

a. Vẻ đẹp chung

Tinh thần đồng đội gắn bó thân thiết

 Quan tâm, lo lắng, chăm sóc cho nhau
 Thân thiết như chị em ruột
 Sát cánh bên nhau trong chiến đấu

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

a. Vẻ đẹp chung
Lòng yêu
nước, lí
tưởng sống
cao đẹp

Lòng dũng
cảm, tinh
thần trách
nhiệm cao

Tinh thần
gắn bó, yêu
thương
đồng đội

Tâm hồn
trong sáng,
hồn nhiên,
yêu đời

 Lòng yêu nước, là vẻ đẹp đại diện, tiêu biểu cho chủ nghĩa anh
hùng Cách mạng Việt Nam trong thời kì chống Mĩ cứu nước

2 Hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong

b. Vẻ đẹp riêng

 …nhẹ nhàng và mát
mẻ như một que kem
trắng.

NHO

… Thích ăn kẹo, thích
tắm suối
… Cái gối trên tay
Nho nhỏ nhắn, màu
trắng.
Nho
thêu
những bông hoa cẩu
thả
và
loè
loẹt.
Những đường viền to
như dây thừng. Có ai

Cô em út
hồn
nhiên,
đáng
yêu,
dũng
cảm
19

CHỊ
THAO

- Chị Thao móc bánh
bích qui trong túi, thong
thả nhai. Những khi biết
rằng cái sắp tới sẽ không
êm ả thì chị tỏ ra bình
tĩnh đến phát bực.
Trong công việc, ai cũng
gờm chị: cương quyết,
táo bạo.

 Chị cả, kiên cường, bình tĩnh trong
công việc, mềm yếu trong tình cảm.

- Nhưng thấy máu, thấy
vắt là chị nhắm mắt lại,
mặt tái mét, áo lót của chị
cái nào cũng thêu chỉ
màu.
◦ Chị lại hay tỉa đôi
lông mày của mình,
tỉa nhỏ như cái tăm.

20

PHƯƠNG
ĐỊNH

PHƯƠNG
ĐỊNH

- Là con gái Hà Nội
* Ngoại hình:
+ Là một cô gái khá
+ Hai bím tóc dày, khá
mềm
+ Một cái cổ cao, kiêu
hãnh
+ Một đôi mắt “sao
mà xa xăm”

*Tính cách, sở
thích:
+ Thích nhìn mình
trong gương, rất
điệu
+ Thích hát, thích
ngắm mưa đá, hay
ngồi mơ màng

 Cô là người mơ mộng,
lãng mạn, hồn nhiên

PHƯƠNG
ĐỊNH

Trong công việc (một lần phá bom)
+ Khung cảnh:
- Vắng lặng đến phát sợ. Cây còn lại
xơ xác.
- Đất nóng. Khói đen vật vờ từng cụm
trong không trung 
- Lưỡi xẻng chạm vào quả bom, tiếng
động sắc đến gai người, cứa vào da
thịt
- Vỏ quả bom nóng…dấu hiệu chẳng
lành

PHƯƠNG
ĐỊNH

Trong công việc (một lần phá bom)
+ Tâm trạng:
- Tôi không sợ nữa
- Tôi sẽ không đi khom
- Tôi rùng mình, thấy mình làm
quá chậm
- Tim tôi cũng đập không rõ
+ Hành động:
- Tôi đến gần quả bom
- Tôi dùng xẻng đào....
- Chờ tiếng bom nổ
- Có suy nghĩ đến cái chết, một
cái chết mờ nhạt … liệu mìn có
nổ, bom có nổ không…

=> Miêu tả chi
tiết, tạo cảm giác
hồi hộp
=> Dũng cảm,
can đảm, tự
trọng, khéo léo,
có trách nhiệm
trong công việc

PHƯƠNG
ĐỊNH

*Với đồng đội:
- Thấu hiểu và gắn bó với chị Thao,
Nho như chị em gái
- Lo lắng, chăm sóc khi Nho bị thương
- Luôn nghĩ những người đẹp nhất là
những người mặc quân phục, có ngôi
sao trên mũ

 Gắn bó, tình cảm, yêu thương
đồng đội

•Chị Thao, Phương
Định và Nho là những
cô gái bình dị, có cá
tính và vô cùng đáng
yêu. Tổ quốc cần, họ
sẵn sàng đón nhận
những nguy hiểm. Và
cuộc sống ác liệt nơi
chiến trường đã biến
họ thành những anh

•Họ là hình ảnh của tuổi
trẻ Việt Nam anh hùng
thời
kì
kháng
chiến
chống Mĩ cứu nước đã
mang vào Trường Sơn cả
tuổi thanh xuân, cống
hiến không tiếc máu
xương để giữ cho tuyến
đường Trường Sơn không
một giờ đứt mạch.
•Qua hình ảnh các cô gái
thanh niên xung phong,
người đọc thêm yêu mến,
tự hào, trân trọng hơn

Ý nghĩa nhan đề
“Những ngôi sao xa xôi “
+ chỉ những ngôi sao tỏa sáng lấp lánh trên bầu trời đêm. Đó
chính là biểu tượng cho vẻ đẹp vĩnh hằng của vũ trụ.
+ Đặt trong nội dung câu chuyện, NNSXX trở thành hình ảnh ẩn
dụ chỉ những cô gái TNXP nơi núi rừng Trường Sơn xa xôi. Họ
như những ngôi sao lặng lẽ tỏa sáng cho thế hệ trẻ noi theo. Họ
chính là biểu tượng về phẩm chất cách mạng, tâm hồn trong
sáng, hồn nhiên, lạc quan, đầy trẻ trung, mơ mộng.
+ còn giúp thể hiện chủ đề tác phẩm. Đây là một nhan đề mang
nét đặc trưng của văn học thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
28

TỔNG KẾT
NỘI DUNG
 Hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam yêu nước,
dũng cảm, gan dạ, sẵn sàng hi sinh tuổi trẻ và sinh
mạng để bảo vệ Tổ quốc

NGHỆ THUẬT
 Lựa chọn ngôi kể phù hợp
 Nghệ thuật xây dựng nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật
 Ngôn ngữ tinh tế, nhịp điệu dồn dập gợi không khí
chiến trường
29

Truyện Những ngôi sao xa xôi được
viết vào năm nào?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00
A
B
C
D

1971
1972
1976
1977

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Truyện được kể theo ngôi
thứ mấy?

A

Thứ ba.

B

Thứ hai.

C

Thứ nhất.

D

Không có ngôi kể.

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Lê Minh Khuê sinh năm bao nhiêu?
Quê ở đâu?

A

1930, Nghệ An.

B

1949, Thanh Hóa.

C

1928, An Giang.

D

1948, Cao Bằng.

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Cụm từ nào được dùng để miêu
tả đôi mắt của Phương Định?

A

Dài, màu nâu, hay nheo lại như chói sáng.

B

Dài, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.

C

To tròn, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.

D

Dài, màu đen láy, hay nheo lại như chói nắng.

5

Với Phương Định, ai là những
người đẹp nhất?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

Những anh bộ đội

B

Những người ruột thịt

C

Những con người Hà Nội

D

Những người bạn từ thưở ấu thơ

6

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Thích thêu thùa và tỉa nhỏ lông mày
là đặc điểm của ai?

A

Nho.

B

Chị Thao

C

Phương Định.

D

Người mẹ.

7

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Đặc điểm nào sau đây đúng với
nhân vật Nho?

A

Thích bịa lời hát.

B

Thích ăn bích quy.

C

Thích ăn kẹo.

D

Thích bó gối mơ màng.

8

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Theo lời kể của Phương Định, ai là "kẻ không
thích đùa" trong truyện "Những ngôi sao xa
xôi" của Lê Minh Khuê?

A

Những tên giặc lái người Mĩ

B

Thần Chết.

C

Những người lái xe

D

Đại đội trưởng

9

Phương Định nhớ về điều gì trước tiên sau cơn
mưa đá?

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

A

Bà bán kem.

B

Người mẹ.

C

Những ngọn điện trên quảng trường.

D

Hoa trong công viên.

10

15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

Lê Minh Khuê đã từng đạt giải
thưởng của nước nào? Năm
bao nhiêu?

A

Anh, 2007.

B

Trung Quốc, 2007.

C

Nhật Bản, 2009.

D

Hàn Quốc, 2008.